Herbokoloji Profesörü

KISA FİLM

2011-12-25T02:38:00.000-08:00

Yaklaşık iki yıldır Uğur Mumcu Araştırmacı Gazatecilik Vakfı seminerlerine katılıyorum. Yazma, Uygulamalı Öykü ve Roman İnceleme seminerlerinden sonra Kısa Film Atölyesi'ne de katıldım. Ankara'da yaşayan ve yazmaya, okumaya, düşünmeye ve bu konuda bir şeyler yaratmaya hevesli herkese Um:Ag seminerlerini tavsiye ediyorum.

http://www.umag.org.tr/tr/haber/goster/77/ocak-seminerleri-basliyor---

Kısa Film Atölyesi'nde hocamız Erdem İliç ve katılımcı arkadaşlarla, senaryosundan kurgusuna kadar dâhil olduğumuz "Formasyon" isimli bir kısa film çektik. Yaparken çok da eğlendik. Linke tıklayarak izleyebilirsiniz. İyi seyirler :)

Emre SELES

http://vimeo.com/34141874

DENEME

2011-12-11T18:20:00.001-08:00

12.12.2011, Ankara

Her Şeyin Hikâyesi

Her şeyin birhikâyesi var. Herhangi bir nesne, algılanmak için öncelikle anlatılmak ve ifadeedilmek zorunda; aksi durumda beynimizde bir yansıması oluşmayacak. Her şeyebir isim veriyoruz. O isimleri bir araya getirip cümleleri, yani düşünceleriortaya çıkarıyoruz. İnsanı diğer Dünya canlılarından aklen gelişkin kılan şey,ayrı anlam adacıklarını birleştirerek düşünce kıtaları oluşturabilmesidir. Anılarımızbile en azından kendi kendimize anlattığımız hikâyelerden oluşuyor. Yaşamımızona göre anlam kazanıyor. Sabah uyandığımızda kafamızın içinde dünyayı her ânıyla,her deneyimiyle kendi kendimize sürekli anlatıyoruz.

Eğer birbaşkasının cümlelerini o konuşurken hemen arkasından tekrar edersek, bir süresonra kekelemeye ve tekrar edememeye başlarız. Çünkü cümleler bizim olmaktançıkar. Dağılarak tekrar sözcük adacıklarına dönüşürler. Anlamları kaybolur. Düşünemeyiz.Karşımızdaki kişinin konuşmasını da, duyduktan sonra, kendi kendimize anlatarakalgılarız. Anlattıklarımız ise bizi dinleyenlerin algıladığı kadardır. Tek bir sözcüğübile uzun süre tekrar ettiğimizde anlamını yitirir. Çünkü o sözcüğün karşılığıolan seslerin hikâyesi kaybolur.

Yaşamı vekendi varlığımızı anlamlandırmak, iletişim kurabilmek için işaretlere ihtiyaçduyuyoruz. Sözcükler, notalar, hareketler, çizgiler, sayılar vs. bunun için var.Şair ve yazarlar, ifade etmek istedikleri kavramlar için kullandıkları diliyeterli görmemiş; sürekli yeni sözcükler türetmiş. Bilim, keşfettiği her yeni oluşve varlık için yeni bir sözcük yaratmış. Matematik denen dil de bu yüzden icatedilmiş. İnsanlığın düşünsel gelişimi, dilin gelişimiyle paralel ilerlemekte.

Dil, hem anlatımınözgürlük meşalesi, hem de insanı kendi sınırları içine hapseden bir gardiyan.Dilin olmadığı yerde benlik yok olur. Çevreyle anlamsız ve sınırsız bir bağoluşur. Anlamın çöküşü, evrenle aramızda zevki ve dehşeti birlikte barındıran birilişki yaratır. Bebeklerin anlık ağlama ve gülme geçişleri de bu yüzdendir.Kendi uzuvları bile anlamsız ve yabancıdır. Duyumsayan ve tepki veren organikbir varlıktır sadece. Nesnelerin bir ismi olduğunu zamanla öğreniriz. Altıyaşına kadar dil gelişimi tamamlanmadığı için iki farklı kavramı bir aradadüşünemeyiz. Kırmızıyı, masayı, oyuncağı, üstte ya da altta olmayı ayrı ayrıbilebilsek de, “masanın üzerindeki kırmızı oyuncak” cümlesini kuramadığımız içinbunun fikrine de sahip olamayız. Bu nedenle insanoğlu, anda olmakla ânınhikâyesini anlatmak durumu arasında sıkışıp kalmış bir canlı. Anda kaldığımızdurumlar olsa da, değişim kaçınılmaz olarak gerçekleşir ve bir dil kurulur.

Biliminsanları, filozoflar ve sanatçılar anlam ve düşünce evrenini sürekligeliştirerek hapishanemizin sınırlarını genleştirmekteler. İç sesimizinanlattığı hikâyeleri, gece uyurken gördüğümüz rüyaları ve gündüz düşleriniöyküye, besteye, şiire, resme, romana, heykele, dansa, kurama, kavrama ve bilgiyeçeviriyorlar. Başka tür dil zenginliklerine, yeni ifadelere açık olunursa ancakyeni düşünceler üretilebiliyor. Tersine, sabit düşünce de dilinsabitleşmesinden kaynaklanıyor. Hep aynı cümleleri kuranların, yeni düşüncelerya da önerilerle ortaya çıkamaması hep bundan. Kısırlaşmış bir dil, yaşamı dacendereye sokuyor; yaşam enerjisini sıkıştırıyor.

İnsan topluluklarınıdenetlemek için öncelikle dilin hadım edilmesi alışılmış bir yöntem. Konuştuğudili yoksullaşmış, dolayısıyla yaşamla kurduğu bağı zayıflamış olan insanlarıgütmek kolaylaşıyor. Dilin motoru olan şair ve yazarların yönetici güçlercetoplumdan uzak tutulmaya çalışılması, zor kullanılarak soyutlanması bu nedenleşaşırtıcı değil.

İnsan olarakevrendeki kapsamımız sınırlı olsa da kendi içimizdeki ifade olasılıklarınıtümüyle tüketmemize olanak yok. Alfabedeki harf sayımıza bakarak kendimizisınırlandırsaydık, büyük ve ölümsüz bulduğumuz edebiyat yapıtlarını ortayaçıkaramazdık herhalde. Sadece yedi nota var diye, karalar bağlayıp, muhtemelensenfoniler besteleyemezdik. Maddenin yapı taşına sadece “atom” deyip geçseydik,atomun yapıtaşları “proton ve nötron” sözcüklerine gerek olmayacaktı. Atomuoluşturanlara sadece proton ve nötron deyip bıraksaydık, “kuark” sözcüğütüretilmeyecekti.

İnsanbaktıkça ve düşündükçe, evreni algılarken kurduğu cümleler sürekli yeniolasılıklara gebe kalıyor. O cümleler bozulup tekrar yazılıyor. Dil olmadan,düşünmek eylemi gerçekleşemiyor. Evrendeki her şey gibi, dil de süreklideğişiyor. Fiziksel birçok yetersizliğimize karşın bizi yaşama tutundurangücümüz, sözcükler arasındaki bağı kurabilmemizde ve onu geliştirebilmemizdegizli.

“Masanınüzerindeki kırmızı oyuncak” örneğindeki gibi bir bağı kurduğumuzdan beri buyapbozu büyütüyor ve karmaşıklaştırıyoruz. Elimizdeki sözcükler, dolayısıyla daveriler arttıkça aradaki bağlarla ilgili daha çok düşüncemiz oluyor.Sözcüklerimiz arttıkça da anlatım özgürlüğümüz çoğalıyor. Yaşamla olanbağlarımız zenginleşiyor.

Birbirimizleve kendi ihtiyaçlarımızla temas etmek ve evreni anlamlandırmak için sözcükler,beden dili, müzik vb. gibi bin bir anlatım yolu bulmak var. Her seferinde şeylerinfarklı hikâyelerini anlatmak var. Bu durumda, kalıplaşmış cümleleri sindirmedenyutmak ve onları geri kusmak ne kadar insanî bilemiyorum. Doğamıza, değişimeters diye düşünüyorum. “Düşünmek” sözcüğünün anlamını, düşünmenin nasıl bir şeyolduğunu ve başka insanların nasıl düşündüklerini merak ediyorum; bundan coşkuduyuyorum.

Emre SELES

NOT: Bu yazıyı yazarken ilham aldığım radyo yayınının linkini de aşağıda bulabilirsiniz.
http://www.radiolab.org/2010/aug/09/

HABER

2011-08-23T09:57:00.000-07:00

Hece Öykü Edebiyat Dergisi'nin Ağustos-Eylül 2001 sayısında "Özel Bir Gün" adlı öyküm yayımlandı.

http://www.hece.com.tr/heceoyku.46.htm

Emre SELES

HABER

2011-08-23T09:51:00.000-07:00

Alt-Zine Edebiyat Dergisi'nde "Hasret'in Kayığı" adlı öyküm yayımlandı.

http://www.altzine.net/altmetin/54-kurmaca/501-hasretin-kayigi

Emre Seles

ÖYKÜ

2011-06-28T17:02:00.000-07:00

17.04.2011, Ankara

“Parmağıyla döndürür saati Eflâkî Dede

Döndürür hem yandırır mîkâtı Eflâkî Dede”

Ahmet Eflâkî Dede

Tik-Tak-Tik

Derviş Hayri İrdalî, hücresinde erken uyanmış, sabah namazı öncesi, gaz lambasının ışığında, saati tamamlamaya girişmişti. İşin sonuna geldiğini hissettiği için de bir türlü uyku tutmuyordu. İki yıldır uğraştığı mekanizmada hep bir sorun çıkmıştı. Sarkacın bağlı olduğu denge çarkını istediği şekilde rakkas çarkına bağlayamamıştı. Bir türlü rakkas kolunun uzunluğundan emin olamıyordu. Tüm bu nedenlerden ötürü, saat hep iki üç dakika geri kalıyordu.

Mevlevihane’de yapılan tüm saatler, bilgeliğin ve sabrın şaheserleriydi. Ahmet Eflâkî Dede’nin yaptığı son saat, Abdülmecid Han Hazretleri Hakk’ın rahmetine kavuşmadan önce saraya armağan gönderilmişti. Derviş Hayri de örnek aldığı dedesi gibi bir saat ortaya çıkarmak arzusundaydı. Mevlevihane’de yapılan saatler usta-çırak ilişkisinde üretilmediği için, tüm sorumluluk Hayri’nin omuzlarındaydı. Matematik ve cebir eğitimini Aşçı Dede’den aldığı halde, yeterli bilgeliğe kendi başına ulaşması gerekiyordu. Bu saati tek başına tamamlayacaktı. Saatin tüm parçalarını tek tek kendisi yapmıştı. Hatta ahşap haznesindeki tüm süslemeleri bile Derviş Hayri oymuştu. Çünkü Yenikapı Mevlevihanesi’nde saatçilik gibi bir gelenek yoktu, öğrendiği bir yer yoktu, öncesi, arkası yoktu. Tıpkı Ahmet Eflâkî Dede’nin tüm ömrü boyunca yaptığı dokuz saat gibi, bu saat de kendisiyle başlayıp kendisiyle bitecekti.

Sabah namazını kıldıktan sonra hücresine dönen Derviş Hayri, tezgâhın üzerinde duran saatine uzun uzun baktı. Bu mekanik zebani, ona daha çok çile çektirecek gibi görünüyordu. Rakkas kolunun uzunluğunu bir kez daha değiştirmekle, tüm saati en baştan tekrar yapmak arasında gidip geliyordu. Zihninde tüm parçaları teker teker tekrar kontrol etti. Birbirine bağlı beş çarkın çaplarını hesap etti. Her çarkın dişli sayılarını ve diş derinliklerini gözden geçirdi. Yanlışlığın nerede olduğunu bulamıyordu. Çıldıracağını hissediyordu. Sorunu çözebilecek görüşü ve sabrı vermesi için Allah’a dua etti.

Saatin zembereğini kurdu ve çıkan tik tak seslerini dinlemeye başladı. Sarkaç sallandıkça, rakkas çarkı da her dişliden geçerken belli bir ses çıkarıyordu. Ritmi yüreğinde ve beyninde hissetmeye çalıştı. Kafasının içinde çınlayarak “başarmalısın,” diyen ses, saatin sesini bastırıyordu. Ne yaparsa yapsın odaklanamıyordu. “Bu işe hiç girişmemeliydim,” dedi içinden.

Yeni bir taktik geliştirmeliydi; Hayri, her şeye baştan başlamaya karar verdi. Koşarak odunluğa gitti; oradan bir keser kaptı. Hücresine döndü. Keserin keskin tarafını saatin üzerine hızla indirdi. Arap rakamlı porselen kadran bir yana, sarkaç bir yana fırladı. Çarklar dağılmış, süslemeli ahşap hazne kırılmıştı. Sarkacın yerinden çıkması nedeniyle zemberek boşalmıştı. Saatin tik takları, kriz geçiren bir adamın kalbi gibi, birden çok hızlandı; sonra gittikçe ağırlaştı. Saati tamamıyla parçalamak amacıyla, ikinci darbeyi indirmek üzere havaya kaldırırken, keserin gittikçe ağırlaştığını hissetti. Keseri tam başının üzerine kaldırdığı anda ise tik taklar birden sustu.

Saatin sesinin kesilmesiyle, Derviş Hayri’nin çevresindeki hayat da donuverdi. Başının üzerindeki keser tepesinde asılı kaldı. Hücresinde uçmakta olan bir güve kelebeği, kanat çırpmadan, havada öylece duruyordu. Hayri çok korkmuştu; hücresinden dışarı, avluya fırladı. Kuşluktaki güvercinler yeme üşüşürken taş kesilmişlerdi. Onu Mevlevihane’ye kabul eden, onu çilehaneye sokan ve dedelik yolunda pişiren Aşçı Dede’ye bu olanları ve gördüklerini hemen sormak istiyordu. Semahaneden içeri dalıp oradakilere bağırarak yardım istedi. Ne var ki, içeridekiler Hayri’yi ne görüyor ne de duyuyordu; cansız ve kıpırtısız oturuyorlardı. Hiçbir ses yoktu. Tek duyduğu, kafasının içinde “başarmalısın,” diye yinelenen kendi sesiydi.

Nefes nefeseydi. Evi bildiği Mevlevihane, bu yaşamsızlıkta gözüne yabancı görünüyordu. Başı dönüyordu. “Sakin olmalıyım,” dedi kendi kendine. İçinde bulunduğu durumun bir işaret olduğuna inandı. Duvarlara tutunarak hücresine geri döndü. Sedire oturup kendine gelmeye çalıştı.

Derviş Hayri İrdalî, soluğunu bir süre sonra denetleyip odada gözlerini dolaştırmaya başladı. Yere düşen kadrana baktı. Uzanıp yerden kaldrdı. O sırada aklına, Eflâkî Dede’nin kendi kendine mırıldandığı beyit geldi. Parmağını yelkovanın üzerine getirip saat yönünün tersine çevirmeye başladı. O an, kırılan saatin etrafa dağılmış parçaları hareket etmeye başladı. Parçalar yavaş yavaş birleşti. Saat eski halini aldı. Keser, saati parçalamadan hemen önceki konumuna geldi. Havada duran keserin sapını tutar tutmaz, saat yeniden çalışmaya başladı. Odada uçan kelebek, keserin keskin ucuna kondu.

Hayri’nin kafasının içindeki ses susmuş, yerini saatin tik takları almıştı.

Emre SELES

ÖYKÜ

2011-05-01T15:45:00.000-07:00

08.03.2011

Yelkovanla Akrep

Yerde, gözlerim açık, kıpırtısız yatıyordum. Bir tek sağ elim oynuyor; sudan yeni çıkmış balık gibi seğiriyordu. Barut izinden kararmış dudaklarım, avlunun taş zeminini öpüyordu. Açık ağzımdan ve kafatasımın arkasından akan kan, Füruzan ablamın kanına karışıyordu. Beynimin saçılan parçaları, yere devrilen çamaşır sepetinin üzerine sıçramış, arzu edildiği şekilde, ortalık tertemiz olmuştu. Canım çıkmış olmasa, çıkana kadar ağlardım. Keşke saatlerin çarklarını tersine döndürebilseydim. Keşke on yedi yıl önce, bu dünyaya hiç gelmemiş olsaydım. Keşke babama son kararımdan bahsetseydim. Çünkü bu kırmızı tabloyu, adım batsın, ben yapmıştım.

Buna mecburdum. Ateş etrafımı sarmıştı. Saatime baktım. Güneş tepeye yükselmiş, ezanın okunmasına çok az zaman kalmıştı. Gömleğimi sıyırıp, belime sıkıştırılmış tabancayı acemice çektim. Korkak ellerimle namlusunu ona doğrulttum. Silahtan yansıyan güneş ışığı gözümü aldı. Ter içindeydim. Bir kukla gibi sallanarak “Salâvat getir,” dediğimde, şaşırmadı; bir süredir bu anı bekliyormuşçasına gözlerini yumdu. Parmağıma bağlı görünmez bir ip bana tetiği çektirdi. Silahtan yükselen barut kokusu, sakız gibi bembeyaz çamaşırlardan yayılan lavanta kokusunu bastırmıştı. Karnındaki kurşun yarasından yayılan kırmızılık, gonca gül gibi açıyordu. Nemli çarşafların durduğu leğen ellerinden kaydı. İkinci ve üçüncü kurşunlar göğsüne saplandığında, Füruzan ablamın göz kapakları acıyla aralandı. Bana son kez, şefkatle, ama daha çok acıyarak baktı. Bir elini, sanki tutmamı ister gibi bana uzattı; çamaşır leğeninin oracığa yığılıverdi. Emin olmak için bir kez daha sıktım tabancayı böğrüne. Alev çemberinin tam göbeğindeydim. Onun ölümüne üzülmeye fırsat bırakmayacak bir çabuklukla namluyu ağzıma soktum; tetiği çektim.

Beklenenler, çabucak olup bitmişti. Az sonra ona ihanet edeceğimden habersiz, “Yusuf, biliyor musun, bugün deterjan almaya gittim annemle,” demişti. O olaydan beri sokağa çıkmadığını bildiğimden, şaşırmış gibi yaptım. Sanki bilmiyormuş gibi ve sesim titreyerek “Annemler, diğer kızlar nerede,” diye sordum. Dudaklarım kurumuştu. Alnımdan akan ter gözlerimi yakıyordu. Bendeki tuhaflığı fark edince, Firuzan ablamın neşeli gülümsemesi birden yok oldu; bakışları donuklaştı. Sakince, “Ayşegül bugün öğlenci ya, okulda o. Anam da Yeter’i yanına aldı; pazara gittiler,” diye cevapladı. Tuzağa düşürülmüştü. Oysaki yaşadıklarını paylaştığı tek kişi bendim o evde. Başına geleni içimde tutabilseydim, belki de bunların hiçbiri olmayacaktı. Annemle kulaktan kulağa oynamamın bedelini, çok ağır ödeyecektik.

Ablam dışında evde kimsenin olmayacağını biliyordum. Onu bulmak istemiyordum. Her şeyi çoktan anlamış olsun; ben gelmeden kaçıp gitmiş olsun, diye içimden dualar ediyordum. Her yanım zangır zangır titriyordu. Ben taş avluya girdiğimde Firuzan ablam da üst kattan elindeki leğenle aşağı iniyordu. Beni görünce gözlerinin içi parlamıştı. Gülümseyerek “Gel ablam; bana, şunları asmamda yardım et,” dedi. Dışarıdaki akbabaların varlığını hissetseydi, beni böyle karşılamazdı herhalde. Aşiretin korucuları, evin dışında, bana verilen görevi yerine getirmemi, işimi bitirince de beni jandarmaya teslim etmek üzere hazır bekliyorlardı. Daha çok beklerlerdi. Ablam gibi, ben de evden bir daha adımımı dışarı atmamaya karar vermiştim. Son kurşunun tadına kendim bakacaktım.

Babam bu kararımdan haberdar olsaydı, belime o silahı yerleştirmekten vazgeçer miydi; bilmiyorum. Bana “Git ve namusumuzu temizle,” demezdi belki de. Tek erkek evladını kaybetmeyi istemezdi. “Biliyorsun bu işi yapanlar, karşı aşiretin adamlarıdır. Ağamızın köyünden bir kızı kirletmekle ona hakaret etmişlerdir. Ablan bile olsa, böyle bir kiri taşımamız söz konusu olamaz. Bizim hanenin gelecekteki reisi olarak, bunu temizlemek sana düşer aslanım,” demişti. Her yanım itiraz olsa kaç yazardı. Anam dilini yutmuştu. Babamın kararı kesindi. Ağam her şeyi benim adıma düşünmüştü: Ruhsatsız tabanca, hapishanede rahat bir ranza, özgürlüğüme kavuşunca ekebileceğim bir miktar toprak bahşetmişti. Babam gömleğimi sıyırıp, Azrail’in o ağır ve soğuk hediyesini belime sokuşturdu. “Öğle namazından önce, tam yelkovanla akrep üst üste bindiğinde, bu işi bitireceksin,” dedi.

Akreple yelkovanın bir sonraki bir araya gelişinde olacaklardan habersiz, abla kardeş aynı odada, bitişik döşeklerde yatıyor, fısıldayarak dertleşiyorduk. Füruzan ablam bana “Yusuf, büyüyünce ne olacaksın?” diye sordu. “Okuyup ziraat mühendisi olacağım. Çok zengin olup, bizim köyde toprak satın alacağım. Beraberce o toprağı ekip biçeceğiz. Ailemize ben bakacağım. Seni bir daha kimselerin üzmesine izin vermeyeceğim,” dedim. Yattığımız yerde konuşmadan bir süre sessiz kaldık. Ben hayallere dalmıştım. Uyku beni teslim almadan önce, Firuzan ablama kendisi için ne hayal ettiğini sormayı unuttum.

Emre SELES

DENEME

2011-01-14T13:45:00.000-08:00

24.10.2008, Ankara

MÜJGÂN’A

Bitkisel hayat terimini kim bulduysa, bu durumu yakından yaşayıp bulmuş gibi geliyor bana. Bir insan nasıl bir bitki olur? Babannem oldu. Gittikçe ağırlaşan alzheimer hastalığı ile beraber hızlı bir çöküş yaşadı. Evladının ölümü bunu hızlandırmış olabilir.

Can verdiğim toprak oldu

Ben de bir gül olayım o toprakta

Ey azrail yap hasadını

Çevir beni bir güle

Canımın acısı güle güle

Babannemi son ziyaretimde alzheimer son safhasında babannem hayata gözlerini yummuştu. Bitkilerin de gözleri yoktur. Görmezler. Ama ışığa tepki verirler. Yapraklarını güneşe çevirirler. “Babannecim ben geldim Emre! Bak torunun geldi, yanındayım” diye kulağına seslendiğimde ellerini tutuyordum; okşadım ellerini, saçlarını. Tuttu o da okşadı ellerimi gözlerini açmasa da güneşe yönelen bir bitki gibi sesime yöneldi. Bırakmadı ellerimi. Belki de sesimde oğlunu duydu. Bitkilere can veren güneş ışığı gibi oğlunun görüntüsü belirdi sesimde belki de. Tuttu ellerimi. Rüzgârda dalgalanan yapraklar gibi tutuşan ellerimiz bir ileri bir geri okşadılar birbirini; dalgalandılar.

Bu gece şiirli bir gece benim için. Güzel gül soldu. Azrail yaptı hasadını. Dindi acı. Ana-oğul kucaklaştılar. Hasretleri gözyaşlarımda. Biz kalanlar metanet içinde gözyaşlarımızla suluyoruz toprağı.

Son zamanlarında hasta yatağında babannemin durumuna, hastalığına, acı çekişine üzüldük. Ama acılar son bulduğunda zaman makinasının çarkları döner ve kalanlar geçmişe hızlı bir yolculuğa çıkarlar. Anılar akar hızlı hızlı. Esas acıklı olan işin başlangıcıdır. Başa dönüldükçe, hayat daha çok hissettirir kendini; mucizevi oluşunu; kıymetini. Babannem gittikçe gençleşir, güzelleşir, sağlığına kavuşur, her zamanki zarif elbiselerini giyer, bizlere gülümser, şefkatini sevgisini esirgemez, zeki esprilerine başlar, bizleri İstanbul Levent’teki evinde biricik hayat arkadaşı Recep’le pencerede karşılar, yemekler yapar, İstanbul’un gizli sırlarını paylaşır bizimle, daha geriye Kıbrıs’a, Antep’e, Erzurum’a gider, oğlu Cahit’i kucaklar, son sızısı Olcay’a nasihatler verir, güzel kızı ilk göz ağrısı Tülay’ı emzirir, kaderleri benzer kızı gibi, anası gibi gencecik yaşta evlenir, İzmir’in sokaklarında oynar, koşar, Zehra’nın memesinden emer hayatı.

Hoşgeldin dünyalar güzeli, dünyaya. İzmir’in güzel zarif gülü. Anam, babamın anası, Müjgân; hoşgeldin dünyaya.

Emre SELES

DENEME

2010-12-08T15:45:00.000-08:00

08.12.2010, Ankara

Azrail’in Tırpanı

Sessiz sakin bir çocuk olarak büyüdüm. Annem ile babamın, rakı sofralarında, arkadaşlarıyla yaptıkları sohbetleri dinlemeyi severdim. Okulda felsefe öğretmenimin anlattıkları hoşuma giderdi. Edebiyat öğretmenlerimin verdikleri kompozisyon ödevlerini yapmaktan hoşlanırdım. Yine de pek fazla konuşmazdım. Sinema filmlerini ve çevremde olup bitenleri izlemeyi severdim. Hep başkaları konuşsun; ben dinleyeyim isterdim. Arkadaşlarım tartıştıklarında aralarına katılmaya çekinirdim. Sanki bir görünmezlik pelerinim vardı. Hayata şahit olmaya gelmiş bir uzaylı gibi insanların arasında dolaşırdım. Görenler “ne ağırbaşlı çocuk,” derlerdi. Oysaki ağırlığımın sebebi kabuklu oluşumdu. Sırtımda kalınlaşan kabuğum, hem beni korurdu hem de gittikçe ağırlaşarak hareketlerimi yavaşlatırdı. Kendi yaptığım kalkanımın altında hayaller kurar, kimseye çaktırmadan öyküler yazar, çizgi romanlar çizerdim.

Üniversiteden mezun olduğumda, Azrail'in tırpanı, sırtımdaki kabuğa, sivri ucu özümü yırtacak kadar derine saplandı. Kabuğum kırılınca, kendimi çırılçıplak sahnede buldum. Konur Sokak’ta, babamın tabutunun başında, gözü yaşlı dostlara babamı anlatıyordum. Hazırlıksız yakalanmıştım. Nedense, o gün her şey gözüme beyaz renkli bir filtreden geçirilmiş gibi görünüyordu. Dünyayı ilk defa kendi gözleriyle gören bir bebek gibiydim. Sonrası tekrar karanlık ve yedi yıllık bir sessizlik.

Zaman, acı duygusunu küllendirse de özümdeki yara izi beni hep huzursuz ediyordu. Harekete geçemiyordum; hayal kurmayı bırakmış, düşlerimi hatırlamaz olmuştum. Ruhum kördüğüm olmuştu. Daha önce kendi hayatım hakkında hiç oturup düşünmemiştim. Sonra, Geştalt psikoterapi yaklaşımıyla tanıştım. Bu sayede, çevremdeki kişilerin ve dünyanın, algılarıma göre yarattığım bir yansıtma perdesi olduğunu öğrendim. Kendimi ifade etmemin ve gerçekleştirmemin bir çok yolu olduğunu keşfettim. Tıkanmışlığımın, düğümü çözmeye çalışınca değil, düğümle kalınca, kendiliğinden açıldığını gördüm. Kendimi, kendiliğindenliğime ve kırılganlığıma bıraktım.

Kendi hayatımı düşünmeye başlayınca, ilk defa varlığımı hissettim; gözümün önüne bir takım imgeler geldi. Hayatımı bu imgelere benzettim. Gözüm açıkken düş görüyordum. Gördüklerimden, çocukluğumdaki gibi, çok heyecan duydum. Heyecanımı insanlarla paylaşmanın, düşümü onlara anlatmanın bir yolu olmalıydı. Rüyam, kafamda bir öyküye dönüşmüştü. Böylece yazmaya başladım.

Gerçek hayatımın, ölümün yüzüne baktığım anda başladığını söyleyebilirim. Kabuğumdan sıyrılınca, kendi iç desteğimi sağlayana kadar hareketsiz kalmıştım. Kendimi yeterince güçlü hissetmiyordum. Sonraları meselenin, hayatta yeterli olup olmamakla ilgisi olmadığını, esas gücümün güçsüzlüğümden kaynaklandığını fark etmiştim. Artık sessiz kalamazdım. Kendimi bir ney gibi yaşama üflemek istiyordum. Hayata daha fazla seyirci kalamazdım; harekete geçmeli ve bir şeyler üretmeliydim. Varoluş yolculuğuma yazının kayığına binerek çıktım. Yıllarca sessiz kalan ben, sayfalar dolusu bağırmak istiyordum. Heyecanlandığım, duygulandığım, düşündüğüm ne varsa kelimelere, cümlelere dönüşmek için kıyasıya bir mücadeleye girişmişlerdi. Parmaklarım, çorba kaşığını tutmak, para saymak ya da burnumu karıştırmaktan çok, bu yarışın atları olmaya can atıyorlardı.

Kollarım henüz kuvvetine kavuşmuş olmasa da hayat denizinde küreklere tüm gücümle asılıyorum. Dünya, kendi güneşimi yansıttığımda başakları serpilen bir düş tarlasına dönüştü. Kafamın içinde bir kıvılcım gibi parlayan gündüz düşleri, içimdeki yazma iştahını sürekli kamçılıyor. Yazmak, yaşamamın ve varoluşumun en güzel aracı şimdi.

Her gün yeniden yaratmak, her gün kendimi hayata salmak, bir hayatım var demek için, ölüme inat, yazıyorum. Bu aşk bir kere kanıma karıştıktan sonra, başka türlü yaşamak bana olanaklı görünmüyor. Yazmak, kırılganlığımla başa çıkmak için beni uyuşturan tatlı bir zehir değil, aksine, beni hayata uyandıran acı bir öpücük. Yazmak, duyarsızlığın ve sıradanlığın hapishanesinden kurtulmanın bir yolu benim için.

Düzenin, alışkanlıkların ve basmakalıp bir yaşamın içinde yoğrulup yükselmenin doğru olduğunu söyleyenleri ne zaman duysam, “yazmasam deli olacaktım,” diyen Sait Faik’i hatırlıyorum.

Emre SELES

DENEME

2010-12-08T15:41:00.000-08:00

25.11.2010

Bugün Nereye Gitsek?

Ayrı yumurta ikiziyiz. Birimiz esmer; diğerimiz kumral. Aynı boydayız. İkimiz de korse takıyoruz. İkimizin de cildi sıkı. Her ikimizin de hayattaki amacı benzer. Anlayacağınız, görünürde çok benzeriz. İçimizden biri bir yere gitmek istediğinde, diğerimiz de buna uyar. İkiz deyince, insanın aklına ister istemez hemen tek yumurta ikizi gelir. Bizi görünce, “Ama birbirinize hiç benzemiyorsunuz,” derler. Kardeş olmamız ve ortak özelliklerimizin olması bir yana, karakterlerimizin ve yaşam biçimlerimizin birbirinden oldukça farklı olduğunu belirtmeliyiz. İkizlerin, birbirlerinin hislerini, yaş farkı olan kardeşlere göre, daha fazla sezebildiği söylenir. Bu durum çoğu zaman böyle olmasına karşın, her seferinde olumlu anlamda gerçekleşmiyor. Bağımsız hareket edemediğimiz için, farklı arzularımızı bu kadar yakından algılamamız, aramızda gerginliğe neden oluyor.

Sağak olanımız, ciddi yaradılışlıdır ve sert hatlıdır. Dış görünüşe ve cilaya çok önem verir. Doğası gereği mutlaka parlak görünmelidir. Koyu renk iç çamaşırı giymeden sokağa çıkmaz. Nereye gideceği planlı programlıdır. İş dışında pek bir yere gitmez. Ya bir müşteriyle görüşmede, ya da bir toplantıdadır. Kır gezisinde veya kumsalda onunla karşılaşmanız çok güçtür. Resmî davetlerde daha sık görürsünüz onu. Kendini garantiye almaktan hoşlanır; bu nedenle sağlam zemine basmayı yeğler. Paranın kazanılacağı yolda yürümeyi sever. Düzenin kurallarıyla hareket eder. Nereye varılacağı belli olmayan sokaklara sapmaz. Hazır bulunduğu konumunu korumak için kalıba girer.

Solak olanımız, yumuşak huylu ve çocuksudur. Temiz görünmeyi sevse de kirlenmekten korkmaz. Tam bir deniz tutkunudur. Tuzlu suyla ıslanmaktan hoşlanır. Çoğu zaman iç çamaşırı bile giymez. Doğaya ve doğal olana âşıktır. İçinden gelenlere göre rotasını belirler. Onunla karşılaşmayacağınız yerler pek azdır. Sınırlar içinde dolaşmayı sevmez. Rüzgâr yelkenleri ne yöne şişirirse şişirsin, sallanan güvertede, dengesini bulabilir. Kurulacak düşler varsa hedefte, ip cambazlığı bile yapabilir. Kendini, kendi bilinmezine bırakarak yürür. Kâşif ruhludur; okyanusta güneş ışığının ulaşmadığı derin yerlerin yüzeyinde cesurca yüzecek gemilere binmek ister.

Bu kadar farka karşın birbirimiz olmadan da yaşayamayız. Böyle bir yaşamı bilmiyoruz. Hem kendimizin, hem birbirimizin farkındayız. Birimizin adı rugan ayakkabı, diğerimizin adı tekne ayakkabısı. Aynı yumurta ikizi olsaydık, belki işler daha kolaylaşırdı. Genelde ayakkabılar bir çifttir. Tıpatıp aynı. Birbirimizden bu kadar farklı iki ayakkabı olarak bizi yan yana yürürken görenler, bu işe delilik diye bakıyorlar. “Ya sağ çiftini bul, ya da sol çiftini bul,” diyorlar. Doğru çiftimizi bulmamızı istiyorlar. Çocukluğumuzdan beri biz böyleyiz ve beraber yürümeyi öğrendik. Tek kalsak sekeceğiz. Birbirimizden uzaklaşarak adım atamayacağımızı da biliyoruz. Birimiz özgürce denizleri aşmak istiyor, diğerimiz karada güvende olmak istiyor. Karmaşık bir durum; biliyoruz. Aramızda sık sık çıkan kavgaların da başlıca nedeni bu. Nereye gideceğimize karar vermek oldukça güç görünüyor. Hangimizin istediğini yapsak, diğer tekimiz ayak sürüyecek; ya da en azından buna katlanacak.

Sanırız bağcıklarımız birbirine kördüğümlendi. Rahat adım atamıyoruz. Hangimiz bir yöne gitmek istesek, diğerimizin korsesi sıkılaşıyor. Belki de bu düğüm, bizim ayrı yumurta ikizi olmamızdan ötürü, tekimizin kaybolmaması için, başkaları tarafından atıldı. Kurtulmak için çırpındıkça, düğüm daha da sıkılaştı. Dursak ya bir süre; hiç bir yere gitmesek! Ayakkabılar için durmak çok zor. Yürümek için yapıldık biz.

Dursak ve sorsak kendimize: “Ayakkabılar, durmak için de yapılmış olabilir mi?” Ayrı yönlerde yürümekte zorlandığımıza göre, belki de durmak için yapıldık. Belki, hem durmak, hem yürümek için yapıldık. Zaman zaman durup, zaman zaman yürüyebiliriz demektir bu. Her ikisini de yapabilme eylem yeteneğimiz var. Tek bir şey olmak yerine, her şey olabilme ihtimalimiz var demektir o halde.

Belki de, rugan bir çift ayakkabı ya da bir çift tekne ayakkabısı olmaya çalışmak boşunadır. Kim bilir, belli durumlarda rugan ayakkabının, gerektiğinde de tekne ayakkabısının özelliklerine sahibizdir. Eğer öyleysek, tekimizin kaybolmaması için birbirimize bağlanmamız da gerekmez. Tüm bu olasılıklarımız ve özelliklerimizle, sağ ve sol tek birer ayakkabıdan çok, en başından, bağcıksız ve hür adımlar atabilecek, hatta durabilecek, canı çekerse dans edebilecek, bir çift özgün ayakkabı bile olabiliriz. Bir adımız bile olmaz. Neden olmasın!

Emre SELES

DENEME

2010-12-08T15:29:00.000-08:00

10.11.2010

Buluta Gizlenmiş Kale

Caddeden ilerleyin. Bir kaç apartmanı geçince ileride bir iş merkezi var. Oradan sağa dönün. Bir kaç yüz metre sonra, şimdi kültür merkezi olarak kullanılan, eski valilik binasını göreceksiniz. Hemen yanında da yeni yapılmış yüksek bloklardan oluşan bir site var. Sitenin arkasındaki sokağın köşesinde, ufak ön bahçeleri olan, üç katlı eski apartmanların bitişiğinde, bol ağaçlı bir park var.

Parka geldiyseniz, girin içeri. Şimdi tenha göründüğüne bakmayın. Eskiden çok çocuk gelirdi bu parka. Bu sokakta oturanların çocukları büyüdüler; yetişkin insanlar oldular. Çoğu, yeni yapılan sitelere taşındı. Onların çocukları da güvenlik duvarlarıyla çevrili bahçelerde oynuyorlar artık.

Parkta dolaşın biraz. Kestane ağaçlarının arasından geçin. Şimdi suyu akmayan fıskiyeli küçük havuzun çevresinden dolaşın. Mavi ladinlerin yanından seğirtip, meşe ağaçlarının altındaki banka oturun. Buradan tüm parktaki ağaçları görebilirsiniz. İçlerinde en yüksek olanı var ya, işte o, bu parkın yapılmasından çok önce de buradaydı. Şimdi o yaşlı çınar ağacını bulun parkın içinde.

Bu anıt ağacın üzerine sıra sıra çakılmış tahtaları da gördüyseniz, yavaşça başınızı kaldırın ve ağacın dallarına doğru bakın. İşte beni gördünüz! Kaç yaşındasınız bilmiyorum, eğer gücünüz yeterse, tırmanın çınarın gövdesindeki merdivene. Beni gören ve bilenlerin sayısı pek az. Misafirim olursanız çok sevinirim.

Üşenmez de çıkabilirseniz yukarı, güzel bir manzara bekliyor olacak sizi. Dört tarafında geniş pencereleri olan, tek göz, ahşap bir ağaç eviyim. Günün her saati günışığı dolar içime. Pencerelerimin önündeki ahşap sedirlere oturun. Çok fazla konfor sunmasam da, kuş bakışı, parkın ve şehrin manzarasını izleyebilirsiniz. Yalnız değilseniz, burada arkadaşınızla sohbet edebilir ya da oyunlar oynayabilirsiniz. Yağmur yağarsa veya şiddetli bir rüzgâr esmeye başlarsa, düşer kapak gibi çalışan kepenklerimi kapatabilirsiniz. Hepsi kapalıyken, sizi içimde koruyup saklayabilirim.

Madem buraya kadar çıkma zahmetine katlandınız ve hemen aşağıya inmeye kalkışmadınız; sizinle bir sırrımı paylaşayım o halde. Dışarıdan bakınca, sıradan, ahşap bir küp gibi görünebilirim. Üzerimde sadece renksiz, koruyucu bir cila var. İçeri girenler düz, ahşap duvarlarımı görecekler. Fakat döşeme rabıtalarından biri gevşek. Yoklayarak bulabilirsiniz hareketli olanını. Bulunca, onu çıkarın yerinden. İçinde kadifeden bir kese bulacaksınız. Dikkat edin, yere düşürmeyin. Çünkü içinde, ceviz büyüklüğünde, pırlantaya benzer kesimli, kristal camlar var. Belki ilkin dikkatinizi çekmemiştir; pencerelerin üst kısmı boyunca bir sıra kanca vidalanmıştır. Kristallerdeki deliklerden messina geçirilmiş olduğunu göreceksiniz. O naylon ipliklerden, kristalleri kancalara asın. Günışığı olduğu sürece, duvarlarımda gökkuşağının yedi renginde kelebeklerin dans ettiğine şahit olabilirsiniz.

Bu sırrı bilen, sizden başka iki kişi daha var. Birisi, beni ilk yaptıklarında, henüz cila kokum uçup gitmemişken, burada oynayan bir çocuk. Artık yetişkin bir insan oldu; ama hâlâ, buraya, oynamaya geliyor. Bir diğeri de, yakındaki sitede, en üst kattaki apartman dairesinin penceresinden dürbünüyle beni keşfeden bir çocuk. Yüksek duvarlardan atlayarak kaçıp geliyor buraya.

Yıllar geçtikçe, gökyüzüne daha da yaklaşıyorum. Sizden kaçtığımı sanmayın sakın. Fildişi kuleye özendiğimden de değil. Ben bir ağaç eviyim, başını göğe çevirmeyenler için yokum. Çocuk ruhlar için, buluta gizlenmiş bir kaleyim. Eğer benim pencerelerimden dünyaya bakmak, güneş ışığında gizlenmiş renkleri ortaya çıkarmak isterseniz, tırmanın yaşlı çınara.

Emre SELES

ROMAN İNCELEME

2010-12-07T13:22:00.000-08:00

01.12.2010

ROMAN İNCELEME: MRS. DALLOWAY – Virginia Woolf

İletişim Yayınları, Toplu Eserleri 1, Çev. Tomris Uyar

Özet:

Romanın başkarakteri Clarissa Dalloway (Mrs. Dalloway), Westminister’da yirmi küsur yıldır oturdukları evlerinde, akşam, büyük bir parti verecektir. Evde hazırlıklar sabah erkenden başlamıştır. Mrs. Dalloway parti için çiçekleri kendisi almak ister ve dışarı çıkar. Londra sokaklarında, her zaman gittiği çiçekçi dükkânına doğru yaptığı yürüyüş sırasında, çevresinde gözlemledikleri ve algıladıkları, Mrs. Dalloway’e geçmişini hatırlatacaktır. Roman boyunca Clarissa’nın bir gününü yaşarken, bir yandan da geçmişiyle ilgili detayları, kendisi ve hayat hakkındaki düşüncelerini öğreniriz.

Mrs. Dalloway çiçekçiye giderken, yolda çocukluk arkadaşı Hugh Whitbread ile karşılaşır. Clarissa’nın çocukluğu Bourton’da geçmiştir. Arkadaşıyla karşılaşması, bugünlerde Hindistan’dan dönmesini beklediği, en yakın çocukluk arkadaşı Peter Walsh’ı ve onunla olan mektuplaşmalarını hatırlatır. Clarissa, Peter’ı unutamamıştır. On sekiz yıl önce Bourton’daki yazlık evde, o zamanlar idealist ve kültürlü bir genç olarak bilinen Peter’la yaptığı derin sohbetler ve kavgalar gözünün önüne gelir. İkisi arasındaki ilişki, Clarissa’nın Peter’ı reddetmesi yüzünden, yürümemiştir. Clarissa, Muhafazakâr Parti üyesi Richard Dalloway’le evlenmiştir ve her zaman aykırı fikirlere sahip olan Peter Walsh’la evlenmeyerek doğru bir iş yaptığını düşünmektedir.

Mrs. Dalloway çiçekçiye varır. O sırada çiçekçinin bulunduğu sokaktan geçmekte olan Septimus Warren Smith ve İtalyan karısı Lucrezia’yı tanırız. Septimus, Birinci Dünya Savaşı’na katılmış ve çok yakın bir arkadaşının ölümüne şahit olmuştur. Geçirdiği sarsıntı yüzünden aklı bir gidip bir gelmekte, ölen arkadaşıyla ilgili sanrılar görmektedir. Kocasına çok âşık olan Lucrezia, Septimus’u çok tanınmış bir psikiyatr olan Sir William Bradshaw’a gitmeye ikna etmiştir; beraberce adamın muayenehanesine gitmektedirler. Doktor, muayene sonrası, Septimus’un durumunun ciddiyetini Lucrezia’ya anlatır. Septimus’un kendi gözetiminde bir kliniğe yatırılması gerektiğini söyler. Günün ilerleyen saatlerinde, Septimus, hiç sevmediği eski doktoru Holmes evlerine geldiğinde, bir kliniğe yatmaktansa, pencereden atlayarak intihar etmeyi seçer.

Mrs. Dalloway çiçekleri alıp eve dönünce, tavan arasındaki odasına çıkar. Diğer bir çocukluk arkadaşı, uçarı Sally Seton’u ve onunla olan ilişkisini hatırlar; kadınlara olan ilgisini ve erkeklere olan mesafesini düşünür. Odada, akşam giyeceği kıyafetini onarmaktayken, Peter Walsh çıkagelir. İki eski dost biraz sohbet ederler; fakat gerçek düşüncelerini birbirlerinden gizlerler. Clarissa, Peter’ı akşamki partisine davet eder. Daha sonra Peter evden ayrılır ve bir parkta uyuklar. Bu yürüyüş sırasında Peter’ın Clarissa hakkındaki düşüncelerini ve kendi hayatındaki hayal kırıklıklarını anlarız.

Arada, kızı Elizabeth, kızının tarih öğretmeni olan Mrs. Kilman ve Mrs. Dalloway arasındaki gergin ilişkiye ve Elizabeth üzerinden yaşadıkları çekişmeye şahit oluruz.

Akşam olduğunda parti başlar. Başbakan dâhil, birçok aristokrat ve önemli devlet görevlisi, eşleriyle birlikte Dallowayler’in evine gelirler. Mrs. Dalloway bu partiyi çok önemsemektedir ve iyi geçmeyeceğinden korkmaktadır. Peter Walsh’la birlikte, sürpriz bir şekilde, Sally Seton da partisine gelenler arasındadır. Mrs. Dalloway her iki çocukluk arkadaşını da partisinde gördüğüne çok sevinir. Fakat ikisiyle de çok fazla konuşamaz; çünkü tüm misafirlerle tek tek ilgilenmektedir. Her şey yolunda ve partisi umduğunun aksine güzel geçiyor gibi görünmekteyken, partiye geç gelen Sir William’ın bir hastasının intiharını haber vermesiyle Mrs. Dalloway’in morali bozulur.

Eski dostları bir araya gelmişken ve kocası ile birlikte içine girdiği burjuva hayatını taçlandırdığı sırada gelen bu haber, Mrs. Dalloway’in bir odada tek başına, gün boyu düşündüğü yaşam, ölüm, seçimler ve kendini gerçekleştirme konularına dalmasına neden olur. İntihar eden Septimus’la kendini özdeşleştirir. Kendi partisinden bir süreliğine kopar.

Güzel geçen parti sona ererken, misafirler uğurlanır. Richard Dalloway’in, kızı Elizabeth’e duyduğu sevgiyi ifade etmesiyle ve Mrs. Dalloway’in, en son dakika, Peter ve Sally’nin yanına geri dönmeyi başarmasıyla roman son bulur.

Yapıtın Başarısı:

Virginia Woolf’un yazdığı bu roman bence birçok açıdan çok başarılıdır. Başarılı bulmamın başlıca nedeni, ‘şimdiki zaman’ algısına ve anın çok katmanlılığına olan vurgusudur. Romanda olay akışı, parti hazırlıklarından bitişine kadar on iki saat gibi kısa bir süreyi kapsasa da, hem ‘geçmişi’ hem ‘şimdiyi’ bu süreye sığdırmayı başarıyor. Tüm hayat ‘şimdi ve burada’ olarak resmedilmiştir. Çeşitli bakış açılarıyla (Clarissa Dalloway, Septimus Warren Smith ve Peter Walsh) anın algılanmasındaki farklılıkları ortaya koymaktadır. Aynı günü, aynı şehirde yaşayan her bir karakterin iç sesleri, yaşamın ve şimdinin zenginliğini yansıtmaktadır. Bu romanda, sıradan bir parti düzenleme olayı, müthiş kurgusuyla, yaşamı, ölümü ve tercihleri içeren tüm bir hayat hikâyesine dönüşüyor.

Bir diğer başarılı bulduğum nokta ise, anın birleştiriciliğine olan vurgusudur. Mrs. Dalloway ve Septimus Smith romanda birbirleriyle hiç karşılaşmazlar. Fakat onları birleştiren birçok unsur romanda belirtilmiştir. Sokaktan geçen bir arabanın lastiğinin patlaması, hem çiçek dükkânında Mrs. Dalloway’i hem de sokaktan geçmekte olan Septimus ve Lucrezia Smith’i korkutmuştur. Gökyüzündeki reklâm uçağına hem parkta oturan Smithler, hem de eve dönmekte olan Mrs. Dalloway şahit olmuştur. Daha sonra parkta uyuklayan Peter Walsh, Smithler’i görüp “O olsaydı şu mutsuz sevgililerle konuşurdu garanti” (s.81) diyerek Mrs. Dalloway ile aralarında bir bağ kurar. Sir William Bradshaw’un akşamki partide hastasının intiharından söz etmesi, Mrs. Dalloway’i önce sinirlendirse de sonradan Septimus’a acımaya ve oradan da onunla özdeşleşmeye varacak bir etkileşim yaratır.

Woolf, tüm romana hâkim olan bu ‘şimdi ve burada’ hissini ayakta tutmak için ortak zaman ve ortak mekân öğelerini de başarıyla kullanmıştır. Roman boyunca duyulan Big Ben saat kulesinin çan sesi, her karakter için zamanın kaçınılmazlığına ve değiştirici gücüne vurgu yaparken, diğer yandan tüm güzelliği ile Londra şehri, romandaki bütün karakterlerin çok sevdiği ve vazgeçemediği ana fon olarak karşımıza çıkıyor.

Kurgu, Üslûp ve Karakterler:

Ana karakter Mrs. Dalloway, özgürlüğüne düşkün bir kadındır. Clarrisa, Peter’la olan yakın ilişkisinin ve her an birbirlerinin yanında olma durumunun ileride bir felakete neden olacağına inandığı için, onunla evlenmek fikrinden uzak durmuştur. Fakat bu özgür ruhlu kadın, diğer yandan, aristokrat yaşama özenmektedir. Tıpkı Lady Baxborough gibi ağır ve soylu bir kadın olmak istemektedir (s. 16). Richard Dalloway ile olan evliliği, her ne kadar onu özgür bırakıyor dese de, kendini zaman zaman bir kafeste hissetmesine neden olmaktadır. Kadınlara olan âşık olma potansiyelini ve hayatta tek ilgi duyduğu erkek olan Peter’ı reddetmesi, kendi içindeki çelişkisini ortaya koymaktadır. İnsanları ve hayatı analiz etmedeki başarısı ve gözlem yeteneği, gençliğinde Peter Walsh’a kafa tutacak kadar ön planda iken, evlendikten sonra burjuva hayatının kalıpları içinde geri plana itilmiştir.

Romanın ikinci karakteri Septimus Warren Smith ise Mrs. Dalloway’in içinde gizlediği diğer yanını temsil etmektedir. Sonunda ölümü tercih etmiş olması ve ruhunun hapsedilmesine karşı gelişi, Mrs. Dalloway’in onunla duygudaşlık kurmasına ve kendini özdeşleştirmesine neden olmuştur. Savaşın etkisiyle ruhsal bir bunalıma sürüklenen Septimus, delilikle sağlıklılık arasında gidip gelirken kendini burjuvaya yem etmemeyi seçmiştir. Clarissa ise, Peter’la bir maceraya atılmak ya da Sally’ye âşık olmak yerine, burjuvanın uygun gördüğü ve beğendiği bir kadın olmayı seçmiştir. Septimus, topluma uymadığı için acı çekerken, Mrs. Dalloway de uyduğu için acı çekmektedir.

Üçüncü karakter olan Peter Walsh ise başka bir kadınla evlenmiş olsa da, aslında tek sevdiği kadın Clarissa’dır. Mrs. Dalloway olmayı seçmeseydi, Clarissa’nın nasıl bir yaşamı olabileceği ile ilgili ipuçlarını Peter’ın yaşamından çıkarırız. Peter, Mrs. Dalloway’in yaşamına dışarıdan bakan ve onu eleştiren üçüncü gözdür. Clarissa’nın aykırı ve açık fikirli yanını temsil eder. Clarissa’nın içindeki arzularını ve yeteneğini bir tek o bilmektedir.

Virginia Woolf, bu karakterleri bir iç ses denizinde yüzdürmüş ve ustalıkla harmanlamıştır. Olay örgüsünden çok, bilinç akışı örgüsü bizi roman boyunca sürükler ve tempo hiç düşmez. Bakış açıları sürekli değişir. Romanın sonuna kadar, Mrs. Dalloway’in Septimus’la nasıl bir bağ oluşturacağı merak konusudur. Geçmiş ve günümüz arasında gidip gelirken, Clarissa’nın nasıl bir dönüşüme uğradığını takip ederiz.

Romandan Alıntı (s. 183):

“Bir keresinde Serpentine’a bir şiling attığını hatırlıyordu, bir daha da bir şey atmamıştı. O genç bütün hayatını kaldırıp atıyordu. Onlar yaşamlarını sürdüredursunlar (partiye dönmesi gerekiyordu, odalar kalabalıktı hâlâ, gelenler oluyordu). Onlar (bütün gün Bourton’u, Peter’ı, Sally’yi düşünmüştü) onlar ihtiyarlayacaklardı. Oysa önemli bir şey vardı; kendi günlük hayatında gevezeliğe boğulan, yalan, düzen içinde bozulan, silinen, gün geçtikçe soysuzlaşan bir şey. İşte o genç bu önemli şeyi korumuştu. Ölüm, bir direnmeydi. Ölüm, iletişim kurma çabasıydı – insanlar gizemli bir şekilde ellerinden kaçan öze ulaşamayacaklarını anlıyorlar, yakınlık uzaklaşıyordu, tat yok oluyordu. Bir kucaklaşma vardı ölümde.”

Romanın Ana Teması:

Roman, her seçimin bir vazgeçiş olması üzerine yazılmıştır. Hem Mrs. Dalloway, hem Septimus Smith, dramatik bir seçim yapmışlardır. Septimus, hiç bir zaman burjuva toplumu içinde kabul görüp anlaşılmayacağını düşündüğü için, kendi hayatından vazgeçer. Mrs. Dalloway de burjuvada bir yer edinememekten korktuğu için, uçarı ve çılgın hayatından vazgeçer. Mrs. Dalloway, yaşamı seçmiş gibi görünse de aslında ruhunun özünü öldürmüştür.

Emre SELES

ÖYKÜ

2010-11-25T08:23:00.000-08:00

04.11.2010

Sapak

Özlem kapıdan çıkarken, arkadaşına her şey için teşekkür etti. “Cevizli kekin tadı hâlâ damağımda. İlk fırsatta ben de deneyeceğim. Hafta içi kursta görüşürüz ama olsun, ben yine de hatırlatayım: Haftaya bendeyiz ona göre. Ablana da haber ver bak; onu da mutlaka bekliyorum,” dedi ve arkadaşının yanaklarından öpüp evden ayrıldı. Otobüs durağı çok uzakta değildi. Son otobüsü kaçırmamış olmayı dileyerek saatine baktı. Durağa zamanında varabilmek için adımlarını hızlandırdı. Sokakta, topuklu ayakkabısının kaldırımda çıkardığı sesten ve uzaktan gelen bir köpek havlamasından başka bir şey duyulmuyordu.

Özlem durağa vardığında ipek baskı kursunda kullandığı desen defterini arkadaşının evinde unuttuğunu hatırladı. Sonra telefon edip, arkadaşının defteri kurs günü yanında getirmesini rica edecekti. “Otobüsü kaçırdım mı acaba?” diye düşündü. Bir süre daha bekledi. Ağustos ayının sonuydu; ama Ankara akşamlarının bilindik serinliği bacaklarının ürpermesine neden oldu. “Pantolon giyseydim keşke” diye geçirdi içinden. “Nerede kaldı bu otobüs?”

Uzaktan bir çift far, gözlerini aldı. Otobüse de benzemiyor gibiydi. Bir süre sonra bunun bir otomobil olduğunu fark etti. Durağa yanaşıp duran bu araba, yeni ve oldukça pahalı görünüyordu. Sokak lambalarının altında ışıltılı bir güzelliği vardı. Durak tarafındaki pencere aralandı. Şoför eğilerek “Bu saatte otobüs bulamazsınız hanımefendi. Şehre doğru gidecekseniz ben götüreyim sizi dilerseniz. Ben de evime gidiyorum çünkü,” dedi. Özlem bir saatine, bir arabanın arkasındaki boş caddeye baktı. Gelen giden başka bir taşıt da görünmüyordu. “Size de zahmet olmasın; ben giderim bir şekilde,” diye cevap verdi. Adam, “Siz Ayfer Hanımlara misafirliğe gelmiştiniz sanırım. Annem iki yan evde oturuyor. Ben de onu ziyarete gelmiştim. Eve girerken görmüştüm sizi. Yüzünüzü hatırlayınca durmadan edemedim. Mağdur olursanız Ayfer Hanım kızar sonra bana,” dedi gülümseyerek.

Özlem, adamın çekici gülümsemesinin ve kibar tavrının arkasında bir kötü niyet olmadığına inanarak arabaya bindi. Şehre doğru giderken, adam ne iş yaptığından, iş hayatının monotonluğundan vesaire bahsetti. Özlem, ev hanımı olduğunu söylemek istemedi. Anlatılanları “ya, evet, haklısınız…” gibi kısa yanıtlar vererek dinliyordu. Arabanın hoparlörlerinden, tahminen Özlem arabaya binerken kısılmış, bir müzik sesi geliyordu. Derinden, içli bir kemanın sesine güçlü bir orkestranın eşlik ettiği duyuluyordu. Özlem, adamın koltuğunun kendi koltuğundan ne kadar da geride olduğunu fark etti. “Boyu uzunmuş,” diye düşündü. Yol boyunca dizili aydınlatmaların ışığı arabanın camına vuruyor, fotoğraf çekiliyormuşçasına, arabanın içerisini bir gündüz bir gece yapıyordu. Yüzüne arada bir vuran ışıktan, kendisinden birkaç yaş büyük olabileceğini tahmin etti. Özlem, göz ucuyla bu yabancının aydınlık ve karanlık yönlerini yüzünden okumaya çalıştı. Nasıl bir adamdı? Evli miydi? Direksiyondaki eli karanlıkta kalıyordu. Yüzük var mı yok mu göremiyordu. Vitesi tutan elinin belirgin damarları ve parmaklarının düzgünlüğü Özlem’in kalbinin ritmini hızlandırdı. İtalyan tarzı kesimli keten bir ceket vardı üzerinde. Gömleğinin ilk iki düğmesi çözülmüştü. “Ne hoş bir adam!” diye geçirdi içinden.

Özlem, adamı hem dinler hem de süzerken, sağ elini, sol elinin yüzük parmağını gizleyecek şekilde kavuşturdu. Otururken hafif sıyrılan eteği, bacaklarını biraz daha ortaya çıkarmıştı. İşaret parmağı eteğinin volanında dolaşıyor, sıyrılan tarafı düzeltmekle düzeltmemek arasında gidip geliyordu. Adamı beğendiği kadar, düzgün bacaklarının görülmesini de arzuluyordu. Durakta beklerken uzaktan görüp beğenmiş olabilir miydi? Sonra “ne kadar da sapkın şeyler düşünüyorum,” diye kızdı kendine.

Şehre giden anayola dönülen kavşağa yaklaşmışlardı. Özlem bu tatlı dilli adamı hayranlıkla dinlerken, birden, ana yola değil de az berideki sapaktan diğer yöne döndüklerini fark etti. “Yanlış yoldayız,” demek istedi Özlem; ama ağzının içinde çiğneyip yuttu kelimeleri. “Belki de kestirme bir yol biliyordur,” diye düşündü. Bilmediği bir yere doğru, yakışıklı bir adam tarafından götürülüyor olmanın verdiği macera hissi her yanını sardı. Kaskatı kesilmişti. Sadece adamın anlattığı birbirinden ilginç hikâyeleri dinliyor, arada söylediği şakalı sözlere kibarca gülüyor, tek kelime etmeden oturuyordu. Özlem için, o an otomobil sanki düz yolda gitmiyor da havada burgular yaparak uçuyordu. Kendini, meşhur romandaki tavşan deliğinden aşağıya düşen Alice gibi hissediyordu.

Bu esrarengiz yolculuk, kısa bir süre sonra sona erecekti. Özlem’in hiç tanımadığı bir mahalleye geldiler. Araba, gösterişli bir apartmanın açık otoparkına girdi. Park yerinde adam arabadan indi. Özlem’in yüreği, bir serçe gibi, göğüs kafesinin içinde çırpınıyordu. Hiç renk vermek istemiyordu. Bu rüya kahramanı adamın niyeti neydi? Özlem sormak cesaretini içinde bulamıyordu. Birden yanındaki kapı açıldı. Adam ilk karşılaştıklarındaki gibi, insanın aklını alan bir iyilikle, gülümsüyordu. “Özlem Hanım gelmiyor musunuz?” diye sordu. Alyansını gizleyen sağ elini adama uzattı. Adam Özlem’in elinden tutarak kibarca onu arabadan çıkarttı. Hiç konuşmadan apartmana doğru yürüdüler. Asansörde adam Özlem’in elini hiç bırakmadı. Özlem korkuyla heyecanın birbirine karıştığı bir hisle titriyordu. “Her şey çok yanlış,” diye içinden geçirdiğinde adamın dairesinin kapısına gelmişlerdi bile.

Adam kapıyı açtı. Eşikten geçtiklerinde her şey Özlem’in şaşkın bakışları arasında bir anda değişmeye başladı. Adamın boyu kısalıyordu. Gittikçe kilo aldı. İlk anda etkileyici bir içmimari tasarıma sahip gibi görünen ev, ortalama bir apartman dairesine dönüştü. Salonda bir kız çocuğu vardı. Adam kızına ödevlerini bitirip bitirmediğini sordu. Sonra Özlem’e yemekte ne olduğunu sordu. Özlem de “karnıyarık ve bulgur pilavı,” diye yanıt verdi. Adam, çok giyilmekten ötürü parlamış kumaş ceketini çıkardı; sandalyenin arkalığına astı. Televizyonda futbol yorumlarının yapıldığı bir kanalı açtı. Kravatını bollaştırırken, mutfağa yönelen Özlem’e seslendi: “Ayakkabılığın yanında bir poşet var. Seni almadan önce anneme uğradım. Aşure yapmış. Bozulmasın. Buzdolabına koyuver.”

Emre SELES

DENEME

2010-11-10T14:39:00.000-08:00

03.11.2010, Ankara

Kaşino’ya Mektup

Yüz, Tophaneli Mehmet Tevfik Halim; bırakma sakın kendini. Dayanmalısın. Göz gözü görmüyor; etrafın mahşer yerini andırıyor; biliyorum. Gücün yettiğince çabala. Dört beş saattir, karabatak gibi, okyanusta bir batıp bir çıkarak yaşam savaşı veriyorsun. Belki insanüstü bir şey istiyorum senden. Bak; yalnız değilsin. Senin gibi, bunu başaracak atmış sekiz kişi daha var. Sana bir mucize gibi görünse de kurtulacaksın; inan bana. Bu attığın kulaçlar, sadece sana değil, ben de içlerinde en az otuz bir kişiye daha can verecek. Henüz doğmamış olan hepimiz için yüzmelisin. Hiçbir zaman yüz yüze tanışma fırsatımız olmayacak olsa da, olacakları önceden bilen bir falcı gibi kabul et beni ve dediklerime kulak ver.

Canının çok yandığını tahmin edebiliyorum. Kasırganın etkisiyle, azgın dalgalar arasında savrulan o serseri enkaz parçası karnını deştiğinde, kimbilir nasıl bir acı duymuşsundur. Tuzlu su yarayı fena yakar. Ellerinle, dışarı uğrayan bağırsaklarını karnına geri sokmaya çalışırken, bir de boğulmamak için kudurmuş dalgalara göğüs germek akıl dışı bir durum.

Bu gece yaşadığın felaketi ömrünce unutmayacağından eminim. “Allah!.. Allah!...” haykırışları, rüzgârın uğultusuna karıştı. Kelimeyi şahâdet getirenlerin ve kırılan mizana direğinin altında ezilen yüzlerce canın çığlığı kulaklarındadır. Bu kâbus dolu gecede, beş yüz seksen iki silah arkadaşını acımasız ve karanlık okyanus yuttu. Sizi öz babanız gibi kollayan ve bu uğurda şehit olan kahraman Amiral Osman Bey için hayatta kalmalısın. Onun, sizleri buraya kadar getirdiğini unutma. Bu paha biçilmez dostluk görevini tamamlayıp yurduna dönmelisin. Sancağı siz, yüzerek karaya çıkacak olanlar devraldınız. Gemide başlayan kolera salgınından bile sağ kurtuldun; hatırlasana. Başaracaksın Tevfik; hiç korkma. On altı yaşında bir bahriye mektebi öğrencisi olarak hayatın başındasın. Yaşayacağın daha çok güzel günler var önünde. Hemen yanında genişçe bir tahta parçası yüzüyor; tutun ona. İşte böyle! İstanbul’dan kuş uçuşu on beş bin kilometre uzaklıktaki bir ülkeye, deniz yoluyla bunun iki katı uzunlukta yol katettin. Tam on bir aydır denizlerdesin. Süveyş Kanalı’ndan Bombay Limanı’na, oradan Kolombo Limanı’na, derken Singapur ve Hong Kong Limanları’na uğrayıp, en sonunda da Yokohama’da sevinç gösterileriyle karşılanmanız dilden dile anlatılacak. Bu unutulmaz serüven burada bitemez.

Şu anda Oşima Adası’nın bir ucundasın. Yakınlarda Kaşinozaki deniz feneri var. Kaşino Köyü de çok uzakta değil. Hele bir hava yatışsın, balıkçı köylüler sandallarıyla size yardıma gelecekler; merak etme. Fırtına, insanı sağır edecekmişçesine gürlemekte. Yoğun yağmur perdesinin içinden fenerin ışığı hayâl meyâl seçilebiliyor. Oraya doğru, şiddetli rüzgârın etkisiyle savrulan enkaz parçalarından ve yaklaşanı pençeleyen kayalıklardan sakınarak, dikkatlice yüzmelisin.

Yirmi beş yıllık, eski ve ahşap Ertuğrul Fırkateyni, 1890 yılının bu uğursuz 16 Eylül gecesi, çılgın bir tayfuna teslim olmuş olabilir. Ancak yaşanan bu acıklı olay, Japonya ve Türkiye arasında kurulan dostluk bağını her türlü afete dayanacak sağlamlığa kavuşturacak. Sen karaya çıkmaya çabalarken, geminin dağılan parçaları, yaşanan dramın gözyaşları gibi, ağır ağır süzülerek okyanus tabanına çökmekte. Bozma moralini sakın Tevfik. Güçlü olmalısın. Henüz hiçbir şey bitmiş değil. Yiten denizcilerin anısını sen yaşatacaksın.

Ne düşler kurularak başlayan bir dostluk yolculuğunun, böylesine kahredici bir olayla noktalanması hiç kimsenin arzusu değildi elbette. Salimen ailenin yanına geri dönmek dışında bir görevin daha olacak: Kurtulduktan sonra, İstanbul’a dönmeden, bu mektubu seninle birlikte diğer kazazedeleri kurtaran kahraman Oşimalı köylülere ulaştırmanı diliyorum.

Onlar, her türlü özverili çabayla sizleri kurtaracaklar. Donmak üzere olan bedenlerinize sıcak yuvalarını açacaklar. Aç karınlarınızı, küçük köyde tek tavuk ve patates kalmayıncaya kadar vererek, doyuracaklar. Üzerinize uymayacak da olsa, ellerinde ne kadar giysileri varsa verip, sizleri giydirecekler. Yaralıları hastaneye ulaştırıp, tedavi ettirecekler. Bu kadarı yetmezmiş gibi, kıyıya vuran Türk askerlerine ait cesetleri, kokuya ya da cesetlerden akan kan vesaireye bakmaksızın sırtlarına alıp, dik patika yoldan ve keskin kayalıkların arasından yukarıya çıkaracaklar. Sadece Kaşino’dan değil, çevre köylerden de dört yüz kişiyi aşkın köylü gelecek. Bu çalışmayı, yemeyi ve uyumayı unutarak, günlerce sürdürecekler. Denizcilerin yıllarca kıyıya vuracak cesetlerine saygılarından, üç yıl balık tutmayacaklar. Köylülerin, ölen Türk subay ve erleri için yaptıkları mezarlar, birer insanlık anıtı olacak.

Her ne kadar kaderin acı bir oyunuyla başlasa da, Japon ve Türk halkının dostluk öyküsü hep devam edecek. Bu zorlu ve kahramanca görev uğruna gazi olan sen Tophaneli Mehmet Tevfik Halim ve şehit olan Ertuğrul Firkateyni’ndeki tüm kahraman denizcilerin aziz hatırası sonsuza kadar yankılanacak.

Seni kurtaracakları, sana bakıp yaralarını iyileştirecekleri için Oşima’lı köylülere şimdiden minnettarım. Senin yaşama azmin ve kahraman köylülerinin yardımları olmazsa, belki de asla dünyaya gelemem ve bu mektubu da yazamam. Ben de hayatımı, bir anlamda, Japonya’daki kalpleri iyilikle dolu o saygıdeğer insanlara borçluyum. Yapacakları insanca yardımlar ve iyilikler karşısında o kahraman köylülerin önünde saygıyla eğiliyorum.

Ertuğrul Firkateyni Gazisi Tevfik Esin’in

Kızı Muzaffer Aydın’ın

Kızı Nevin Seles’in

Oğlu Emre Seles

ÖYKÜ

2010-11-09T15:09:00.000-08:00

08.11.2010

Bırakma Zamanı

Paul kapıyı açtığında onu annesi karşıladı. Hararetle nefes alan Lucy, Paul’den önce içeri girmiş, sakin bir şekilde rehber tasmasının çıkarılmasını bekliyordu. Paul’un annesi tasmayı çıkardı. Lucy koşarak banyodaki su kabına koştu. Annesi Paul’ün sırt çantasını omzundan alırken, ona yolculuğunun ve eğitimin nasıl geçtiğini sordu. Paul de bu haftaki seminerin, kendi hocası tarafından hazırlandığını ve mükemmel bulduğunu söyledi. “Ses kaydını bir ara dinletirim; sen de bayılacaksın” dedi. “Tren rahattı. Lucy yine biraz huzursuzdu; ama bu yolculuklara gittikçe alışıyor” diye de ekledi.

Annesi, Paul York’tan Londra’ya gelene kadar yemeği pişirmişti. “Çok güzel kokuyor. Taze zencefilli sebze çorbası, kıymalı pie ve buharda pişmiş pilav yapmış olabilir misin?” diye sordu. Annesi de yaklaşıp Paul’ü burnundan öptü. “Bir gün seni şaşırtmayı başaracağım. Ama önce, içinde dünya mutfaklarından tariflerin bulunduğu bir kitap satın almalıyım” dedi. Birlikte masaya oturduklarında Lucy de salona girmiş, başını, sevmesi için, Paul’ün elinin altına yaklaştırmıştı. Lucy, iki yaşında, çok uysal ve sevgi dolu, Labrador cinsi bir köpekti. Paul onu severken o da başını sahibinin eline sürtüyordu. Çorbalarını içtikten sonra, Paul annesine “pilav ne tarafta?” diye sordu. Annesi pilavın bulunduğu kâseyi Paul’ün elinin yakınına getirdi. Eliyle kâsenin kenarını yoklayınca, pilava daldırılmış duran kaşığın sapını buldu. Yemek istediği kadarını kendi tabağına aldı. Annesi kaç tane pie istediğini sordu. Paul de “iki tane yerim” diye cevap verdi.

Yemekleri biterken içerideki odadan hırıltılı ve çok sık aralıklarla yinelenen bir öksürük sesi duyuldu. Paul hemen masadan kalktı. Annesinin, bastonunu vermesini beklemeden odaya yöneldi. Arkasından da Lucy koştu odaya. Paul elleriyle yoklayarak kanepeyi ve kanepede yatmakta olan yaşlı dostunu buldu. Lucy de başını kanepenin oturma minderine yasladı ve burnundan hızlıca nefes verdi. Paul ellerini köpeği Buddy’nin göğüs kafesinde gezdirdi. Parmakları kaburgalarına takılarak ilerledi. Zor nefes alıyordu Buddy. Tekrar öksürmeye başladı. Paul başını okşadı, ensesini mıncıkladı hasta köpeğin. Sağlıklı günlerinde nasıl da sıkıydı ensesi. Şimdi sadece zayıf ve sünen bir deri geliyordu eline.

Annesi odaya girip Lucy’yi dışarı çıkarttı ve kapıyı kapadı. Paul göremese de, pencereden giren güneş ışığının sırtını ısıttığını hissedebiliyordu. Buddy’yi severken ellerinin üzeri de ısınıyordu. Demek ki güneş ışığı kanepenin de üzerine vuruyordu. Fakat nedense Buddy inceden titriyordu. Çok zayıfladığı için ısısını koruyamadığı belliydi. Paul kanepeyi yoklayıp kolçağa serili ekose battaniyeyi buldu ve yaşlı dostunun üzerini örttü.

Buddy gözlerini kapamış, nefesi bir süreliğine düzelmişti. Sahibi yanına geldiği için sakinleşmişti. Eskiden olsa, onu koşarak kapıda karşılardı. Paul bunu hatırlayıp kendinden utandı. Eve girer girmez Buddy’nin yanına gelmediği için suçlu hissetti kendini. Eğilip sarıldı köpeğine. Üstüne hafif bir baskı yapmasına rağmen, hemen öksürmeye başladı Buddy. Kriz geçiriyormuş gibi sık ve sinir bozucu bir ses çıkarıyordu. Paul’ün içi parçalanıyordu; ama elinden de bir şey gelmiyordu.

“Çok mu seviyorsun onu?” diye bir soru soruldu Paul’e. Bu sesle irkildi Paul. Odada yalnız olmadıklarını anladı. “Kim var orada?” diye sordu. Hâlbuki içeride bir başkasının olup olmadığını daha odaya girerken sezebilirdi. Annesi kapıyı kapatırken mi içeri girmişti? “Bir gün yaşlanacağını biliyordun değil mi?” diye tekrar sordu o yabancı ses. “Siz kimsiniz? Veteriner mi?” diye sordu Paul. Annesi eve veteriner çağıracağını söylüyordu. Onun bu şekilde yaşamasına izin vermenin, iyilikten çok eziyet olduğunu anlatmaya çalışmıştı Paul’e. Bu yüzden annesiyle tatsız bir şekilde tartışmışlardı.

“Veteriner değilim. Ama Buddy’nin acısını dindirebilirim” dedi sesin sahibi. Ses tonu çok yumuşak ve şefkat dolu duyuluyordu. Yaşlıca biri olmalıydı. Annesinin bir arkadaşı mıydı? “Sesinizi tanıyamadım hanımefendi. Tanışmış mıydık daha önce?” diye sordu Paul. Kadın “beni tanımıyor olabilirsin; fakat ben tüm ailenizi bebekliğinden beri tanırım. Hepiniz elime doğdunuz” diye yanıtladı. Annesi bahsetmiş miydi bu kadından daha önce; hatırlayamadı. “Köpekle ilgileniyordum; odaya girdiğinizi fark etmemişim. Sizi çıkaramadığım için de kusuruma bakmayın” dedi Paul. “Bana ne sormuştunuz?” Kadın, köpeğinin bir gün böyle yaşlanacağını bilmesine rağmen neden Paul’ün ısrarla bir köpek sahibi olduğunu merak etmişti. “Bir gün üzüleceğini biliyordun; öyle değil mi?” diye sordu.

Paul, büyükannesiyle sohbet eder gibi yaşlı kadınla dertleşmeye başladı. “Biliyordum bir gün yaşlanacağını. On iki yıldır beraberiz. Lucy gibi o da bir Labrador. Bana geldiğinde bir yaşındaydı. Rehber köpek eğitim merkezinden gelmişti. İlk başta birbirimize alışmamız zaman aldı. Bir süre beraber katıldık eğitimlere. Sonra birbirimize çok bağlandık ve evlat edindim onu. Yedi yıl kadar benim gören gözlerim oldu Buddy. İnanılmaz akıllı ve uysal bir hayvandır. En yakın dostum o benim” dedi Paul. Son sözü söylerken sesi titredi. “Buddy emekliye ayrıldıktan sonra ben başka köpek istemedim. Eğitim merkezine geri vermek de istemedim. Bizimle kaldı. Geçen sene, annem doğum günümde Lucy’yi getirdi eve. Çok kızmıştım ona. Fakat Lucy de çok güzel bir kız. Buddy’ye hiç saygısızlık ettiğini görmedim. Bir şekilde mesafesini hep korudu. Köpekler çok garip hayvanlar. Özellikle dişi olanların sezgileri çok güçlü.”

Kadın, Paul’ün anlattıklarını dinliyordu. “Ölümlü olanı sevmek insanın doğasında var. Sen bunu yapabilenlerdensin Paul” dedi kadın. Buna değer verdiğini belli eder bir şekilde söylemişti. Paul başını öne eğdi. “Bir rehber köpek olmasaydı, Buddy’yi yine bu kadar çok sever miydin?” diye sordu kadın. Paul “sevmek için kör olmanıza gerek yok. Ben Buddy’yi, işime yaradığı için sevmiyorum” dedi. “Yaşamımın sevgiye bağlı olduğunu düşünüyorum. Buddy bana, karşılık beklemeden sevmenin nasıl bir duygu olduğunu öğretti. Hayata bağlandım onun sayesinde. Ona duyduğum sevgiyi iliklerimde hissediyorum” derken ağlamaya başladı Paul.

Buddy, Paul’ün ağlamasından huzursuz oldu. Yerinden doğrulmaya kalktı. Fakat gücü yetmiyordu. Tuvalete bile gidemediği için altına bez bağlamıştı annesi. Yattığı yere geri yığılan köpek, tekrar bir öksürük krizine tutuldu. Paul köpeği huzursuz ettiği için kendini toparlamaya çalıştı. Buddy’nin durumu hiç iç açıcı değildi. Veterinerlik fakültesine son götürdüklerinde, köpeğin dolaşım sisteminde yaşa bağlı ciddi bir bozukluk olduğunu, zamanla akciğerlerinin su toplayacağını, hareketsizlikle birlikte artacak bu durumun Buddy’nin can çekişerek boğulmasına neden olacağını söylemişlerdi. İğneyle uyutmak en iyisiydi onlara göre.

Kadın, bu dünyada yaşamak için gerekli üç şeyden ikisini Paul’ün yerine getirdiğini söyledi. “Ukalâlığımı hoş görürsen, yapman gereken son şeyi sana söylemek isterim” dedi. Paul bu cümleyi işittiğinde, kadının sesindeki bilgeliği sezdi. Paul, bu sesin sezdirdiğinden çok daha yaşlı olduğuna yemin edebilirdi. Nefesini tuttu. Kadının ondan isteyeceği şeyi duymaktan çok korkuyordu. Kadının ses tonu o kadar güven veriyordu ki, bu söyleyeceği şey dışında, her şeyi yapmaya razı olurdu. İçten içe yapması gerekeni çok iyi biliyordu Paul. Sadece bununla yüzleşmeye hazır değildi. Kadın, ondan üzülmesine engel olacak bir şey istemiyordu. Vereceği kararın kahrediciliğinin ötesindeydi her şey. Buddy’ye duyduğu sevgi kadar, Paul’ün iliklerindeydi yaşam. “Kabul et” dedi kendi kendine. “Yaşamı kabul et Paul. Ertelemek çürütür yaşamı” diyordu kafasının içinden.

Paul, onu bırakma zamanının geldiğini düşünüyordu. Biricik dostunun başını seviyordu. İçi kaskatı kesilmişti; neredeyse nefes almıyor gibiydi. Buddy’nin iki gözünün arasından öptü ve fısıltıyla “tamam” dedi. “Onu alabilirsin”. Paul bu yaşlı kadının kim olduğunu anlamıştı.

Emre SELES

ÖYKÜ

2010-11-03T13:33:00.000-07:00

27.10.2010

Kış Masalı

Saat gecenin iki buçuğu olmuştu. Kâzım az önce bilgisayarda yazdığı son sayfanın hepsini sildi. İçine sinmemişti yazdıkları. Daha iyi bir önerme bulmalıydı. Dikkatli bakıldığında gittikçe açılmaya başladığı görülen başını sinirli sinirli sıvazladı. Yeni bir sigara daha yakmak için çakmağına hafiften ıkınarak uzandı. Hareketsizlikten iyice yağlanmaya başlayan göbeği biraz öne doğru eğilse bile ona güçlük çıkarmaya başlamıştı. Dudaklarının arasında, ip cambazının denge çubuğu gibi sallanan sigarasının ucunda bir iki kıvılcım parladı. Çakmağın gazı bitmişti. Set üstü ocaktan sigarasını yakmak için hantal adımlarla mutfağa gitti; fakat yedek doğalgazı da bitirdiğini hatırladı. Genelde bu tür ev ihtiyaçlarını eski ev arkadaşı halleder, Kâzım sadece payına düşen parayı ödemekle yetinirdi. Bir kaç ay önce, arkadaşıyla evi paylaşmama kararı almıştı. Gerekçe olarak da hem arkadaşının hareketli yapısının konsantrasyonunu bozduğunu hem de sosyal hayatının canlılığı yüzünden evde çalışmakta güçlük çektiğini öne sürmüştü. Şimdi hem sessiz hem de ısınmayan evinde kibrit arıyordu. Aradığını da, babasının geçen hafta yolladığı ve açılmamış bir kaç kitap kolisi ile zigurat gibi yığılmış gazeteler arasında buldu.

Kâzım’ın babası Ahmet Bey tıp doktoruydu. Oğlunun da çok okuyan bir insan olmasını takıntı haline getirmişti. Çocukluğundan beri her ay, Kâzım’ın okuması için yeni bir kitap listesi çıkarırdı. Kâzım edebiyat fakültesini kazandıktan sonra kitapları koliler halinde Ankara’dan İstanbul’a gönderilmeye devam etmişti. Sigarasından derin bir nefes çekerken göz ucuyla açılmamış kolilere baktı Kâzım. Burnundan çıkan duman açılmayı bekleyen kutuları perdeledi. Bir süre daha bekleyebilir diye düşündü. Aklında yazacağı deneme vardı. “Nasıl bir önermesi olmalı?”

Üç ay önce bir öyküsü bir edebiyat dergisinin açtığı öykü yarışmasında birincilik ödülü almıştı. Fakülteden hocası da Kâzım’ı tebrik etmek için Nevizade’de içmeye davet etmişti. Hocasının ünlü bir edebiyat dergisinin editörü olan yakın arkadaşıyla o gece tanışacağından habersiz, bu teklifi sevinçle kabul etmişti. Rakı bardaklarına şiir doldurulduğu, meze olarak felsefenin tadıldığı o doyulmaz akşam, Kâzım’a yayımlanmak üzere bir deneme sipariş edilmişti. Edebiyatla uğraşanların elinden düşürmediği bir dergide yazacağı denemenin yayımlanacak olması hem Kâzım’ı hem babasını müthiş gururlandıracak bir olaydı.

Şimdi karşısında, bilgisayar ekranındaki, beyaz boş sayfaya bakan Kâzım’ın aklına yazacak hiçbir şey gelmiyordu. “Nereden başlamalı?” Derginin gelecek ayki teması “Yazar Gözüyle Kış”tı. Evin soğuğunu iliğinde hissediyor, ancak kışla ilgili yaratıcı bir başlangıç yazamıyordu. Böyle bir fırsatı kaçırmak cennetin anahtarını kanalizasyona düşürmek gibiydi Kâzım için. Bilgilsine güveniyordu. Yeteneğine de... Mutlaka bu yazıyı zamanında teslim etmeliydi; yoksa altın tepsiyle sunulan teklifi boşa çıkarmış olacaktı. “Çok özgün bir önerme bulmalı. Şöyle bilineni altüst edecek bir yaklaşımla ele almalı. Basit görünen, ancak çok derinliği olan felsefi içerikli bir yazı” diye düşündü. Başarılı bir yazarın nasıl bir strateji izleyebileceğini hayal etti. Somut bir deneyimden mi yola çıkmalıydı; yoksa soyut bir kavram üzerinden mi gitmeliydi? Kâzım’ın kafasının içi, en kaliteli malzemelerin bulunduğu ama aşçısının hangi yemeği yapacağına bir türlü karar veremediği bir restoranın mutfağını andırıyordu.

Düşüncelerinin karmaşıklığının üzerine bir de odasının dağınıklığını ve pisliğini görmek istemedi bir an. Lambayı söndürdü. Bir süre gözlerini kapadı. İki gün içinde denemeyi bitirmek zorundaydı. Yazamazsa babasına ne diyecekti? Hele aracı olan hocasına ne cevap verecekti? Edebi açıdan şöyle okkalı bir yazı ortaya çıkarmalıydı. Öyküsü ödül almış bir yazardı; bu denemeyi de en iyi şekilde elbette yazardı. Ah bir başlayabilse. Gözlerini açtığında ise tek gördüğü bir beyaz ekran.

Dışarıda hava aydınlanmak üzereydi. Sabaha karşı kar başlamıştı. Evde fiziki ve manevi bir kutup havası esmekteydi. Çok üşüdüğü için elektrikli ısıtıcıyı yaktı. Hava aydınlandıkça odasının sigara dumanına boğulmuş kasveti biraz daha ortaya çıkıyordu. Loş ışıkta kitap yığınlarının arasından meşhur yazarların “kış” temalı kitaplarını bulmaya çalıştı. Bilgileri toparlamaya çalıştıkça daha da dağılıyordu.

Dışarıda kar hızını artırmıştı. Sokakta çöplerin, çamurlu kaldırımların, parkedilmiş kirli arabaların üzerini sihirli bir temizleyici gibi kaplıyor, çirkin görünen ne varsa silip masalsı bir güzelliğe dönüştürüyordu. Dışarıda her şey nasıl bembeyazsa, içeride de her şey katran karası bir hâl almıştı. Elektrikli ısıtıcının akkor olmuş rezistansları, Kâzım’ın sinirden kaskatı kesilmiş ruhuna işlemiyordu. Bu beceriksiz hâline inanamıyor, tek satır yazamamanın acısıyla kıvranıyordu. Okuduğu kitapları, dergileri, önceden yazdığı övgüyle okunmuş yazıları, bilgisayarı elinin altındaydı. Kâzım, tüm bu birikiminin ortaya bir şey çıkaramamasına inanamıyordu. “Boşuna mı bu kadar çabaladım?” diye sordu kendi kendine. Yazamayışını gururuna yediremiyordu. Etrafına bakınca yıkık bir tapınak görüyordu sadece. Odasını görmemek için gözlerini yumsa, uyuyakalacaktı; çünkü çok yorulmuştu.

İki avucunu gözlerinin iki yanına at gözlüğü gibi yapıştırdı. Artık bilgisayar ekranından başka bir şey görmüyordu. Yazısına odaklanmaya çalıştı. Tek düşüncesi yazacağı etkileyici denemeydi. Birden, henüz yazmadığı satırların zaten yazılmış olduğunu hayal etti. Bu potansiyeli vardı. Kafasının içinde bir yerlerdeydi ve o beyaz sayfada belirmeyi bekliyodu. Yeterince konsantre olabilirse bir yazar olarak kışı sayfalara getirebilirdi. Okuyanın içini bir kar tipisiyle ürpertebilir, satırları buzdan hayallerle süsleyebilirdi. Kar beyazı, kışın rengi değil miydi? Tüm gücüyle beyaz sayfaya odaklandı.

Kâzım uyuşmuş bi hâlde ekrana bakarken pencereden gelen ışığın parlaklığıyla irkildi. Dışarıda kar yağışı durmuş, güneş ışığı sokakları ve her şeyi örten kardan yansıyıp odanın penceresine vuruyordu. Kâzım pencereyi açıp dışarıdaki tertemiz ve soğuk havayı içine çekti. Dışarıdaki aydınlık, ölüm anında öteki dünyaya yolu gösterdiği söylenen parlak ışık gibi Kâzım’ın ruhunu kendine çekti. Büyülenmişçesine kara bakakaldı. Aklında belirginleşmesini istediği düşüncelerini serbest bırakarak kara baktı, baktı, baktı...

Penceresini kapayıp odasına döndüğünde Kâzım artık ne yıkık bir mabet ne de dağınık ve pis bir ev görüyordu; çünkü kör olmuştu.

Emre SELES

DENEME

2010-10-28T12:11:00.000-07:00

22.10.2010, Ankara

EVRENSEL ETİK

Konfüçyüs der ki “Sana yapılmasını istemediğin şeyleri başkalarına yapma”.

Bu cümleyi bir öğüt gibi algılayabiliriz. Akla uygun görünen bu davranış biçimini genel bir kural olarak da kabul edebiliriz. Tarih boyunca Hinduizm’den İslâm’a kadar çeşitli dinde bu cümlenin çeşitlemelerine rastlamak mümkündür. İnsanoğlu, doğru ya da yanlış davranışın ne olduğu üzerine düşünegelmiştir; tüm insanlar için geçerli evrensel davranış kalıpları bulmaya ve bunu belli kurallara bağlamaya çalışmıştır.

Bu çabaların arkasında ise “tüm insanlık için geçerli, evrensel bir ahlâk yasası var mıdır?” sorusu yatmaktadır.

İnsan, aklıyla hareket eden bir varlıktır. Deneye gerek olmadan, sadece aklımızı kullanarak bu yasaları bulabilir miyiz? Deneyimlerimize ve gözlemlerimize dayanarak evrende var olanların oluş biçimlerini anlayabiliriz. Suyun sıfır derecede donması ya da yerçekimi kanunu gibi, maddesel evren hakkında kesin kurallara varabiliriz. Bir diğer yandan, insan da bir tür hayvandır. Sadece akla değil, aynı zamanda dürtülere de sahip bir canlıdır. İnsan ihtiyaçlarının değişkenliği, içten gelen gerilimleri tetiklemekte ve bu dürtüler de davranışları etkilemektedir. Doğru olan davranış biçimi konusunda Immanuel Kant, “sadece evrensel anlamda geçerli yasa olmasını isteyebileceğin kurala göre hareket et” der. Bu da Konfüçyüs’ün baştaki cümlesiyle örtüşen bir düşünce olarak yorumlanabilir. Kant, bunun bir öneriden çok, bir kural olması gerektiğini düşünmüştür. Ona göre, ihtiyaçlarımızdan doğan “istemek” halini bilinçli bir isteme çevirmektir asıl olan. İradenin özgürlüğünün, çıkardan bağımsızlaşmış saf akıldan gelebileceğini söyler. Sadece diğer insanları gözeterek, görev bilinci ile hareket etmenin ahlâki olduğunu savunur. Kendi eğilimlerine göre hareket etmek ise Kant’a göre etik dışıdır.

İnsan aklı bedenden bağımsız değildir. Beynimizi de vücudumuzdan ayıramayız. Vücudumuzu da yaşadığı çevresinden kopuk düşünemeyiz. Dolayısıyla insan aklı, beden ve çevresiyle bir bütün olarak çalışır. Kendi varlığımız için ötekine ihtiyacımız vardır. Değişken çevre ve değişken bedenden farklı olarak sabit evrensel davranış kalıpları bulmaya çalışmak, iyi niyetli fakat yetersiz bir çabadır bana kalırsa. İnsan, evrensel kurallar var olduğu için değil, çevresinden bağımsız olmadığı için hareketlerini denetlemelidir. İstekler değil, ancak hareketler yaratıcı bir uyumla denetlenebilir. Kanımca, koşulsuz kesin buyruklar bedenlerimiz için en büyük gerilim kaynağıdır. Bilinçli istekler yerine bilinçli davranışlar insan doğasına daha uygundur. Yaptıklarımızın sorumluluğunu almak adına bu önemlidir. Davranışlarımızın arkasında, genel kurallara sığınmak sorumluluk değildir.

Çıkarımızı düşünmek her zaman kötü olmayabilir. Başkalarını düşünmek uğruna gereksiz yere kendimize zarar veriyor olabiliriz. Önemli olan, kendi içimizdeki ve çevreyle olan bütünlüğümüzdür. İhtiyaç döngümüz çevreye zarar vermeden, uyum içinde tamamlanabilir. Sıkıntı, dengenin bozulduğu ve uçlara gidildiğinde ortaya çıkar. Fazla baskı gören ya da uyumu gözetmeksizin serbestçe sergilenen davranışlar yıkıcı sonuçlar doğurabilir. Değişken çevreye göstereceğimiz yaratıcı uyum, bizi dengeye ve ahlâki olana ulaştıracaktır. Davranışlarda doğru ya da yanlış davranışlar yerine, dengeli ya da uçlarda davranışlardan söz edebiliriz.

İnsan beyni sadece bilince değil, bilinç dışına da hükmeder. Freud’un, ruhumuzun efendisi olamayacağımızı savunması da bundan ileri gelmektedir. Bedenimiz, bilincimiz dışında da var olmaktadır ve her durumunu kontrol etmemize izin vermez. Kalbimizin atışını, oksijen ihtiyacımızı, açlık-tokluk hislerini, cinsel dürtülerimizi bilinç dışı mekanizmalar yönetmektedir. Aklın bedenden ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünürsek, bilinç dışımızın varlığını kabul etmemek ve bilinç dışının etkilediği irademizi ahlâk dışı saymak, insan varoluşuna yapılmış bir hakarettir. Belki de bu yüzden, tarih boyunca sanatçılar ürettikleri işlerde aklın yanına bilinç dışını kattıkları için ahlâka aykırı bulunmuşlardır.

İnsanı çevresiyle ve bedenindeki tüm özellikleriyle bir bütün olarak algılarsak, aslında parçalarından daha anlamlı ve büyük bir varlık olarak kavrayabiliriz. Genellemeler ve sabit kurallar yerine bir kaşif ruhuyla hayatın değişkenliğine bakarsak daha özgürleşiriz. Her ne kadar Konfüçyüs’ün baştaki sözünün doğru olabileceğini düşünsem de, bir yandan İngiliz oyun yazarı Bernard Shaw’un “Başkalarına, başkalarının sana yapmalarını istediğini yapma; farklı zevkleri olabilir” sözü, hayatı algılamada tek bir yol olamayacağının işareti gibi geliyor bana.

Emre SELES

DENEME

2010-10-14T02:28:00.000-07:00

14.10.2010, Ankara

KENDİMİ İTİRAFIMDIR

Ben, ölümden sonraki hayata geçmeyi bekleyen bir mumyayım. Kozasından çıkabilmek için kullanacağı bacakları olmayan bir kelebeğim. Ben, içe aldığı zehirli bilgilerle kalınlaştırdığı kabuğuna saklanan kamuflaj ustası bir kaplumbağayım. Hapishaneden çıkış yolunun, mahkûm elbiselerinden kurtulup, çırılçıplak, karlı bir ormana dalmak olduğunu bildiği halde üşümekten korkan bir suçluyum. Ben, insan kılığına bürünmüş bir hayaletim. Gözleri açık rüya gören demir maskeli adamım. Ben, kendini eşek diye yutturmaya çalışan Pegasusum. Evreni içine sığdırabilecek bir toz zerreciğiyim. Ben, içine kum kaçmış bir istiridyeyim. Bilgisayar işletim sisteminin bir parçası gibi görünen kaçak yazılımım. Ben, oyun oynamasına izin verilmeyen hüzünlü bir çocuğum. Ölmekten korkan bir intiharcı, kendi evini yakmaktan korkan bir kundakçıyım. Kendimin yarısıyım. Beni tanıyanlara göstermediklerimim; söylemediklerimim. Ben, ben değilim.

Emre SELES

TÜPLER - Animasyon Film

2010-10-13T06:14:00.000-07:00

SONUNDA!

Animsyon film 'Tüpler' online olarak izlenebiliyor:

http://www.vimeo.com/15802883

Bu video, animatörler Erhan Şule ve kardeşim Erman Seles'in mezuniyet projesi olan ortak eseridir. Bu kısa animasyon filmin senaryosunda Ağustos 2008'de yazdığım bir öyküden esinlenilmiştir.

http://eseles.blogspot.com/2008/08/yk-tpler.html

ÖYKÜ

2010-08-22T15:53:00.000-07:00

22.08.2010, Ankara

RÜYA GEZGİNİ

Ege gözlerini açtığında, sadık dostu ‘kulak çınlaması’ da onunla birlikte beyninin içinde uyandı. Her sabah olduğu gibi, çınlama sesine değil de başka şeylere dikkatini verdi. Hemen tuvalete koştu. Çişinin klozette biriken suda çıkardığı sese odaklandı. Elektrikli makine ile tıraş oldu. Bazen gece yatarken ya da uyandığında, özellikle sessizlikte, bu kesintisiz ses delirtici oluyordu. Kahvaltıda ne yiyeceğini düşündü. Sonra odaya dönüp o gün giyeceği takım elbiseyi seçti. Mutfağa gitti ve masaya oturdu. Eşi hastaneye çok erken gittiği için, Ege’ye kahvaltıyı, o uyanmadan hazırlamıştı. Televizyonu açtı. Kahve makinesini çalıştırdı. Dışarıdan gelen ses miktarı gittikçe artıp kafasının içindekini bastırmıştı. Güne hazırdı.

Eve yakın olduğu için, Ege ofise yürüyerek giderdi genelde. Otobüse ya da dolmuşa binmeyi sevmiyordu. Ofiste masasının üzeri, sanki önceden hiç kimse çalışmamışçasına derli topluydu. Dağınıklığı da hiç sevmiyordu. Bilgisayarını açtı ve bir gün önceden yarım kalan işlerine devam etti. Uzun saatler çalışıyordu Ege. Bilgisayar ekranına uzun süre bakınca, başı ağrıyordu. Özellikle kırmızı rengi olan nesnelere ya da ışıklara uzun süre bakmamaya özen gösteriyordu. Çünkü bakmakta ısrar ederse, er geç bir migren atağı geçiriyordu. Migren ve kulak çınlaması hayatının birer parçası olmuştu. Kulak çınlaması yüzünden uyuyamadığı gecelerin ardından, bilgisayar başında uzun zaman çalışmak, migrene davetiye çıkarıyordu. Kısır döngü gibi birbirini takip eden bu durum yüzünden Ege büyük sıkıntı çekiyordu. Göz doktoru olan eşi, Ege’nin kırmızıya olan hassasiyetini araştırmış; fakat pek bir sonuca ulaşamamıştı. Kulak çınlaması konusunda da, doktor arkadaşları, bunun kalıcı bir kulak hasarı olduğunu ve ömür boyu bununla yaşamak zorunda olduğunu söylemişlerdi. Kulak çınlamasını, ilgisini başka şeylere yoğunlaştırarak, geri plana itmeyi başarıyordu. Derin uyku uyuyamama sorununu çözebilse, migren ataklarını da azaltabileceğini düşünüyordu Ege. Belki de uykusuzluk yüzünden beyninin kırmızı renge hassasiyeti artmıştı.

Beyni öyle yorgundu ki, on yıllardır ne rüya gördüğünü hatırlamıyordu. Bölük pörçük bir kaç rüya kırıntısı dışında, uyandığında eşine ya da arkadaşlarına anlatabileceği bir rüya yoktu. Gün boyu onca insanla temas içinde olmasına ve birçok olay yaşamasına karşın, hiçbir rüyasını hatırlayamaması sinirini bozuyordu. Derin uyku uyuyabilen ve rüyalarını hatırlayabilen insanları kıskanıyordu. Bu konudan bahsetmek bile onu mutsuz ediyordu.

Bir yandan bilgisayarının başında çalışırken, diğer yandan kafasının içi bu düşüncelerle doluydu. Yeterince derdi vardı zaten. Bir de rüya konusuna kafasını takmanın yersizliğini düşünürken, odaya “Oğlum Ege, acayip bir rüya gördüm dün gece. Anlatmazsam çatlarım. Vaktin var mı iki dakika?” diyerek, arkadaşı Ahmet girdi. Ege tam kafasından atmaya çalıştığı düşüncenin üzerine tuz biber eken Ahmet’e küfretmeyi içinden geçiriyordu ki, Ahmet söze girdi:

- Rüyamda ben sözde bir deniz feneriymişim. Gemilerin falan, sırayla geçmelerini sağlıyor, birbirlerine çarpmalarını önlüyormuşum. Kontrol kulesi gibi bir şey; anlıyor musun? Kırmızı ışığımı yakıp söndürüyorum. Sen de büyük bir yolcu gemisinin yanında küçücük kâğıttan bir kayıkmışsın. Hani çocukken kâğıttan kayık yapardık ya, tam öyle bir kayıkmışsın. Siz beraber yan yana yüzerken kayalıklara sürükleniyorsunuz. Ben kollarımı çıkarmaya çalışıyorum; ama bir türlü beceremiyorum. Deniz feneriyim ya, kollarım yok. Işığımın yandığını da görmüyorsunuz. Ne kadar yerimde çırpınsam da bir türlü kayalıklara çarpmanıza engel olamadım. Tabii koca yolcu gemisi büyük gürültüyle kayalıklara bindirdi ve battı. Sen, kâğıttan olduğun için, yırtıyorsun oğlum. Kıyıya batmadan yanaşıyorsun. Ama ben nedense sana sevineceğime, kurtaramadım o gemideki insanları falan diye, bir üzüldüm ki sorma. Sabah ağlayarak uyandım. Çok garipti. Çocuk gibi zırladım resmen.

Ege, “hayra karşı” diyerek karşıladı Ahmet’in rüyasını. Arkasından “kıçın açıkta kalmış” diye de takıldı Ahmet’e. Güldüler beraber. Sonra işlerinin başına döndüler. Ancak, Ege’nin kafasına takıldı bu rüya. Sanki kendisi de aynı rüyayı görmüş gibi geldi.

Ertesi gün, öğle yemeği arası, iş yerindeki arkadaşlarıyla yakınlardaki bir lokantaya gittiler. Herkes havadan sudan, iş dışı konulardan bahsediyordu. Yemekten sonra Türk kahvesi istediler. Bayan arkadaşlarından biri güzel kahve falı bakıyordu. Meraklı birkaç kişi fincanlarını ters kapayıp fal sırasına girdiler. Ege fala inanmadığı için arkadaşı Ahmet’le bir önceki geceki futbol maçı hakkında sohbete koyuldu. Öğle tatili bitimine yakın, futbol sohbetinin en hararetli yerinde, Ege falların çoktan bakılmış ve arka planda, fala bakan bayan arkadaşının gördüğü ilginç rüyayı arkadaşlarına anlatmakta olduğunu fark etti. İçinde kendi adı geçmese, hiç ilgilenmeyecekti aslında.

- Rüyamda güya ben bir canavarmışım. Parlak kırmızı renkli tüylerim varmış. Bir de bizim ofisten insanlar var çevremde; ama hepsi küçük çocuk. Hepiniz böyle 6-7 yaşlarınızdasınız. Çocukları korkutmak gibi bir amacım yokmuş aslında. Parlak ve dikkat çekici olmamım sebebi çocukların hayatını korumak ve zarar görmelerini önlemekmiş; nasıl oluyorsa artık. Çocukların içinden bir tek Ege’yi seçebiliyorum ve nasılsa Ege bir kız çocuğuymuş. Gülmeyin ayol; vallaha panik oldum rüyamda. Uçurum gibi bir şey var yakında. Çocuklar oynarken uçurumu fark etmiyorlar ve aşağı düşmek üzereler. Ben de nasıl canavarsam artık, sesim çıkmıyor rüyamda. Bağırmak istiyorum bağıramıyorum. Tüylerimi parlatmaya çalışıyorum Ege beni görsün de düşmesin aşağıya diye. Ama daha fazla da parlayamıyorum. Olacakları önlemek için madem sesimi çıkaramıyorum; bari kör edici şekilde çok ışıldasam diye düşünüyorum; ancak bir türlü olmuyor. Öylece uyandım.

Rüyayı ilginç bulanlar, ilgiyle dinleyip kendilerince yorum yapmaya çalıştılar. Ege’nin de ilgisini çekmişti bu rüya. Diğerleri gibi yorum yapmasa da sanki ona tanıdık gelen bir şeyler vardı bunda. “Ayşegülcüğüm ilginçmiş gerçekten; ama düşmedim o uçurumdan merak etme. Bak sapasağlamım şimdi” deyince herkes gülüştü.

Akşam, Ege eşiyle beraber, kayınvalidesi ve kayınpederine yemeğe gittiler. Sofrada o gün arkadaşının gördüğü rüyadan bahsetti Ege. Kayınvalidesi Mukadder Hanım da kaç gündür kâbuslar gördüğünden bahsetti. Geceleri huzursuz uyumasının sebebinin tansiyon ilacı olduğunu iddia etti. Kızı da doktordan randevu alıp, ilacını değiştirebileceklerini söyledi. Ter içinde uyandığı rüyayı anlatmaya başladı:

- Ben kör olmuşum rüyamda. Görmediğim için nereye gittiğimi, ellerimle boşluğu yoklayarak ilerliyorum. Bir şeye tutunmam gerekiyor. Ancak tutunacağım şeyi kör gözlerimle bulamıyorum. Ya bulamazsam diye paniğe kapılıyorum. Aceleyle elime denk gelen bir şeyi kendime doğru hızla çekiyorum. Çektiğim şey meğer bir kılıçmış ve yanlışlıkla kendime saplıyorum. Nasıl saplamaksa artık o, kaburgalarım ve bacağım kırılıyor; yere yığılıyorum.

O sırada Ege’nin eşi, “aman anne ya bu nasıl rüya, içim fena oldu” diyerek araya girdi. Ancak annesi “Daha bitmedi ki yavrum. Devamını dinle bak bir de. Korku filmi gibi” diyerek rüyasını anlatmaya devam etti.

- Yere yığılınca birden eriyorum; sanki kıpkırmızı akışkan bir ateş oluyorum. Birikecek yer ararken, kendimi hızla dipsiz bir kuyuya akarken buluyorum. Böyle düşer gibi. Aktıkça rengim koyulaşıyor ve kurumaya başlıyorum. Kuyunun başında birisi beni kurtarmak istiyor. Aşağıdan yukarı bakınca kuyunun başında bir karaltı görüyorum. Sanki Ege’ye benzeyen birisi o gördüğüm. Tam seçemiyorum. Aşağı kova sarkıtıyor; ancak kovanın ipi çok kısa. Bana yetişmiyor. Sonunda akmayı bırakıyorum ve her şey kuruyor.

Rüyasını anlatıp, lokmaları çocukların boğazlarına dizdiği için karısına çıkıştı kayınpederi. “Ege’ciğim sen bakma Mukadder’e; yerli yersiz anlatır işte böyle. Kusura bakma evladım” dedi. Kayınvalidesi de eşine kızıp “Ne varmış bunda ayol? Ben de korktum gece; onu anlatıyorum. Anlatmamda bir kötülük yok ki” diye kendisini savundu.

Gece yataktayken, eşine, bir kaç gündür yakınındaki insanların kendisini bir şekilde rüyalarında görmesinden huzursuz olduğunu söyledi Ege. Gördüğü rüyaları ne zamandır hatırlamadığını bilen eşi de meraklanmamasını söyledi. Yorgunluktan hatırlayamayabileceğini, bunun son derece normal olduğunu söyledi. Birbirlerine sarılıp uyudular.

Birkaç gün sonra Ege’yi babası telefonla aradı. Önce birbirlerinin nasıl olduğunu sordular. Sonra babası, Ege’nin işlerinin nasıl gittiğini öğrendi; Ege de babasının Çeşme’deki yazlıkta, komşuları tavlada nasıl yendiğinden haberdar oldu. En önemlisi de babasının rahatsızlığının haberini duymuş oldu: Babası geçen hafta sonu bir tavla oyunu sırasında neşeli bir heyecana kapılmış; sonrasında ise sol kolunda bir uyuşma ile beraber sırtına vuran bir ağrı hissetmiş. Hafta başı İzmir’e gidip muayene olmuş ve doktor anjiyo yapılmasını istemiş. Neticede, kalbi besleyen ana damarlardan birinde yüzde seksen tıkanıklık tespit edilmiş ve stand takılması için iki gün sonraya randevu verilmiş.

Ege tüm bunlar olup bittikten sonra haber verdiği için babasına çok kızdı. Ağabeyinin haberi olup olmadığını sordu. Babası, Ege gibi, ağabeyini de yeni aradığını söyledi. Ege de ertesi sabah ilk uçakla İzmir’e geleceğini söyleyip telefonu kapattı. Hemen arkasından da ağabeyini aradı.

Ege ile ağabeyinin arası çocukluklarından beri hep mesafeliydi. Şimdi ayrı şehirlerde yaşıyor, telefonla bile seyrek konuşuyorlardı. Yaşları büyüyüp yetişkin insanlar oldukça, kurdukları dünyalar da birbirinden uzaklaşmıştı. Babalarının rahatsızlığı bahane olmasa, bir araya zor gelirlerdi.

Ege İzmir’e yalnız gitmek durumunda kaldı; çünkü eşi, hastanedeki nöbet saatlerini değiştirememişti. Hastane koridorunda ağabeyi ile buluştular. Ayaküstü hâl hatır sorduktan sonra ağabeyi Ege’yi babalarının yanına götürdü. Odaya girdikten bir on dakika sonra babalarını ameliyata hazırlamak için hemşireler geldi. Her şey çok hızlı gelişiyordu. Ege babasına sıkıca sarıldı. Sedyeyi koridora çıkardıklarında hâlâ elini tutuyordu. Babası, sedyenin diğer yanında yürüyen büyük oğlunun kolundan çekip kendine yaklaştırdı, kulağına fısıldayarak, “Kardeşine sahip çık Efe; artık yetişkin adamlarsınız; onun suçu olmadığını biliyorsun. Bu uzaklığınıza artık bir son verin. Bana söz ver. O da sen de çaba göstereceksiniz. Yoksa hakkımı helâl etmem size” dedi.

Böyle bir konuşmayı hiç beklemeyen Efe’nin gözleri doldu. Sesi titreyerek “Söz baba” diyebildi. Kardeşi gözyaşlarını görmesin diye başını çevirdi. Bir süre sonra sedyeyi bırakmak zorundaydılar. Ege de Efe de babalarının arkasından bakakaldılar.

Ameliyathanenin dışında, iki kardeşin endişeli adımlarına derin bir sessizlik eşlik ediyordu. Geçmişin hapishanesinde volta atan mahkûmlar gibiydiler. Boğaza düğümlenenler ve birbirinden kaçırılan bakışlarla zaman geçmek bilmiyordu. Sonunda Ege dayanamayıp abisine, çalıştığı hukuk bürosunun hâlâ Alsancak’ta olup olmadığını soruverdi. Efe, sanki yıllardır bu soruyu beklermişçesine içten bir “evet”le yanıtladı. Bu ilk temasın arkası ise kesilmedi. İki kardeş, babalarından gelecek olumlu haberi beklerken, yıllardan beri hiç olmadığı kadar uzun süre ve sıcak konuştular. Babalarının kalbi, kardeşlerin buzlanmış ilişkilerini eritmişti.

Babaları, narkozun etkisi geçerken, zor da olsa aralayabildiği göz kapaklarıyla yoğun bakım ünitesinin camlı bölmesi ardında bekleyen iki oğlunu birbirine gülümserken gördü ve huzurlu bir uykuya daldı. Ameliyat başarılı geçmişti ve Efe babasını bir süreliğine kardeşine emanet edip, hastanenin dışına, sigara içmeye çıktı. Bir yarım saat sonra babası gözlerini açtı ve nöbetçi doktordan küçük oğlunu içeri almalarını rica etti. Yasak olmasına rağmen, kavga dövüş, Ege’yi çok kısa süreliğine içeri aldılar. Ege, endişeli gözlerle babasına bakıyordu. Babası merak etmemesini ve kendisini iyi hissettiğini söyledi. Ayılmadan önce bir rüya gördüğünü ve bunu anlatmak için Ege’yi çağırdığını söyledi:

- Sözde ben bir gladyatörmüşüm rüyamda. Ama elimde kılıcım yok. Sadece bir kalkanım var. Aslında bir köylüymüşüm; ama bir şekilde beni zorla gladyatör yapmışlar. Arenada dövüşmem gerekiyormuş. Benim niyetim dövüşmek değil. Oradan hızla kaçmak istiyorum. Yeşil bir kapı var; aralık. Oradan kaçabilirim diye düşünüp, hızla oraya koşuyorum. Tam kapıdan çıkacakken hiç görmediğim bir yerden bir aslan fırlıyor önüme ve ben elimdeki kalkanı savurup aslanı öldürüyorum. Darbenin etkisiyle kalkanım eğiliyor. Üzeri kan oluyor hep. Koca hayvanın yere serili bedeninin arkasında, bir de bakıyorum ki, yavru bir aslan var. Meğer bu dişi bir aslanmış ve yavrusunu korumak için bana saldırmış. Bunu görünce kahroluyorum. Keşke önceden yavrusunu görseydim ve bu yavruyu anasız bırakmasaydım diyorum. Arenanın seyirci bölümünde pencereler var. Gladyatör dövüşü izlemek için gelen Romalılar, ayağa fırlayıp bu manzaraya şahit oldukları için korku dolu ifadelerle pencerelerden bana bakıyorlar. Ben sonra o yavru aslanı kendim büyütmek için yanıma alıp kapıdan çıkıyorum.

Bu rüyayı anlatırken babasının gözleri doldu. Annelerinin ölümünden sonra Ege ve ağabeyine rüyasındaki yavru aslan gibi sahip çıktığını, iki kardeşin birbirinden uzaklaşmasının içini sızlattığını anlattı. “Annenizden sonra size iyi bakamayacağım diye çok endişelenmiştim. Birbirimize sevgiyle kenetlenelim istemiştim. Dünyanın bin bir türlü hali var. Hastalık var ustalık var; yarın ne olacağımız belirsiz. Şimdi çok şükür iyiyim; ancak gün gelecek, benim de gitme zamanım gelecek. İki yavrumu ardımda birbirine küs bırakırsam annenize ne söylerim ben” dedi ve ağlamaya başladı. Ege de çok etkilendi bu konuşmadan. O da babasına sarılıp ağladı ve ağabeyiyle arasını düzeltmek için çabalayacağı sözünü verdi babasına. Babası buna çok sevindi; ancak daha önemli bir şartı daha vardı. O da Ege’nin kendisini affetmesiydi. Efe’yle olan uzaklıklarını Ege’nin suçluluk duygusu da besliyordu. Ege babasına bu konuyu da aşacağını, gerekirse bir psikologa danışabileceğini söyledi. O sırada nöbetçi doktor, yoğun bakımda fazla kaldığı için, sinirli bir edayla Ege’yi uyardı. İkisi de doktora hak verip, özür dilediler. Ege, kabarmış duygularını bastırmaya çalışıp odadan çıktı.

Babaları yoğun bakımdan çıktıktan kısa bir süre sonra taburcu edildi. Ege, ağabeyiyle birbirlerini daha sık arayacakları konusunda anlaştıktan sonra İzmir’den ayrıldı. Döndüğünde eşi, Ege’nin dalgınlaştığını fark edip bunu ona sordu. Ege de ağabeyi ve babasıyla aralarında geçen konuşmaları anlattı. Eşi, Ege’ye sarılıp bu konuda her türlü desteği vereceğini söyledi.

Akşam Ege yine bir migren atağı geçirdi. Migren ilacı almayı sevmiyordu Ege. İlaç duygularını bastırıyor, sanal bir depresyona sokuyordu. Oysa Ege’nin duygularını yaşamaya ihtiyacı vardı. İzmir’de içi fazlasıyla dolmuştu. Bir ilaç kesmeyince ikincisini içti ve külçe gibi yatağa devrildi.

Ertesi sabah güzel karısının kokusuyla uyandı. Ege’ye gülümseyerek “günaydın aşkım” dedi. Gözleri kızarık ve nemli, kocasının dudaklarından öptü. Pazar sabahlarını çok seviyordu Ege. Hele de eşi o gün nöbetçi değilse, beraber yapacakları kahvaltı için çok heyecanlanıyordu. Başının ağrısı geçmişti; ancak tepkileri ilaçtan dolayı azalmıştı. Yine de ona tutkuyla sarıldı. Perdenin aralığından sızan güneş ışığı havadaki tozları parıldatıyor, karısının yumuşak tenine bir sahne ışığı gibi düşüyordu. Kulağındaki çınlamayı, eşinin sevişirken çıkardığı tatlı ve abartısız iniltiler bastırdı.

Uzun sevişme seansının ardından yatakta huzurla birbirlerine sarıldılar. Eşi o gece gördüğü rüyayı hatırladı ve dinlemeyi isteyip istemediğini sordu kocasına. Ege de ilaçtan dolayı odun gibi olduğunu; ama dinlemek istediğini söyledi.

- Çok garip bir rüyaydı aşkım. Sen bir ameliyat masasında yatıyorsun. Çevrende seni ameliyat etmek isteyen insanlar var; ama hiçbiri doktor değil. Senin çevreni sarmışlar; sana bakıyorlar. Aslında niyetleri kötü değil. Seni kurtarmaya çalışıyorlar; fakat ne yapacaklarını bilmiyorlar; panik içinde bağırıp çağırıyorlar. Ben atılıyorum hemen seni kurtarmak için. Onlar seni öyle çevrelemişler ve kalabalıklar ki, ben bir türlü ulaşamıyorum sana. Boyum da oradaki insanlardan oldukça kısa. Ya da onların boyu çok uzun bilmiyorum. Çekilmeleri için bağırıyorum. “Ben doktorum” diyorum. Kimsenin duyduğu yok; benim farkımda bile değiller. Sesimi duyuramayacağımı anlayınca çok uzaklardaki bir eve koşuyorum. Orada, duvardaki sireni çalmaya başlıyorum. Siren sesi de savaş zamanı çalınan cinsten. Sanki az sonra bir hava saldırısı yapılacak. Sağlığına kavuşacağın umuduyla tekrar senin yanına koşuyorum. Siren sesi her yerden duyuluyor. Sireni duyan kalabalık hemen dağılıyor ve ben ameliyat masasının başına varıyorum. Seni kurtaramıyorum aşkım. Ben sana ulaşamadan ölüyorsun; kahroluyorum. Rüyamda ne dövündüm, ne ağladım bir bilsen. Uyandığımda da gözlerim ıslaktı; gerçekten de ağlamışım.

Ege tekrar kollarına aldı sevgilisini. Sımsıkı göğsüne bastırdı. Saçlarından öptü. “Korkma bebeğim, sen her şekilde hayatımı kurtardın. Seni çok seviyorum” dedi. Bir süre öylece sessiz kaldılar. Sonra Ege, son zamanlarda çevresinde tanıdığı, sevdiği insanların rüyalarında yer almasının onu endişelendirdiğinden bahsetti. “Batıl inançları olan birisi değilimdir; ama yine de anlatılan rüyalarda sıklıkla adımın geçiyor olması, bir şekilde benimle ilişkilendirilmesi huzursuz etti. Başıma bir şey gelecek de birileri gaipten haber veriyor gibi geliyor” dedi. Eşi ise bunu hem saçma buldu, hem de Ege duymak istediği kelimeleri başkalarının ağzından seçip, kendisi kurguluyor diye yorumladı. “Bence sen yüzleşmek istemediğin her ne ise, algıda seçici davranıp, anlatılan rüyaları kendine yoruyorsun” dedi. Ege’ye ilkin mantıksız gelse de, sonradan düşününce olabilir buldu. “Sence annemle mi ilgili her şey?” diye sordu karısına. Aldığı “olabilir” yanıtı, Ege’yi bir psikoterapistle konuşmaya yönlendirdi.

Eşinin hastaneden bir arkadaşının bildiği iyi bir psikoterapistten randevu aldı Ege. İlk görüşmede kulağındaki çınlamadan, kırmızı renk hassasiyetinden, migreninden bahsetti. Rüyalarını hiç hatırlamamasından duyduğu rahatsızlığı anlattı. Küçükken annesini bir trafik kazasında kaybettiğinden; dahası, Ege ezilmesin diye onu geri çekip, kendisi belediye otobüsünün altında kalan annesinden bahsetti. O şoku uzun yıllar üstünden atamamasından, duyduğu derin üzüntüden, özlemden ve hayatta kaldığı için duyduğu suçluluk duygusundan bahsetti. Ağabeyinin çocukluğundan beri gizliden ondan uzaklaşmasının arkasında bu suçlama ve suçlanmanın yattığından ve yorgunluğundan ve bitkinliğinden bahsetti. Karısı Ayşe ile annesinin adının aynı oluşundan bahsetti. Birikmiş öyle çok şeyden bahsetti ki Ege, ilk seansta neredeyse terapist kadından hemen hiç bir cümle duymadı. Anlattıkları karşısında hiç yorum alamamak tedirgin etmişti Ege’yi. Görüşme sonrası tekrar buluşmak için sözleştiler.

Sonraki görüşmelerinden birinde, Ege daha çok yorum almak için, makineli tüfek gibi sürekli konuştuktan sonra sustu. Bir süre sessiz kaldı. Ona sıkıntıları konusunda tavsiyelerde bulunmasını sabırsızlıkla bekliyordu. Terapist, bu sessizlikte bir süre kaldıktan sonra Ege’yle bir şey denemek istediğini söyledi. Ege de merakla kabul etti. “Bir süredir rüyalarını hatırlamadığından ve sana rüya anlatılmasından duyduğun rahatsızlıktan bahsettin. Şimdi bir rüya görmeyi deneyelim mi?” diye sordu. Ege “şimdi burada mı?” diye sorunca, kadın da “evet” diye cevapladı. Terapist, Ege’ye gözlerini tamamen kapattırdı ve ona anlatılan rüyaları düşünmesini, gözünün önüne getirmesini istedi. Ne yaşadığını sorduğunda Ege de bir deniz feneri gördüğünü söyledi ve konuşmaya başladı:

- Deniz fenerinin kırmızı ışığını görüyorum ve oraya bakamıyorum. Çok parlak ve kör olacağım diye korkuyorum.

- Korktuğunu nasıl anlıyorsun?

- Ellerim terledi, ağzım kurudu, içim titrer gibi oldu.

- Yumruklarını sıktığını fark ediyorum. Omuzlarının kasıldığını görebiliyorum.

Ege bunun üzerine yumruklarını gevşetti ve omuzlarını serbest bıraktı. Bunu farkında olmadan yaptığını söyledi. Terapist kadın da aslında tersini yapmasını, yumruklarını iyice sıkıp omuzlarını daha da kasmasını istedi. Böyle yapınca nasıl hissettiğini sordu. Ege, kendini kasınca, tüm vücudunun sertleştiğini söyledi. Terapist, bunun nasıl bir şey olduğunu sordu. Ege de gözünün önüne metal bir kalkan geldiğini söyledi. Kadın, Ege’nin kendisinin metal bir kalkan olduğunu düşünmesini; hatta o kalkan olarak konuşmasını önerdi. Ege “kalkan konuşmaz ki” diye cevap verdi. Terapist kadın “bunu bana söyleyebilir misin, bir kalkan olarak?” diye sordu. Ege “konuşamıyorum ki” deyip gülmeye başladı. Terapist ne yaşadığını merak etti. Ege, sinirinin bozulduğunu; bu yüzden güldüğünü söyledi. Yaptıklarının çocuk oyunu gibi geldiğini söyledi ve gülmeye devam etti. “Peki, bu oyunu oynamak ister misin?” diye sordu terapist. Ege de bu oyunun nereye varacağını anlamadığını, ama deneyebileceğini söyledi. Terapist, kalkan olarak neden konuşamadığını sordu. Ege “çünkü metaldenim, cansızım ve bir şey hissetmiyorum” dedi. Ege bir şey hissetmediğini söylerken beklemediği şekilde sesi titredi. Terapist Ege’nin sesindeki titremeyi fark edip “şu anda bir şey hissettiğini duyar gibiyim” dedi. “Ben bir kalkanım ve hiçbir şey hissetmiyorum işte!” dedi. Bunu derken sesi daha da titreyip ağlamaklı oldu. Sonrasında uzun bir sessizlik odayı sardı. Ege sesinin titremesinden rahatsız olduğunu söyledi. Kadın “titremek istemiyorum” diyerek konuşmaya devam etmesini önerdi. Ege titrememeye çalışarak söyledi bunu. Neyin onu titretebileceğini sordu kadın. Ege de “korku” diye cevap verdi. Terapist “şu anda neden korkuyor olabilirsin?” diye sordu. Ege hiç cevap veremedi. Terapist kısık bir sesle “deniz feneri olabilir mi?” diye sordu. Ege donup kalmıştı. Yine derin bir sessizliğe gömüldü.

Gerçekten de deniz fenerini ve yanıp sönen kırmızı ışığını düşününce içini bir korku kaplıyordu. Yirmi yıl öncesinde annesinin kaza geçirdiği kavşaktaki trafik lambasını ve kırmızı ışığını hatırlatmıştı Ege’ye. O korkunç ana döndürmüştü onu. Annesine çarpan otobüsün soğuk, metal tamponunu ve üzerindeki kan lekesini hatırladı. İçi ürperdi. Hissetmek istemediği, üstünü örttüğü duygular canlanmaya başlamıştı. Tüm vücudu o olay anını tekrar yaşıyor gibi oldu. Kaskatı kesilmişti. Ege’yi kurtarmaya çalışırken kendisini feda eden annesinin başından sızan kanın asfalta yayılışını hatırlıyordu. Babasına benzeyen otobüs şoförünün panikle otobüsten inip annesine koşmasını, otobüsteki yolcuların pencerelerden bakışlarını ve yüzlerindeki ifadeyi, annesinin çevresini sarıveren ve çaresizce bağırıp çağıran kalabalığı, Ege’nin o insanları geçemeyip annesine ulaşamayışını ve uzaklardan duyulan ambulansın siren sesini hatırladı. Keşke annesi kırmızı ışığı görseydi. Keşke annesi yerine kendisi ölseydi diye düşündü. Keşke Ege onu kurtarabilseydi.

Vücudu gibi, duyguları da o ana hapsolmuş ve donmuştu Ege’nin. Kaza sonrası, sanki hiç üzülmemiş ya da o olay yaşanmamış gibi tepkisiz kalmıştı Ege. Ağabeyi yıllar boyu bu nedenle suçlamıştı onu. Terapi odasında da bu nedenle tek kelime söyleyemiyordu. Hiçbir tepki veremeden, tüm vücudu kasık şekilde oturuyordu. Terapistinden de bir tepki ya da söz duymadı; seansın sonuna kadar uzun süre ikisi de sessiz kaldı. Terapisti seansın sonlarına doğru, Ege’nin gayretinden duyduğu heyecandan, kendisinin de seans boyunca yoğun duygular yaşadığından bahsetti; yer yer üzülüp, gözlerinin dolduğunu söyledi.

Görüşme sonrası tekrar buluşmak için sözleştiler. Annesini geri getiremeyeceğini bildiği halde, bu görüşmelere devam etmenin ona nasıl yardımcı olacağını tam anlamasa da kafasının içinde arı kovanı gibi uğuldayan duygu ve düşünce bulutu, yakında sağanak yağdırmaya hazır, kafasının içinde şimşekler çaktırmaya başlamıştı.

Eve dönerken, sokak lambalarının, trafikteki araçların farlarının parlaklığı rahatsız etti ve gözünün önünde hareler uçuşmaya başladı. Şiddetli bir migren atağı işaretini vermişti. Ege eve geldiğinde midesi bulanmaya başlamıştı ağrıdan. Başının sağ tarafında boza pişiriyorlar gibiydi. Çabucak ilacını içip, ışığı yakmadan kendini yatak odasına attı. Ağrıdan uyuşmuş bir şekilde uykuya dalarken, göreceği rüyadan habersizdi.

Ertesi sabah, Ege aylardan beri ilk defa karısından önce uyandı. Tan ağarmak üzereydi. Genelde ertesi gün yetişmesi gereken önemli bir işi varsa ya da o gün heyecanlanıp çok sevdiği bir şeyi yapacaksa böyle erken uyanırdı. Oysa o sabah iki olasılık da söz konusu değildi. O anda tek bildiği şey, uyanmadan önce gördüğü rüyasını çok net bir şekilde hatırladığıydı.

Rüyasında kalabalık bir caddenin kavşağındaydı. Anaokulu çocuklarını karşıdan karşıya geçirmeye çalışıyordu. Caddede arabalar yerine kâğıttan kayıklar gidiyordu. Caddenin tam kavşağında arkadaşı Ahmet’i gördü. Ahmet bir trafik lambasına dönüşmüştü. Bir gözü kırmızı, diğer gözü sarı lamba, ağzı da yeşil renk lambaydı. Yoldan geçen kayıkları yönlendiriyordu. İş yerinden diğer arkadaşı Ayşegül de trafik polisi olmuş, Ahmet’in gözündeki kırmızı lambayı yakıp söndürerek mors alfabesiyle “dur” mesajı gönderiyordu Ege’ye. Ege tam ne dediğini anlamaya çalışırken birden kör oldu. Nereye tutunacağını bilemeden sağı solu yoklarken birden bir gürültü duydu ve gözleri açıldı. Caddeler su kanallarına dönüşmüştü. Önündeki kanalda, karşıya geçirmeye çalıştığı çocuklardan birisini yüzükoyun hareketsiz yüzerken gördü. Çocuk hareket etmiyor ve küçük bedeninden sızan kan suda dağılıyordu. Kâğıt bir Viking gemisi ona çarpmış, Ege kör olduğu için buna engel olamamıştı. Geminin yanlarında kocaman kâğıttan renkli kalkanlar vardı ve boydan boya kan lekesi olmuştu. Çarpan kayığın kaptanı Ege’nin babasıydı. Gemideki diğer Vikingliler de geminin pencerelerine üşüşmüşler, endişeli gözlerle kanaldaki kız çocuğuna bakıyorlardı. Babası, çocuğu bir hastaneye yetiştirmek için hemen aşağı bir sepet sarkıttı ve “yardım edin” diye bağırmaya başladı. Geminin güvertesindeki uyarı çanını çalmaya başladılar. Çanın sesi, Ege’nin yıllardan beri, aralıksız duyduğu kulak çınlamasıydı ve gitgide bir ambulans sireninin sesini andırmaya başladı. Ege, çocuğu sepete koymak için suya atladı ve yüzmeye başladı. Fakat çocuğun çevresini birden köpekbalıkları sardı. Ege bir türlü kıza ulaşamıyordu. Köpekbalıkları burunları ve yüzgeçleriyle çocuğa çarpıyordu. Su kıpkırmızı ve koyu bir renk almıştı. Ege sonunda dayanamayıp bağırmaya başladı “bırakın geçeyim; bırakın onu bana; ben kurtarırım onu” diye. Bunu duyan köpekbalıkları dağıldılar. Kıza ulaşan Ege onu sırtüstü çevirdi. Kız, karısının çocukluğundaki haliydi. Yüzündeki kanı temizledi ve kucağına aldı kızı. “Ayşe’m benim; ölme. Beni bırakma anne; çok korkuyorum” dedi Ege. Kız, kucağındayken beraber sepete bindiler. Sepette kucağındaki kız birden Ege’nin annesine dönüştü; gözlerini açtı. Oğluna sarıldı. Onu ne kadar özlediğini ve canından çok sevdiğini söyledi. Kazanın Ege’nin suçu asla olamayacağını söyledi ve çocuk yaşta annesiz bıraktığı için kendisini affetmesini istedi. Ege hasretle annesinin boynuna sarıldı ve var gücüyle ağladı. Ambulansın siren sesi her yeri çınlatırken, babası onları yukarı doğru çekti; sudan çıkardı.

Uyandığında, karısı kollarında huzurla uyuyordu. Ayşe’nin saçları Ege’nin gözyaşlarıyla ıslanmıştı. Ege’nin kulağı artık çınlamıyordu. O sessizlikte, can yoldaşına sıkıca sarıldı ve öptü onu.

Ege bu rüyasını terapisti dışında kimselere anlatmadı.

Emre SELES

ÖYKÜ

2010-02-02T16:29:00.000-08:00

01.02.2010, Ankara

MİTOZ

Neval, akşam ağırlayacağı konukları için yemeklik malzemeleri ve paçası kısaltılacak pantolonunu almaya sabahtan gitmeye karar vermişti. Gideceği alış veriş merkezi eve yakındı. Yüksek lisans yapan küçük kızının öğleden önce teslim etmesi gereken bir ödevi olduğu için tek gidecekti; kızıyla öğlen buluşmaya karar vermişlerdi.

Akşam, emekli olduğu liseden öğretmen arkadaşları gelecekti. Neval meşhur hünkâr beğendisinden yapacaktı. Hep çok güzel yaptığını söylerdi arkadaşları. Küçük kızının da en sevdiği yemekti. Beğendinin üstüne koymak için kısık ateşte uzun süre pişirilmiş dana kuşbaşı et, yanına domatesli pirinç pilavı ve sarımsaklı brokoli salatası yapmayı planlıyordu. Tatlı olarak da nane likörlü elma tatlısı gecenin sürprizi olacaktı. Kafasında, akşamki yemek için gereken malzemeler vardı ama unutmamak için küçük bir kağıda da not almıştı. Evden çıkarken az kalsın pantolon için tadilat fişini unutacaktı; son anda diğer çantasında kaldığını hatırlayıp onu da cebine koyduktan sonra evden çıktı.

Alış veriş merkezine vardığında ilk önce pantolon için mağazaya uğradı. Fakat tadil olacak pantolonu bir gün önce tezgâhtar kız alttaki rafta unuttuğu için kısaltmamışlardı henüz. Neval tadilat fişini uzattığında çok mahçup oldular ve özür dilediler. Neval de vaktinin olduğunu söyledi; öğlene kadar kısaltma işini bitirmelerini istedi ve alış veriş merkezini dolaşmaya çıktı. Yemeklik alış verişi kızı gelmeden yapmayacaktı zaten.

Geçirdiği trafik kazasından sonra omurlarındaki kayma yüzünden felç olma riski atlatmıştı. Ameliyattan sonra ağır yük taşımasını doktor yasaklamıştı. Bu nedenle omurgasına bindireceği yüke dikkat ediyordu.

Neval bir kaç kıyafet mağazası dolaştı; bir kazak ve bir etek beğendi fakat satın almadı. Sonra ev için dekoratif aksesuar satan bir mağazaya girdi. Orada çok güzel bir şamdan beğendi. Şamdanın kenarlarından kristal taklidi turuncu plastikler sallanıyordu. Gerçek gümüş ve kristal bir şamdana bir sürü para bayılmaktansa, plastik olmasına aldırmadan, akşamki yemekte masayı süslemek amacıyla satın aldı şamdanı. Elinde torbası, içinde paketlenmiş şamdanıyla dışarı çıktı Neval. O sırada bitişikteki elektronik ürünler satan mağazanın vitrini dikkatini çekti: Kocaman ve tepsi inceliğinde LCD televizyonlar koymuşlar, görüntü kalitesini müşterilere göstermek amacıyla rengârenk topların zıpladığı bir film gösteriyorlardı. Sonra görüntü değişti; doğal yaşamı gösteren müthiş güzel bir belgesel film başladı. Çiçekten çiçeğe konan bir arı kuşu vardı ekranlarda. Olağanüstü hızda çırptığı kanatlarıyla adeta bir böcek gibi havada asılı duruyor ve çiçek özlerini incecik gagasıyla emiyordu. Neval büyülenmişti. Çok hoşuna gitti bu görüntüler.

Teknolojinin ne kadar büyük bir hızla geliştiğine şaştı. Kocasıyla ilk evlendiklerinde zar zor aldıkları siyah-beyaz tüplü televizyonu hatırladı. Daldı gözleri vitrine. Şimdi TV ekranlarındaki görüntülerin ötesine bakıyordu. Anıları canlandı. Kocası Ferit bir yenilik çıkınca eve almaya, çocuk gibi, ne heveslenirdi. Maaşla geçinen insanlar olarak pek bir lüksleri olmasa da ilk renkli televizyonlar çıktığında, ilk video kaset oynatıcı ya da video kamera çıktığında bir şekilde borç harç almışlardı bir tane. Neval Ferit’e hiç karşı çıkmazdı bu konuda. Onun o hevesle parıldayan gözlerini görmek Neval’i çok mutlu ediyordu.

O trafik kazasında Ferit’le beraber Neval’in de yaşamdaki yeniliklere olan hevesi ölmüştü. Bir renk cümbüşünün önünde, Neval elinde plastik torbasıyla iç geçirdi. Derin bir nefes verdi. Saatine baktı. Kızının gelmesine yarım saat vardı daha. Tam süpermarkete doğru gitmek için döneceği sırada elektronik mağazasının içindeki müşterilerden biri gözüne takıldı:

Bir adam.

Saçları önden biraz dökülmüştü; top sakalı vardı. Adam vitrin tarafına biraz daha dönünce yeşil gözlerini gördü Neval. İrkildi bir hayli. Neval zaman zaman sokakta yürürken ya da bir alış veriş merkezinde gezerken kocasını andıran adamları görüp irkilirdi. Sonra içini bir hüzün kaplardı. Yine de adamı daha yakından görüp benzemediğine inanmak için elektronik mağazasından içeri girdi. Bir şeyler bakıyormuş gibi yapıp, adama arkadan yaklaştı. Mağazadaki bir görevli Neval’e baktığı özel bir ürün olup olmadığını sormak için araya girdi. Neval hiç muhattap olmak istemiyordu bu görevliyle. Aradan çekilmesi için “yok, bakıyorum sadece” diyerek geçiştirdi. Görevli gittiğinde adam çıkışa doğru yönelmişti ki birden geri döndü. Neval yüzünü net bir şekilde o zaman görebildi. Saçları biraz daha döküktü ve top sakalı vardı ancak bu yüzü ezbere kâğıda çizebilirdi: Ferit’ti bu adam.

Neval’in iç dengesinin zembereği boşandı. Elindeki plastik torbayı yere düşürdüğünü farketmedi. Adam geri dönüp görevliye bir soru sorup tekrar dışarıya yönelmişti. Neval donakaldı ve yüzü bembeyaz oldu; ancak görünmez bir el arkasından, Ferit’in peşinden gitmesi için, dışarıya itiverdi onu. Kalbinin çarpışını kulaklarında hissediyordu Neval. Ayakları sanki yere değmiyor, adeta uçuyordu. Ağzı mühürlenmişti sanki. Arkasından “Ferit” diye seslenemedi bile. Adam alış veriş merkezinin otoparkına doğru gitti, arabasına bindi. Neval araba tam uzaklaşırken bir şekilde çantasından aceleyle çıkardığı kalemle avuç içine arabanın plakasını yazabildi.

Aklı, duyguları karmakarışık otoparkta arabanın arkasından uzunca bir süre bakakaldı. Bu gördüğü adam Ferit olamaz diye düşündü Neval. Kaza geçirdiklerinde arabada beraberlerdi. Ambulans gelene kadar Ferit’in cansız bedeniyle uzun uzun konuşmasını hatırladı: o sırada baygın olduğunu sanmış, var gücüyle bağırarak sevgili kocasını ayıltmaya çalışmıştı. Ferit yoktu artık hayatında. On yılda bu duruma anca alışabilmişti. Kalbindeki yara izi asla kaybolmayacaktı elbet. Fakat bu adam... Daha önce bu kadar benzettiği kimse olmamıştı. Neval bunları düşünürken yolun ortasında durduğunu farketmemişti. Otoparktan çıkmakta olan başka bir arabanın korna sesiyle irkilip yana kaçtı.

Aklını biraz toparlayınca, torbasını mağazada düşürdüğünü tahmin ederek geri döndü; fakat içeri girdiğinde kalp atışlarını hâlâ kulaklarında duyabiliyordu. Dahası kulaklarında bir çınlama duymaya başladı. Başının arka tarafında bir ağrı hissetti. Adımları yavaşladı. Başı döndü; gözleri bulandı. Bir banka zorla oturabildi. Burnu kanamaya başladı. Neval, tansiyonunun çıktığını anladı. Başını eğip burun kanamasını durdurmaya çalıştı. Yanına hipertansiyon ilacını almıştı. Fenalaştığını gören oradaki bir kadın Neval’in yanına geldi. İyi olup olmadığını sordu. Tansiyon ilacını içmesi için koşturarak gidip ona su getirdi. Neval kendine gelene kadar da yanında kalıp sohbet etti onunla.

Tüm bunlar olup biterken çantasında cep telefonunun çaldığını duymamış, kızı ona ulaşamayınca, telefonunu her zamanki gibi duymadığı için, annesine sinirlenmişti. Fakat nerede olduğunu Neval arayıp kızına söyledi. Kızı da annesini burnu kan içinde, bitkin bir halde, tanımadığı bir kadının yanında otururken görünce siniri birden endişe ve korkuya dönüştü. Koşup annesine sarıldı; neler olduğunu sordu. Neval tahminen tansiyonunun çıktığını, ama ilacını hemen aldığını ve şimdi iyi olduğunu söyledi kızına. Kızının içi rahat etmemişti; alış veriş merkezindeki eczaneye tansiyon ölçtürmeye beraber gittiler. Gerçekten de normalden yüksek çıktı tansiyonu. O sırada Neval’in aklına elektronik mağazasında düşürdüğü şamdan geldi. İyi olduğunu söyledi kızına. Şamdanı alıp, yemeklik alış verişlerini yapıp, eve gitmeyi önerdi. Kızı bu öneriye çok kızdı. Bu haldeyken hâlâ şamdanı ve akşam yapacağı yemeği düşündüğü için annesine çıkıştı. Neval bir türlü kendisini iyi hissettiğine kızını inandıramadı. Kızı zorla, arkadaşlarını telefonla aratıp, rahatsızlandığı için bir başka güne ertleletti yemeği. Eve döndüklerinde tadilat için verdiği pantolonu Neval’in aklına bile gelmemişti.

Akşam kızına Ferit’e aşırı derecede benzeyen o adamdan hiç bahsetmedi. Fakat nedense adamın yüzü de gözünün önünden bir türlü gitmiyordu. İçinden kızına “bugün alış veriş merkezinde babanı gördüm” demek geliyordu. Ama annesinin aklını yitirdiğini düşünmesini istemiyordu. Kızı, Neval’in bu durgun ve düşünceli halini görüp üzüldüğü bir şey olup olmadığını sordu ona. Neval, belki de kullandığı tansiyon ilacını değiştirir düşüncesiyle doktoruyla görüşeceğini söyledi ve sebebin ilaç olabileceğini öne sürdü.

Neval ertesi sabah uyandığında lavaboya gitti, musluğu açtı. Elini musluğun altına sokacaktı ki avuç içinde yazılı plaka numarasını gördü. Yazının silineceğini düşünüp ıslatmadı elini ve içeri gidip bir kâğıda not etti plakayı. Sonra aklına öğretmen arkadaşının emniyet müdürlüğü trafik şubesinde komiser olan kocası geldi. Hemen telefon etti arkadaşına ve kocasının cep telefonu numarasını aldı. Adamı arayıp, bir önceki gün alış veriş merkezinde arabasını park ederken bir adamın arabasının kaportasını yanlışlıkla fena halde çizdiğini, merkezî sistemle anons ettirip sahibini aracının başına çağırmaya gittiğinde tahminen aynı zamanlarda adamcağızın da otoparka gelmiş olabileceğini, çünkü anons sonrası arabasının başına döndüğünde çizdiği arabanın gitmiş olduğunu söyledi. Adamın, arabasına bindiği taraftan, diğer yandaki çiziği görmemiş olabileceğini ve sonradan görüp Neval’e ne küfürler etmiştir diye tahmin ettiğini; aracın sahibini bulup masrafını karşılamazsa içinin rahat etmeyeceği yalanını bir güzel söyleyiverdi.

Komiser arkadaşı plaka numarasını aldı ve on dakika sonra geri arayıp Neval’e araç sahibinin isim soyadını verdi. Fakat, adres ve telefon numarası bilgilerini sigorta sisteminden araştırabileceğini söyledi. Neval teşekkür edip hemen büyük kızını aradı. Diğer kızı bir sigorta şirketinde çalışıyordu. Kızına da aynı yalanı uygun buldu. Kızı, aracın kaskosu yapılmış olduğu için sigortanın adamın masrafını karşılayacağını, bunun için endişe etmesinin yersiz olduğunu annesine anlatmaya çalışsa da Neval adamdan özür dilemeden içinin rahat etmeyeceğini söyleyip adamın adres ve telefonunu istedi kızından.

Neval elindeki not kâğıdında yazan isme bakıyordu şimdi: Yekta Özen. İsmi Ferit değilmiş diye düşündü. Acaba bu benzetme konusunu abartıyor olabilir miydi? Emin olmak için kızının verdiği adrese gidecekti.

Ertesi sabah çok erken saatte Yekta denen adamı takip etmeye evinin bulunduğu mahalleye gitti. Adamın henüz evde olduğunu park yerindeki arabasından anladı. Bir arkadaşının vaktiyle İtalya’dan getirdiği opera dürbününü de yanında getirmişti. Kahvaltı etmeden evden çıkmıştı. Bu nedenle, gelirken bakkaldan minik bir kutu meyve suyu ve fırından da iki tane simit almıştı. Bir yandan adamın işe gitmek için evden çıkmasını bekliyor, bir yandan da arabasının içinde simitini yiyordu. Derken Yekta denen adam göründü. Yanında genç bir çocuk vardı. “Oğlu olabilir” diye tahmin etti. Beraber arabaya bindiler ve park yerinden çıktılar.

Neval de simit ve meyve suyunu torbaya tıkıp hemen arabasını çalıştırdı. Peşlerinden gidiyordu. Kendini casus gibi hissetmişti. Adam çocuğu üniversitenin kapısına bırakıp geri döndü. Neval de peşinden dönmeye çalıştı; az daha bir taksiyle çarpışıyordu. Ödü patladı. Ter içinde kalmıştı. Ama yılmadan takibe devam etti. Adam iş yerine vardığında Neval de yakın bir sokağa girip arabasını park etti. Adamın içeri girdiği binaya arkasından o da girdi. Girişte güvenlik görevlisinin beklediği bir banko vardı. Hangi firmada çalıştığını nasıl öğrenecekti? Görevliyle göz göze geldiler. Bir cesaretle cebinden dürbününü çıkardı ve görevliye “Bunu Yekta Bey’e verir misiniz? Dün akşam operaya gitmiştik de; bende kalmış” dedi. Görevli “Yekta Bey az önce geldi, isterseniz siz kendiniz verin” dedi. Neval adamın çalıştığı büronun kat ve daire numarasını öğrenip asansöre yöneldi. Kalbi yerinden çıkacak gibi çarpıyordu. Kızları bu yaptıklarını öğrenseler nasıl da kızarlardı ona. Asansörün kapısı açıldığında büronun kapısını ve yanında asılı tabelada firmanın adını gördü. Bir grafik ajansıydı geldiği büro. Bir beş dakika koridorda oyalandıktan sonra tekrar asansöre binip aşağıya indi. Güvenlik görevlisine teşekkür edip binadan çıktı.

Eve aceleyle dönüp bilgisayarını açtı. İnternette adamın çalıştığı firmayı araştırdı ve ajansın internet sayfasını buldu. Buradan, adamın firmanın sahibi olduğunu anladı. Bu dedektiflik işlerini neden yapıyordu; bu sorunun cevabını bilinçaltından çıkarmadan internet sitesinin açık sayfasına dalgın baktı. Bilgisayarın başında başını ellerinin arasına aldı. Bu heyecan fazla geldi Neval’e. “Kesinlikle saçmalıyorum” diye düşündü. Ferit’e çok benziyor diye MİT ajanlığına soyunmak çok komik geldi birden Neval’e. Yaptıklarını düşünüp gülmeye başladı. Kahkahalar attı. Gözlerinden yaş gelene kadar güldü.

Yemek yapmaya giriştiğinde hâlâ kıkırdıyordu. Kahkahaları duyan kızı uyanmıştı. Annesine gülümseyen bir yüzle “günaydın” dedi. Neye güldüğünü sordu sabah sabah. “Aman yok kızım bir şey; annen iyice şaşırdı; yemeğe tuz yerine şeker koyuyordum; sinirlerim bozuldu, ona gülüyordum” dedi. Kızı da güldü buna. Beraberce biraz daha güldüler. Kızı, “şeker bile koysaydın yine de güzel olurdu pişirdiğin yemek. Anne ya, süper yemek yapıyorsun. Bir yemek kitabı çıkarsana sen” dedi. Yemek kitabı yazmak fikri şaşırtmıştı Neval’i. Çünkü normalde üşenir ve böylesi bir öneriyi geçiştirirdi. Kızına dönüp “fotoğraflı ve güzel tasarımlı olması için bir grafik ajansıyla mı çalışsam?” diye sorunca kızının gözleri parladı. Annesinin boynuna sarıldı. Yıllardır kendi için hiç bir şey yapmayan annesi, bu önerisine sıcak bakmıştı. “Elbette anneciğim, istersen ben sana bir ajans bulurum. Çok heyecanlandım bu kararına” dedi. Öptü yanaklarından annesini. Neval “dur kızım, telaşa verme ortalığı hemen; sordum sadece. Daha ortada bir şey yok” dedi. Kızı, “akşam ablamlar yemeğe geldiklerinde konuşuruz bunun detaylarını. Derse geç kalmayayım; ben çıkıyorum. Akşam görüşürüz anneciğim” deyip aceleyle çıktı. Neval, kahvaltı etmeden çıktığı için kızının arkasından kızdı ona.

Akşam sofrada fırında nar gibi üstü kızarmış beşamel soslu bezelyeli tavuk ve yanında şehriyeli kar beyaz pirinç pilavı vardı. Bol yeşillikli, nar ekşili, beyaz peynirli salata ve sarımsaklı yoğurtlu havuç salatası, rengârenk bir karnavalın elemanları olarak yerlerini almıştı sofrada. Geçen gün aldığı şamdan masanın ortasında duruyor; mumlarının alevi karnavalın dansçıları olarak ortamı şenlendiriyordu. İlkin içtikleri, krema gibi yoğun ve domatesin tüm kokusu sinmiş olan çorba çoktan bitmiş, boşalmış porselen kâseler üst üste dizilip kenara konmuştu bile. Gözlerinin içi gülen iki güzel kızı yanındaydı Neval’in. Kızını çok sevdiği her halinden anlaşılan iyi yürekli damadı da vardı. Neval bir oğlu olsun istemişti vaktiyle. Ancak kızlarını da çok seviyordu. Kızını mutlu eden bu çocuğu da evladı saymıştı. Ana yemeğe geçerlerken Neval’in küçük kızı sabahki ‘yemek kitabı’ konusunu açtı. Herkes çok heyecanlandı bu fikre. Büyük kızının kocası, doğal vitamin, mineral ve bitkisel ürünler üreten ve pazarlayan bir Amerikan şirketinin Türkiye genel müdürlüğünde yöneticilik yapıyordu. Bu kitap için sponsorluk ayarlayabileceğini söyledi. Neval heyecanla karışık utanç hissediyordu. İçinden gelerek ve severek yaptığı yemek yapma işinin evlatları tarafından böylesine takdir ediliyor oluşu ve onun bu yeteneğini dünyaya açmak için kitap gibi bir fikri desteklemeleri çok hoşuna gitmişti.

Yemek sonrası sofra toplanırken büyük kızı, arabasını çizdiği adama gidip gitmediğini sordu annesine. Küçük kızı bundan haberdar değildi. “Ne arabası, ne çiziği?” diye soran bakışlarla annesi ve ablasının sohbetini dinledi. Neval adamın şirketine gittiğini ve adamdan özür dilediğini, adamın bu nezaketi için ona teşekkür ettiğini söyledi. Hatta Neval’in aklına bu sırada bir fikir geldi. Bu adamın sahibi olduğu firma bir grafik ajansıydı. Pekâlâ Neval’in kitabı için fotoğraf ve tasarım, hatta baskı işini bile çözebilirlerdi. Bu bilgiyi kızlarıyla paylaştı. Çok ilginç ve hoş bir tesadüf olarak karşıladılar bunu da. Çizik yalanı, Neval’le Yekta’yı tanıştıracak bir bağ kurmuştu. Belki de en çok bu bağ nedeniyle utanıyordu Neval. O gece yemekte ya da sonrasında eski kocası Ferit’le Yekta denen adamın fiziksel benzerliğine dair hiç bir şey söylemedi Neval.

Yemek kitabı için üç ay kadar çalıştı Neval. En beğenilen yemeklerini, kendi yaptığı şekliyle tekrar ele aldı ve tariflerini tek tek yeniden yazdı. Yemek konusunda çok güvendiği bir arkadaşından da yorumlar ve tavsiyeler aldı. Bazı yemekleri evde tekrar yapıp denedi. Ev işleri ve kızlarının peşinden koşmak dışında bu kitap yazma işiyle uğraşmak çok iyi gelmişti Neval’e. Yazdıklarını toparladıktan sonra da Yekta’nın grafik ajansına doğru yola çıktı.

Önceden randevu almıştı. Yekta Bey ve Neval Hanım olarak tanıştılar. Neval yemek kitabı fikrinden bahsetti ve bunun için fotoğraf çekimi ve grafik tasarım konusunda hizmet almak istediğini söyledi. Yekta da memnuniyetle bu işi kabul etti. Bir ön çalışma yapacaklarını söyledi. Bu kibar sohbet boyunca Neval, Yekta Bey’in yüzüne tam anlamıyla bakamamıştı. Sürekli gözlerini kaçırarak kâh odadaki kitaplara, eşyalara bakmış, kâh elindeki yemek tariflerinin yazılı olduğu kağıtları karıştırmıştı. Görüşme sonrası el sıkıştılar ve haberleşmek üzere Neval ajanstan ayrıldı.

Bir hafta sonra Yekta, Neval’i arayarak ön çalışmayı yaptıklarını söyledi. Çalışmaya devam etmek ve yaptıkları tasarımı onaylaması için Neval‘i ajansa davet etti. Neval gidip gördü ve çok beğendi geliştirdikleri fikirleri. Onay verdiğini ve çalışmaya devam etmek istediğini söyledi Yekta Bey’e. Fotoğraf çekimleri için yemek kursu verilen bir mekân ayarlandı. Haftalara yayılarak sürecek yemek fotoğrafları çekimi için Neval Hanım’ı biraz yoracaklarını söyledi Yekta. Neval de yemek yapmayı çok sevdiğini söyledi; onlar için güzel yemekler yapacağı müjdesini verdi ve eve döndü.

Fotoğraf çekimlerinin yapılacağı ilk hafta Neval çok heyecanlıydı. Yekta Bey’e tattırmak istiyordu yemeklerden. Hem mutfak için ithal beyaz eşya satılan bir mağaza olarak kullanılan, hem de yemek kursu verilen mekâna gitti. O günkü çekimler için listesini verdiği malzemeler temin edilmişti. Damadı sponsorluk işini ayarlamıştı; tüm masraflar şirketi tarafından karşılanıyordu. Neval önlüğünü giyip başladı yemekleri yapmaya. Bir yandan yapıyor, bir yandan çekim ekibindeki gençlerle sohbet ediyordu. Yekta Bey ilk hafta gelmedi. Neval’in gözleri, belki gelir diye, kapıdaydı hep. Kafasında ilk günden beri aynı soru dolanıp duruyordu. Bu soruyu sormaya cesareti yoktu. Alacağı cevaptan da korkuyor; kalbinin sandığında kilitli tutuyordu.

İkinci hafta, Neval yemek yapmaya gittiğinde Yekta da oradaydı. Neval çok sevinmişti buna. Bir önceki hafta yemekleri tadan ekip elemanları, ballandıra ballandıra yemekleri anlatıyordu Yekta’ya. “İşte yemek sihirbazımız da geldi” diye gülümseyerek Neval’i karşıladı. Neval genç arkadaşların abarttığını söyledi biraz mahçup. Önlüğünü giyerken yine aynı soru sandıktan dışarı çıkmaya can atıyordu. Neval heyecanını bastırmaya çalışarak merdanesini aldı eline. Başladı su böreği için yufka açmaya. Çok hızlı yemek yapıyordu Neval. Yekta hem böyle hızlı, hem de lezzetli yemek yapabildiği için tebrik etti Neval’i. Fakat henüz tatmamıştı hiç birini. Neval böreğe peynir yerine kalbinden parçalar koparıp koyuyor gibiydi. Tepsi fırına verildi. Pişince dumanı tüten mis kokulu börek tepsisi tezgâha alındı. Fotoğraf makinalarının flaşları patlıyor, su böreği bir film yıldızı muamelesi görüyordu. Çekimden sonra Neval böreği dilimleyerek bir iki dilimini Yekta’ya ikrâm etti.

Yekta börekten bir parça kesip ağzına götürdü. Kokusu ve tadı harikuladeydi böreğin. Hayatında yediği en güzel su böreğini çiğniyordu. Neval’le göz göze geldiler. Bir yorum duymak için gözünün içine bakıyordu Yekta’nın. Yekta söyleyecek söz bulamıyordu. Gözlerini yumup, “olacak iş değil” der şekilde başını iki yana memnun bir ifadeyle sallıyordu. Neval gülümsedi. Yekta da gülümsedi. Yekta mükemmel lokmayı yutarken Neval’in gözlerinin içindeki soru işaretini gördü. “Merak etmeyin Neval Hanım olağanüstü bir yeteneksiniz, ağzımın içinde bir şölen vardı az önce. O yüzden çok beğendiğimi söyleyemedim. Ellerinize sağlık; bu ne müthiş bir börek” dedi. Neval çok sevinmişti bu yoruma. “Teşekkürler; afiyet olsun” dedikten sonra diğer yemeğe geçti.

Akşama kadar altı çeşit ana yemek, üç çeşit salata, iki çeşit de tatlı yapmıştı. Ekiptekiler her yemeğin pişmesini iple çekiyorlar, yemeği tatmak için birbirleriyle yarışıyorlardı. Neval bu neşeli koşuşturmadan memnundu; fakat yorulmuştu da. Akşam vakti fotoğraf ekibi ayrıldı mağazadan. Neval de ortalığı biraz toparlayıp önlüğünü astı. Yekta gitmemişti ekiple. Bu zarif büyücü kadında ilginç bir tarz vardı ilgisini çeken. Tüm gün, insanlara anlık zevk patlamaları yaşatan iksirler sunmuştu kendi elleriyle. “Aileniz çok şanslı. Evlerinde sizin gibi biri var. Akşam sofranıza dahil olmak için can attıklarından eminim” dedi. Neval “çok sağolun, insanları mutlu etmeyi seviyorum. Evlatlarımı besliyor olmak müthiş tatmin ediyor beni. Onları yemeklerimden yerken görmek çok hoşuma gidiyor. Yemek kitabı hazırlama fikri küçük kızımındı. Sizin ekibinizle de bunu paylaşmak çok mutlu etti beni” dedi.

Yekta, Neval’i evine arabasıyla bırakırken Neval oturduğu koltukta kalbindeki sandığın kapağının açıldığını yorgunluğundan dolayı hissetmemişti. Gece uykusunda beynini yiyecek olan soru kurtçuğunun damarlarında dolaşmaya başladığından habersizdi.

Bir sonraki hafta yine çok güzel yemekler yapıp herkesi mest etti Neval. Verimli bir çekim günü olmuştu o gün. Yekta sabahtan işleri olduğu için öğleden sonra gelebilmişti Neval’in yanına. Yemeklerden tadıp yine hayran kalmıştı. Akşam vakti çekimler bittikten sonra ekibi geçirip Neval’in ortalığı toplamasına yardım etti. “Bugün de yorucu bir gün oldu. Kitap için fotoğraf ve grafik işlerini biz yapacağız; ancak siz bizden çok yoruluyorsunuz Neval Hanım. Bugünkü yorgunluğu atmak için yakınlarda bir yere gidip size içki ısmarlamama izin verir misiniz” diye sordu Yekta. Neval hiç beklemediği bu teklif karşısında şaşkın bir ifadeyle kalakaldı. Biraz düşündükten sonra, kızına haber vermek ve çok geç kalmamak şartıyla, kabul etti teklifi.

Yekta’nın arkadaşının sahip olduğu küçücük bir bara gittiler. Ara sokakta, çok samimi ve sevimli bir mekândı. Güzel blues müzik parçaları çalınıyordu. Neval yıllardan beri bu tür bir yere içki içmeye gitmemişti. Yekta, arkadaşıyla kucaklaşıp ayak üstü bir iki lafladıktan sonra Neval’le tanıştırdı bar sahibini. “Dikkat et çok yetenekli bir büyücüdür kendisi; servisten memnun kalmazsa olacaklardan sorumlu değilim” diye espri yaptı. Gülüştüler. Neval utandı. Sonra bir masaya geçip oturdular. Kırmızı şarap içmek istedi Neval. Şaraplarını içerlerken kitap projesinden ve nasıl olacağından konuştular. Hanımlı beyli sohbet bir süre sonra senli benli hale geldi. Şarap, resmiyetin bağcıklarındaki düğümleri gevşetmişti. Bir iki kadehten sonra, bir gece önce Neval’in beyninde koza ören soru kurtçuğu kozasından bir anda çıkıverdi ve bir sözcük kelebeğine dönüşüp Neval’in diline kondu:

“Sen Ferit misin?”

Yekta anlamadı Neval’in ne sorduğunu. “Elit değilim; elitizme de karşıyım. Firmanın sahibiyim ama bizim ekipte bir alt üst ilişkisi yoktur mesela. Ben kendimi ayrıcalıklı bir yere koymam. Toplum içinde de seçkin olmaya çalışmam. Yaptığım işi severek yapıyorum, insanlara sunuyorum; hepsi bu. Tıpkı senin yemek yapman gibi” dedi.

Neval:

- Yok yanlış anladın. Sen Ferit misin diye sordum ben. Sen benim eski kocam mısın Yekta?

- Nasıl? Anlamadım. Senin eski kocan mıyım diye sorarken ne demek istedin? Kızdın mı bana içki ısmarladığım için? Kocan olmaya çalışmıyorum elbette. İleri gittiysem özür dilerim. Niyetim kötü değildi.

- Biliyorum niyetinin kötü olmadığını, fakat seninle tanıştığımızdan beri kafamda dönüp dolaşan bir soruydu bu. Umarım sen beni yanlış anlamazsın; ama bunu sormadan edemedim. Çünkü sen ölen kocama olağanüstü derecede benziyorsun. Bundan emin olmam gerekiyor.

- Şimdi anladım.

- Sen Ferit değilsin değil mi? Olamazsın elbette; ancak görünüşünün dışında ses tonun bile aşırı derecede benziyor. Ense kökündeki doğum lekesi bile neredeyse aynı. Deli olduğumu düşünebilirsin ancak sana şu fotoğrafları göstersem belki bana inanırsın.

Yekta çok tedirgin olmuştu. Endişeyle karışık bir merakla Neval’in cüzdanından çıkaracağı fotoğrafları görmeyi bekledi. Birkaç vesikalık fotoğrafı masaya koydu Neval. Yekta fotoğrafları eline alıp yakından baktı. Benzerlik çok şaşırtıcıydı. Kendisine ikizi kadar benzeyen bu adam Yekta’yı çok şaşırtmıştı. Neval’in bu soruyu sormasına şaşmadı fotoğrafları gördükten sonra. Kendisi de hayretler içinde kalmıştı.

- Peki sana bir şey sorabilir miyim Neval?

- Elbette.

- Kocanın bir kardeşi var mıydı?

- Hayır. Başka kardeşi yok. Tek çocuktu Ferit.

- Anlıyorum, dedi Yekta. Bu benzerliğe çok şaşırdım.

- Ben seni ilk gördüğüm andan itibaren hayalet görmüş gibi oluyorum. Bunu söylediğim için üzgünüm, ancak bu merak beni yedi bitirdi. Umarım kızdırmamışımdır seni.

- Hayır kızmadım elbette; sadece çok şaşırdım. Aklıma başka bir şey geldi. Belki oradan bir yere varabiliriz. Biraz kendimden bahsedeyim: Biz iki kardeşiz. Benim bir erkek kardeşim var kendimden küçük. Fakat annem ve babam öz değil. Ben çok küçükken yetiştirme yurdundan evlat edinmişler. Beni kendi evlatlarından asla ayırt etmediler; çok sevdiler. Ben de onlara lâyık olmaya gayret ettim; haklarını ödeyemem. Babam ben üniversiteye giderken malesef kalp krizinden vefat etti. Annemi de geçen sene kaybettik.

- Başın sağolsun, dedi Neval. Üzüldüm duyduğuma.

Neval, Yekta’nın üvey çocuk olduğunu öğrendiği için çok şaşırdı. Bir süre sessiz kaldı:

- Kaderleriniz bile benziyormuş Ferit’le, dedi sonra.

- Nasıl?

- Ferit de evlat edinilmiş bebekken. Çok ilginç bir tesadüf öyle değil mi? Esas ailesini o da hiç tanımamış. Sen gerçek aileni tanımak istedin mi?

- İsterdim, fakat ben de tanımadım gerçek ailemi. Yetiştirme yurdunun kapısında bulunduğumu söylemişler üvey aileme. Ferit kaç doğumluydu?

- 1951.

- Bu ihtimal benim aklıma hiç gelmezdi. Kendi aileme de sorma şansım artık yok.

Yekta alnını sıvazlıyor, dalgın masaya bakıyordu. Neval anlamamıştı Yekta’nın ne demek istediğini:

- İhtimal derken neyi kastettin?

- Ben de 1951 doğumluyum. Ferit’in benim öz ikiz kardeşim olma ihtimalini aklımdan geçirdim.

Neval’in içini bir heyecan dalgası kapladı. Bu gerçek olabilir miydi? Bunu Yekta’nın ailesinden öğrenme ihtimalleri olmasa da Ferit’in üvey anne babası hâlâ hayatta olduğu için bu soruyu onlara sorabileceklerini söyledi. Fakat oğullarının ikizini görmeyi beklemeyen bu yaşlı insanları şoka uğratmamak için Neval bunu kendisi soracaktı.

Neval kocasının ölümünden sonra, kızı üniversiteyi kazanınca onunla birlikte yaşadığı şehirden okulun bulunduğu şehre taşınmıştı. Bir süre özel bir lisede biyoloji öğretmenliği yapmış ve oradan emekli olmuştu. Kayın pederi ve kayın validesi hâlâ diğer şehirde yaşıyorlardı. Fotoğraf çekimine o hafta ara verdiler ve onları ziyarete gitti Neval. Ziyareti sırasında hâl ve hatırlarını sordu, gönüllerini aldı. Kayınpederi Neval’i nasıl da öz kızı gibi sevdiğini, yıllardır hürmet ettiği, ziyaret ettiği için Neval’in hakkını ödeyemeyeceklerini söyledi. Sohbet, bir şekilde Ferit’in yaşarkenki anılarına geldi. Annesi, Ferit’in çocukken yaptığı yaramazlıklardan bahsetti. Gülüşüldü. Anılar canlandığı için annesinin gözleri doldu sonra. Hüzünle karışık huzurlu bir ortam vardı evde. Neval sohbet arasında bir arkadaşının kuzeninin Ferit’e çok benzediğini ama münasebetsizlik etmemek için bunu ona soramadığını söyledi. Ferit’in, evlat edindikleri zaman Çocuk Esirgeme Kurumu’nda bebek bir kardeşi olup olmadığını sordu. Kayınpederi bunu bilmediklerini söyledi. Olsaydı bile bunu onlara söylememişti yetkililer. Neval biraz hayal kırıklığına uğramıştı. Sanki bir ipucu bulabilirmiş gibi gelmişti bu ziyarette.

Kendi şehrine dönmek için kayınvalidesi ve kayınpederiyle vedalaştı. Evden çıkmadan hemen önce kayınvalidesi içeri odadan eski bir dosya getirdi. “Al kızım; bunlar Ferit’i evlat edindiğimiz zamandan kalan belgeler. Belki kurumdan araştırırsın ve bizim de bilmediğimiz bir şeyler bulursun” dedi. Neval çok teşekkür edip dosyayı aldı. Bu dünya tatlısı ihtiyarların ellerinden öpüp, içinde yeni bir umutla oradan ayrıldı.

Evine döndüğü zaman Yekta’yı aradı. Elinde Ferit’in evlat edinilme belgelerinin olduğunu söyledi ve beraber Çocuk Esirgeme Kurumu’na gidip araştırma yapmayı önerdi. Yekta hemen Neval’le buluştu ve beraberce kuruma gittiler. Kurumdakiler Yekta’nın nüfus cüzdanıyla Ferit’in belgelerini alıp kendi kayıtlarıyla karşılaştırdılar.

Bir süre gergin ve sessiz beklediler orada. Kurumun yetkilisi bir bayan, elinde eski başka bir dosyayla Neval ve Yekta’nın yanına geldi. İkisi de merak ve heyecanla kadının anlatacaklarını dinlemeye hazırdılar. Kadın getirdiği dosyayı açtı ve gerçekten de Yekta ile Ferit’in ikiz kardeşler olduğunu, 1951 yılında bir cami avlusunda, kundak içinde bulunduklarını ve kuruma getirildiklerini, gerçek ailelerinin kimliğinin bilinmediğini söyledi. Fakat Yekta, Ferit’ten bir ay kadar daha önce evlat edinilmişti ve dolayısıyla Ferit’in ailesi bir ikiz kardeşi olduğunu öğrenememişti.

Verdiği bu bilgiler için yetkili kadına teşekkür ettiler. Belgelerin birer fotokopisini aldıktan sonra oradan ayrıldılar. Neval de Yekta da sersemlemişti ve bu gerçekle yüzleşmek sarsmıştı onları. Yekta ikiz kardeşini hiç tanıyamayacak olmanın üzüntüsünü hissetti içinde ve bir süre Neval’in yanında ağladı. Neval hiç bir söz söylemedi ve elini sırtına koyup yanında durarak destek verdi Yekta’ya. Duygular biraz sakinleştiğinde Neval bu yaşananlardan dolayı ve Yekta’yı üzdüğü için özür diledi ondan. Yekta ise, hiç de özür dilenecek bir şey olmadığını söyledi. Bilakis, belki de hiç bir zaman varlığından haberdar olamayacağı öz kardeşiyle arasında bir bağ kurduğu için Neval’e teşekkür etti.

Sonra beraber bir kafeye gittiler ve akşama kadar birbilerine kendi hayatlarından bahsettiler. Neval kızlarını anlattı. Yekta, üniversitede yüksek lisans yapan oğlundan bahsetti. Neval “biliyorum” diyecek oldu, ama tuttu içinde. Yekta boşandığı eski eşini anlattı. Kadın, Yekta’yı, grafik ajansındaki eski ortağı ile aldatmıştı. Sonra Yekta hem ortaklığını bozmuş, hem de karısından ayrılmıştı. Kendisi için zor zamanlar olduğunu, oğlu o zamanlar henüz reşit olmadığı için mahkemenin velayeti annesine verdiğini anlattı. Neval de Ferit’le geçirdikleri trafik kazasını ve sonrasında ailesini bir arada tutmak için gösterdiği çabayı ve ilk zamanlardaki çaresizliğini anlattı. Yekta bol bol Ferit’i anlattırdı Neval’e. Kendi bazı huylarının Ferit’le bu kadar benzeşmesine hayret etti. Neval bu yemek kitabı ile hayatlarının nasıl da kesiştiğini söyledi. Kocasının ölümünden sonra bir süre hayata küstüğünden ve yemek yapmanın onu nasıl da rehabilite ettiğinden bahsetti. Her zaman aile sofraları şenlikli olmuştu; fakat yemek yapmak ve kızlarını sofrasında biraraya getirmek Neval için daha derin bir anlam taşıyordu. Ne var ki Neval, bu sıcak ve samimi sohbet sırasında, her şey tüm açıklığıyla konuşulmasına rağmen, Yekta’yı ilkin alış veriş merkezinde gördüğünü ve yaptığı ajanvari araştırmaları söylemeye çekindi; çünkü bunu yaptığı için kendinden utanıyordu.

Bir kaç gün sonra kendilerini toparlayınca fotoğraf çekimi işine devam edildi. Fotoğraf çekimlerinin tamamlanması için üç ay daha çalışıldı. Neval her hafta çarşamba günleri üşenmeden gitti; yemek yaptı. Hatta son gün, Neval tüm ekibe özel bir yemek yapacağı müjdesini verdi. Yekta bu keyifli sofrayı zenginleştirmek için Neval’in kızlarını ve kendi oğlunu da sofrada bir araya getirmeyi teklif etti. Neval bu fikre bayıldı. Tabii öncelikle çocuklara Ferit ve Yekta ile ilgili gerçeği açıklamaya karar verdiler.

Anneleri Yekta’dan bahsedince Neval’in kızları hem çok şaşırdılar, hem de tedirgin oldular ister istemez. Küçük kızı önce yemeğe gelmek istemedi. Sonra ablası onu gelmeye ikna etti. Gerçekten de planlandığı gibi çocuklar da dahil tüm ekip çekim sonrası bir araya geldiler. Kızlar Yekta’yı görür görmez babalarına olan benzerliğine inanamadılar. Sanki babaları canlanmış ve onları yemeğe davet etmişti. Herkesin gözlerinin dolduğu bir an oldu. Yekta da çok duygulandı ve yemekten önce bu harika sofrada herkesi bir araya getirdiği ve ailesini genişlettiği için Neval’e teşekkür etti. Neval ve ekipten kızlar yemek servislerini yaptılar. Çok huzur dolu bir akşamdı. Yekta’nın oğlu yemeklere bayılmıştı ve Neval’e bu işin sırrını sordu. Neval “sır falan yok. Sadece çok severek yapıyorum. Bir de yemeklerde tadı tamamlayan koku çok önemli. Standart tariflerde kokuyu ve uyumu zenginleştirecek oranları, ilave malzemeyi ve pişirme sürelerini deneye yanıla keşfettim. Sağolsun kızlarım da bu deneylerde kobay olmayı kabul ettiler. Kokuların armonisi sen yemek yerken, ağzını açıp kapadıkça ve ağzının içinde genzinden burnuna, oradan da beynine lezzet şarkıları söylüyor. Neticede, enerji ihtiyacımız ve vücudumuz için gereken besinleri yiyerek almış oluyoruz. Bu yaptığım beslenmenin daha müzikli olanı sadece” dedi.

Yemekten sonra herkes koyu bir sohbete daldı. Neval masa etrafındaki bu güzel insanların tek tek gözlerine baktı; gözlerde birlikte olmanın mutluluğunu gördü. Kendini çok mutlu hissetti. O sırada Yekta’nın da onu izlediğini farketmemişti. En son onunla göz göze geldiler. Yekta’nın gözlerinde mutluluktan başka minnetkârlık ve şefkat da vardı. Ferit’in bile hayatında Neval’e bir kere böyle baktığını bilmiyordu. Neval’in tüm bu çabasının arkasındaki derinliği o görüyordu. Neval yüreğinin gerçekten görüldüğü o anda etrafındaki tüm insanların silinip kaybolduğunu, Yekta ile o masada yalnız oturduklarını sandı. Kaçırmadı gözlerini bu sefer. Ona gülümsedi sadece kızaran yanaklarıyla. Hiç konuşmadan sadece bakışlarıyla teşekkür ettiler birbirlerine.

Gecenin sonunda herkes sohbetten ve yedikleri güzel yemeklerden sarhoş kucaklaştı birbiriyle. Neval’in kızları Yekta’yı, Yekta’nın oğlu Neval’i çok sevmişti. Çocuklar da anlaşmışlar, tanıştıkları için çok memnun olmuşlardı.

Aradan iki üç hafta geçtikten sonra Yekta, Neval’i akşam yemeğe davet etti. Bu sefer Neval yemek yapmayacaktı. Buluştular. Şık bir restorana götürdü Yekta Neval’i. Yemeklerini yedikten sonra Yekta yanında taşıdığı çantasından bir hediye pakedi çıkardı. Neval çok merak etmiş ve heyecanlanmıştı. Çok güzel paketlenmişti; Neval yırtmaya kıyamadı ve nazikçe açtı. Paketten Neval’in yemek kitabı çıktı: “Müzikli Yemekler”. Neval göz yaşlarını tutamadı. Çok duygulanmıştı. Yekta’ya sarılıp öptü onu. Bir yandan kitabı inceliyor, sayfalarını karıştırıyor, bir yandan da göz yaşları yanaklarından süzülüyordu. Çok güzel çekilmişti fotoğraflar ve kitabın özenilerek hazırlanmış grafik tasarımı harikuladeydi.

Yekta “Bu senin eserin; ellerine sağlık” dedi. Neval çok mutluydu. O sırada Yekta cebinden kırmızı bir kadife kutucuk çıkardı ve Neval’e verdi. Neval’in kalbi duracaktı sanki. Kutucuğu açtı; içinde pırlanta bir yüzük vardı. Göz göze geldiler...

Emre SELES

ANİMASYON FİLM

2010-01-28T04:16:00.000-08:00

'Tüpler' öyküm 3D animasyon film oldu.

Önce öyküyü kısaltarak bir animasyon film senaryosu haline getirdim. Daha sonra Erhan Şule ve Erman Seles tarafından 3 aylık bir süre içinde, bilgisayarda yaratılan 6 dakikalık bir animasyon filme dönüştürüldü.

Filmin kurgusu daha dün tamamlandığı için henüz yüksek çözünürlükte bir versiyonu bulunuyor. En kısa zamanda çözünürlüğünü düşürüp sıkıştırılmış formatta bir versiyonunu blog'da yayınlayacağım.

:)

ÖYKÜ

2009-12-31T18:23:00.000-08:00

Herkesin yeni yılı kutlu olsun!!! :)

28.12.2009, Ankara

BIV BIV İçin...

ŞEYTAN TIRNAĞI

“Fizikteki atomistik ve bütünlükçü teorilere göre hareket kavramı nasıl açıklanmaktadır; karşılaştırınız.”

Son soruyu cevaplayacaktı Emre. Bu konuyu okumuştu. Biraz düşündükten sonra kağıda şöyle yazdı:

“Klasik mekanik, atom ve moleküllerin hareketinden, gök cisimlerinin hareketine kadar geniş bir ölçekte kullanılmıştır. Klasik mekanikte, bir sistemi oluşturan parçacıkların tek tek hareket denklemleri yazılabilir. Nedensellik ilkesine dayanan bu denklemler çözümlenerek herhangi bir anda parçacıkların tam olarak, nerede ve hangi hızlara sahip oldukları ilke olarak söylenebilmektedir.

Kuantum mekaniği, özellikle atomik ölçekteki olayların teorisidir. Dayandığı deneysel veriler, insanî duyularımızla doğrudan algılayamayacağımız ölçekteki fiziksel olaylardan çıkar. Öyle fiziksel gözlenebilirler vardır ki, bunlar tek tek alt sistemlerinin gözlenebilirleri ile uyuşmaz. Bir anlamda bütün, onu oluşturan parçaların basit bir toplamı değildir. Kuantum mekaniğinde elektron, etkisinde hareket ettiği farklı koşullara bağlı olarak farklı özgün bütünlükler oluşturur.”

Sınav kâğıdını son bir kez gözden geçirdi ve sınavda gözetmenlik yapan asistan arkadaşı Zeliha’ya verdi. Zeliha fısıldayarak sınavının nasıl geçttiğini sordu Emre’ye. Emre “fena değildi” diye cevapladı. Tam kapıya yöneldiği sırada Zeliha sessizce “Emre....Emre...” diye tekrar seslendi. Emre geri döndü. Zeliha: “Eğer işin yoksa sınavdan sonra odama gelsene; muhabbet eder, kahve içeriz” dedi. Emre, salonda herkesin onları izlediği hissine kapılıp, akşama iftara misafirlerin geleceğini, dolayısıyla eve erken gitmesi gerektiğini alçak sesle söyledi ve salondan aceleyle çıktı.

Okul servislerinin durağına yürürken ne zor bir sınavdı diye düşündü Emre. Sorular değil, sınav gözetmeninin Zeliha oluşu zorlaştırmıştı sınavı. Zeliha’nın “Emre...Emre..” diye seslenişi aklında kalmıştı. Kendi kendine gülümsedi ve kısık sesle “ne güzel” dedi. Servise bindi. Gözbebekleri büyüdü. Hava sıcaktı ve otobüsün havalandırması çalışmıyordu. Midesinden kan çekildi Emre’nin; diyafram kası kasıldı. Elleri terlemişti. Niyetli olduğundan olsa gerek diye düşündü. İftar sofrasına gecikmek istemiyordu. Otobüs hareket edince rahatladı.

Eve vardığında annesi ve küçük kız kardeşi Büşra karşıladı. Babası ve diğer misafirler gelmemişlerdi henüz. Ellerini yıkayıp annesine yardım etti sofrayı kurmakta. Annesi nefis su böreği ve zeytinyağlı yaprak sarma yapmıştı. Emre bayılırdı her iki yemeğe de. Annesinin ellerini öptü. “Saadet Hanım döktürmüşsünüz yine.” dedi. “Sağol oğlum, sen seversin diye yaptım” dedi annesi. Mercimek çorbasını karıştırırken de “artık eskisi gibi çok çeşit yapamıyorum; yoruluyorum evladım. Sen evlenince hanımın yapar sana güzel yemekler inşallah” diye de ekledi. Emre, kimsenin annesinin eline su dökemeyeceğini söyledi ve odasına gitti.

Yatağa uzandı. Aklına Zeliha geldi. Kızcağızın davetini geri çevirdi diye acaba ayıp mı etmişti? Bir bahane uydurmuş gibi mi olmuştu? Ama yok, gerçekten de iftara yetişecekti. Bayram sonrası görüşürlerdi nasılsa. Bu sefer Emre davet ederdi bir kahve içmeye. O sırada kapısı çalındı. İçeri kız kardeşi girip babalarının geldiğini haber verdi. Emre yataktan kalkıp babasını karşılamaya giderken abisi Yusuf’un da eşiyle beraber gelmiş olduğunu antreden gelen seslerden anladı. Aile bir araya gelmişti. Abisinin kayınpederi ve kayınvalidesi de az sonra çıkageldiler. Hep beraber masaya oturuldu. Sıcak ramazan pidesi, kahvaltılıklar, zeytinyağlı sarma, hurmalar tablo gibi dizilmişti masaya. Annesi tencereyi masaya getirdiği ve mercimek çorbasının mis kokusu odayı sardığı sırada top patladı.

“Bismillahirrahmanirrahim”.

Sabrın ödülü bu güzel yemekler yenirken, herkes bir arada olmaktan mutlu, hatırlar soruldu, günlük hayatın masanın çevresindeki herkes için nasıl gittiği öğrenildi, karınlar doydu. Yanaklar pembeleşmeye başlarken salondaki kanepelere geçildi. Hafif rehaveti dağıtmak ve yemeği sindirmek için çaylar ince belli bardaklara dolduruldu. Çay kaşıklarının şıkırtısına aile büyüklerinin sohbeti eşlik etti.

Açık olan televizyonun kısık sesi sohbete karışırken gözler de arada ekrandaki görüntülere kayıyordu. Evdeki kadınlar yemek masasında kalmışlar, kendi aralarında birbirlerine yemek tarifleri veriyorlardı. Salondaki erkeklerle kadınların gözleri birbirleriyle değil, televizyondaki magazin programında arzıendam eden ünlülerin gözleriyle kesişiyordu.

Aile büyüklerinin sohbeti, ekrandaki ünlülerin aşk ilişkilerinin ulu ortalığına kaydı. Emre’nin babası, Müslümanların lügatında yeri olmayan flörtün televizyonlar aracılığıyla meşrulaştırılmaya çalışılmasından yakındı. İslam’ın böylesine hissî bir konuda erkekle kadına çizdiği sınırı hatırlatınca dünürü de sözü Hazreti Peygamber’in bu konudaki ikazına getirdi:

“Yabancı bir kadınla bir erkek iki ikiye, baş başa kalırlarsa üçüncüleri şeytandır.”

Büyükler, toplum hayatındaki pişmanlıkların, hatta cinayetlerin bu ikaza kulak asmayıştan kaynaklandığını söylediler. Şimdiki gençlerin nasıl da başıboş ve zinaya meyilli olduklarından, ailelerin çocuklarına sahip çıkamadığından yakındılar. Emre’nin abisi Yusuf da babasının ve kayınpederinin bu görüşlerini onayladı. Aşk ve evliliğin, insanın hayatını ve ahiretini etkileyeceği için, bir heves ya da oyuncak olamayacağından söz etti.

Emre sohbetin tam göbeğinde oturmasına rağmen sözü büyüklerine bıraktı; çayını yudumlamakla yetindi. Konuşmaları bir tenis maçı izler gibi izledi. Çayı bitince de oyalanmak için yüzük parmağında hafifçe beliren şeytan tırnağıyla oynamaya başladı. Önce küçük parmağını sürttü bu minik ölü deriye. Sonra baş parmağının tırnağıyla biraz kanırttı ve şeytan tırnağı daha belirgin hale geldi. Derken bu belirginlik onu rahatsız etti ve az daha zorlayıp koparılacak kadar uzadığında elini ağzına götürüp dişleriyle yüzük parmağındaki deriyi söküp attı.

Misafirler gidince Emre de odasına gitti. Sabah babası ile bayram namazına gideceklerdi. Erkenden uyudu. Rüyasında bir sokak köpeği gördü. Kırçıl tüylü köpek, pis olduğu için sokakta yanaştığı kimi insanlar tarafından itiliyordu, kimisi de görünce köpekten kaçıyordu. Hatta bazısı köpeğin üzerine çöp döküp onu daha da pisletiyordu. Köpekle göz göze geldi Emre. Köpeğin bakışları mahzundu. Emre’nin içi acıdı; yanına çağırdı köpeği. Bir parça et verdi ona. Çok açtı zavallı köpek. Biraz başını sevdi. Emre’nin eli, köpeği severken gri bir balçığa bulandı. Emre, köpeği sabunla köpürterek yıkamaya başladı. Kirlerinden arınan köpek bembeyaz bir kurda dönüştü.

Bayram tatilinden sonra Emre okula giderken hâlâ aklında bu rüya vardı. Etkilenmişti ama neye yoracağını bilememişti. Zeliha’ya anlatası vardı. Öğleden önceki dersler bitince, tam yemeğe giderken karşılaştılar onunla. Tatillerinin nasıl geçtiğini, neler yaptıklarını anlattılar birbirlerine heyecanlı heyecanlı. Yemekten sonra Emre, Zeliha’ya kahve ısmarladı. Kahvelerini içerlerken Emre rüyasını anlattı Zeliha’ya. Zeliha çok ilginç buldu bu rüyayı. Zeliha da son günlerde kendini çok yorgun hissettiğini söyledi; artık bitkin daldığı uykularında rüya bile görmediğinden yakındı. Çevresindeki insanların egolarını Zeliha üzerinden tatmin etmelerinden bıktığını, ilişkileri devam ettirme adına kendini geri çekmekten sıkıldığından bahsetti. Yanında rahat ettiği ve kendini gerçekleştirmesini destekleyen tek arkadaşının Emre olduğunu söyledi. Bunu söylerken Emre’yle gözleri çakıştı. Emre bakamıyordu Zeliha’nın gözlerinin içine; bakışlarını kaçırdı. Böyle düşündüğü için Zeliha’ya teşekkür etti. Emre için de Zeliha benzer hisler uyandıran bir arkadaştı. Onun yanında hayat çok daha sıcak ve samimiydi. Bu düşüncelerini kendine sakladı Emre.

Öğle yemeğinden sonra ayrıldılar. Zeliha doktora tezi için çalışmaya kütüphaneye gitti. Emre de öğleden sonraki derslerine girdi. Ders boyunca kendini veremedi anlatılanlara. Aklında Zeliha’yla yapmış oldukları sohbet vardı. Düşündükçe heyecanlanıyordu. Fakat bu heyecanın uygunsuz bir heyecan olduğunu düşünüyordu. Zeliha kendinden yaşça büyüktü. “O bir doktora öğrencisi, ben ise son sınıf öğrencisiyim” dedi kendi kendine. Onunla flört etmek, Zeliha’nın bıktığını anlattığı ilişkilerinden farklı bir şeye yol açmayacaktı. Zeliha’yla yakınlaşmaktan duyduğu korkuyu ondan gizledi Emre; içine gömdü. Evlilik zamanı gelene kadar böyle bir yakınlaşmanın Emre için gerçekleşmesine imkân yoktu.

Bunları düşünürken kalemini yere düşürdü. Almak için eğildiğinde tişörtünün kan lekesi olduğunu gördü. Farketmeden kesildi mi acaba diye ellerine baktı Emre. Bu sefer baş parmağındaki şeytan tırnağını koparmaya çalışırken kanatmıştı elini. Çok sevdiği tişörtünü lekelediği için kendine sinirlendi.

Akşam evde Emre’nin ağzını bıçak açmadı sofrada. Babasının dikkatini çekti bu ve Emre’ye okulda gününün nasıl geçtiğini sordu. Emre kısa cevaplar verdi. Zeliha’dan bahsetmedi; kan bulaşan tişörtünden de. Bir iki gün sonra katıhâl fiziği dersinden sınavı olduğunu söyledi. Ders çalışması gerektiği için izin istedi ve odasına gitti.

Masa lambasını yaktı, not tuttuğu defterini çıkardı. Açmadan deftere uzun uzun baktı. Sonra düzenli kitaplığına, gardrobunun açık raflarında katlı ve üstüste dizili tişörtlerine ve toplu yatağına baktı. İçinden ortalığı dağıtmak geldi birden ama yapmayacaktı bunu. Diyafram kası kasılmıştı; elleri terlemişti; anlamsız ve yersiz bir heyecan içine oturmuştu. Sanki karnında bir tırtıl ördüğü kozasından kelebek olarak çıkmış ve kanat çırpmaya başlamıştı. Kendine “saçmalama Emre” dedi alçak sesle.

Defterini açtı ve gireceği sınavın notlarını okumaya başladı. Daha beş dakika geçmemişti ki elinde bir acı hissetti. “Bıktım bu şeytan tırnaklarından da ya!” diye öfkelendi. Ders çalışmaya başladığında orta parmağının tırnağının yanında beliren şeytan tırnağını koparmaya çalışmış ve elini acıtmıştı. Öfkesi devam ederken asıldı deriye. Yoldu parmağını ve kanattı; daha çok acıdı canı. Gözünden yaş geldi acıyla. “Ah!” diye inledi. Normalde kopması gereken deri kopmadı ve uzadı biraz daha.

Emre içindeki kelebeğin kanat çırpmasını hissettikçe asıldı deriye. Derisi bir iplik gibi parmağından sallanmaktaydı. Çektikçe uzadı. Emre buna çok şaşırdı. Daha da çekti bu ipliği ve bir oyun gibi bunu yapmaya devam etti. Çektikçe deriden iplik uzamakta ve yerde bir yumak oluşmaktaydı. İplik yumağı gittikçe büyüdü ve Emre’nin şaşkınlığı dehşete dönüştü. Emre bir rahatsızlığı olduğunu düşündü. Yerdeki yumak öyle büyüdü ki neredeyse üzerinde durduğu kilimi kaplamıştı; Emre paniğe kapılmıştı.

Biraz daha çektikten sonra bu ipliği parmağından koparmak için etrafta bir makas aradı. Makası bulduğu sırada iplik kendiliğinden koptu. Emre ve deriden şeytan tırnağı yumağı kilimin üzerinde kalakaldılar.

Emre bu kilimin üzerindeki deri öbeğine dehşetle bakarken birden bu yumak solucan gibi kendi kendine hareket etmeye başladı. Emre bu acayip hareketten çok korkup odanın öteki ucuna sıçradı. Yumak olduğu yerde, doğrulmaya çalışan bir yılan gibi kıvrılarak tavana doğru yükseldi; şekil almaya başlamıştı. Gittikçe belirginleşen biçimi âdeta Emre’yi andırmaktaydı. Emre odanın bir köşesinde, iplikten gölge diğer köşesinde birbirlerine bakmaktaydılar. Emre korkudan kıpırdayamadı. “Bu bir karabasan olmalı” diye düşündü. Bağırmak, yardım çağırmak istiyordu ama nefesi kesilmişti. Tek bir ses bile çıkaramadı. Kapı iplik adamın olduğu taraftaydı. Emre kaçamadı bir türlü.

İplikten bir fısıltı duyuldu: “Çok aşığım ona!”

Emre bu cümleyi duyduğuna inanamadı. Kendisi mi demişti? İplikten bir fısıltı daha duyuldu: “Zeliha’ya çok aşığım, duyuyor musun?” Emre’nin gözleri yuvalarından fırlayacaktı az daha. Ellerini ağzına kapadı Emre. “Nasıl olur bu? Tövbe, tövbe, bismillahirrahmanirrahim. Yârabbim sen beni koru; yârabbim sen beni affet” diye içinden dua etti.

Şeytan tırnağı Emre’ye doğru bir adım attı. Emre korkuyla küçük bir çocuk gibi duvarın köşesine sindi. “Sen kimsin? Bana zarar verecek misin?” diye zorla kekeleyerek sordu Emre şeytan tırnağına. Şeytan tırnağı: “Hayır zarar vermeyeceğim. Benden korkmana gerek yok. Çünkü ben ‘senim’, senin bir parçanım” diye cevapladı. Şeytan tırnağı, amacının sadece Emre’yle konuşmak olduğunu söyledi:

“Böyle karşına çıktığım için çok üzgünüm. Seni korkutmak istemezdim fakat canımı öyle yakıyordun ki dile gelmekten başka çare bulamadım.

Dediğim gibi, Zeliha’yla tanıştığımızdan beri ona aşığım. Onun o güler yüzüne, pırıl pırıl gözlerinin içine bakmak istiyorum. Sen hep engelliyorsun gerçi. Ancak bu bir gerçek. Ben senin içinden çıkmaya çalışan kelebeğim. Sen kabul etmek istemesen de aşığım ona tüm kalbimle. Onun da benden hoşlandığından eminim. Buraya, karşına, beni serbest bırakman için yalvarmaya geldim Emre.”

Emre bu duyduklarına çok şaşırdı. Sindiği köşeden çıktı ve bu garip yaratığın dediklerini anlamaya çalıştı. Gerçekten de şeytan tırnağı kendi parçasıydı. Kendi etiydi. Şeytan tırnağına dedi ki:

“Çok korkuttun gerçekten de beni. Seni serbest bırakırım, ancak serbest kalınca ne yapacaksın?”

Şeytan tırnağı:

“Zeliha’ya gideceğim. Ondan ne kadar hoşlandığımı, onunla beraber olmayı ne çok arzu ettiğimi, onu çok sevdiğimi söyleyeceğim.”

Emre Zeliha’nın o gün anlattıklarını düşündü ve kendi fikrine göre şöyle dedi:

“Zeliha’ya gitmene izin veremem. Çünkü o kız çok özel bir insan ve nefsinin arzularını doyurmak için onu kullanamazsın. Aşık olabilirsin ancak aşk geçici bir duygu. Bu geçici duyguyla Zeliha’ya yeni bir hayal kırıklığı yaşatmanı istemem. Sevmekten bahsediyorsun ancak aşk gözleri karartır. Gerçek kişiliği gizler. Onu elde etmek için olduğun gibi görünmene izin vermez.”

Şeytan tırnağı bu duyduklarından hiç hoşlanmadı. Emre’ye çektiği acıdan söz etti:

“Zeliha’ya zarar vermekten çekinmeni anlıyorum ancak benim çektiğim acıya ne demeli? Her gün kan içinde bırakıyorsun etini. İçinde aşkı hissettiğin her an etinden et koparmak istiyorsun. Sen değerli değil misin? Senin içindeki güzel ve iyi duygulara yazık değil mi? Zeliha senin iyiliğini hak etmiyor mu?”

Emre kendini düşünmemişti şimdiye kadar hiç ve şeytan tırnağına bakıp dudağını büktü:

“Ben iyi bir insan olduğumu biliyorum elbet ancak aşıkken mantıksızca davranmak ve ailemi utandırmak istemiyorum. Onlar beni yetiştirmek için ellerinden geleni yaptılar, sevgiyi esirgemediler benden hiç. Ben de karşılığında hep uyumlu, çalışkan ve ahlaklı bir insan olmaya çaba gösterdim. Ben aşkımın peşinden koşarsam, kara sevdaya tutulursam onları hayal kırıklığına uğratırım ve beni sevmezler. Evlenmeyeceksem bu aşk macerasının beni ve Zeliha’yı bir felakete sürüklemesinden korkuyorum. Ailemin beni reddetmesinden korkuyorum” dedi.

Şeytan tırnağı Emre’nin dediklerine üzüldü:

“Ben aşkımla Zeliha’ya ya da sana zarar vermek istemem hiç. Benim Zeliha’ya duyduğum aşk çok güçlü malesef. Onun benim için doğru kişi olduğunu çok derinlerden hissedebiliyorum. Arzunun gözleri kör etmesinden bahsediyorsun. Ancak bu aşkın Zeliha’nın iyiliğinden ve senin kalbinin temizliğinden beslendiğini görmüyorsun. Duygularının saflığını göremeyecek kadar uyuşmuş ve kör olmuş olan sensin. Aşkın, sevginin aracı olduğuna; yabancı kadın ve erkeği birbirine çeken ve çağıran haberciden başka bir şey olmadığına inanmak istemiyorsun. Korkuların kendini tanımanı engelliyor. İyi bir insan olduğunu bildiğini söylüyorsun ancak ben ne kadar bildiğinden emin değilim. Çok emin olsan, ailenin seni reddedeceğinden ve seni sevmeyeceklerinden korkmazdın, Zeliha’ya zarar vermekten korkmazdın. Kendinden emin olmazsan nasıl büyüyeceksin? Nasıl bir yetişkin olarak evliliğe adım atacaksın?” dedi.

Emre bunları duymak istemiyordu. Bunlar şeytanın sözleriydi. Onu yoldan çıkarmak, Zeliha’yı elde etmek için söylenen bahanelerdi. Şeytan tırnağını serbest bırakmak yerine onu yok etmek en iyisi diye düşündü Emre:

“Bu dediklerinin beni kandırmak için olduğunu biliyorum. Sana izin veremem ve bana acı çektirmemen için senden kurtulmalıyım” dedi.

Şeytan tırnağı bu sözleri duyunca ağlamaya başladı:

“Ben aşkımın iyilikten ve sevgiden geldiğini anlatmaya gelmiştim sana. Zeliha’ya dünyaları verip onu çok mutlu edeceğimi haber vermeye gelmiştim. Bu mutluluğu hem onun hem de senin hakettiğini söylemeye gelmiştim.

Madem buna kör, sağırsın. O halde benden kurtulmanın tek yolunun beni yakmak olduğunu söyleyeceğim sana. En azından bunun sorumluluğunu al” dedi ve sonunu beklemek üzere yere diz çöktü.

Emre zaman zaman odasında mum yakmak için kullandığı kibrit kutusunu aldı eline. Kibriti tutuşturdu. Bu ağır yükten kurtulmak için yanan kibriti şeytan tırnağına fırlattı. Şeytan tırnağı anında tutuştu ve alev aldı.

Emre korkunç bir acıyla yere yığıldı. Cildinin her noktasında alevleri hissediyordu. Şeytan tırnağı ağlıyor, yandıkça sesi gençleşiyor ve bir çocuk ağlamasına dönüşüyordu. Bu ağlama sesi tanıdık geliyordu ama kime ait olduğunu çıkaramıyordu. Emre şeytan tırnağının hissettiği her şeyi kendi eti olduğı için birebir hissediyordu. Odayı korkunç bir yanık et kokusu kaplamıştı. Kokudan midesi bulanıyor, bir yandan can acısıyla yerde kıvranıyordu. Şeytan tırnağı cayır cayır yanarken sesi artık bir bebek ağlamasıydı.

Emre bu sesin kendi bebekliğindeki ağlama sesi olduğunu anladı. Kendini öldürüyordu. İçindeki masumluğu kül olmadan kurtarmak istedi birden. Acı içinde kıvranmasına rağmen şeytan tırnağını söndürmek için üzerine atladı ve alevleri söndürdü. Alevler sönünce acı da ortadan kayboldu. Emre ter içindeydi ve bir ferahlama hissetti. Geri çekilip dizleri üzerinde doğrulduğunda şeytan tırnağının kararmış bir halde kilimin üzerinde cansız bir topak olduğunu gördü.

Bu topak artık kendisine benzemiyordu. O sırada odasının kapısı yumruklandı. Annesinin sesini duydu: “Oğlum iyi misin, fena bir yanık kokusu geldi.” Emre annesine merak etmemesini, mum yaktığını, söndürürken nasıl olduysa çok kötü koktuğunu kapıyı açmadan, arkasında endişeyle yanıt bekleyen annesine söyledi. Eline aldı ip yumağını. Gardrobun kapağındaki aynada kendi aksini gördü. Yüzü is içindeydi.

Aynaya bakıp fısıldadı: “Çok aşığım ona!”

Bunu söylerken gözlerinden akan yaşlar isli yüzünü temizledi. İlk defa kendini bu kadar net gördü aynada. Cendereye alınmış ruhunun temizliğine inandı. Sevilmeyecek, reddedilecek insan değildi. Zeliha gibi bir dünya güzeli insana zarar vermezdi elbette. Zeliha’yı elde edilecek biri değil, hayatı paylaşacağı insan olarak görüyordu. Ona ve kendine hak ettiği değeri verecekti. Yaramaz bir sokak çocuğu gibi görünüyordu; is içindeydi, ama içine akan yaşlar ruhunu temizliyordu. Yüzünü yıkamak için odasından çıkıp annesini korkutmak istemedi.

Temiz hava almak için odasının penceresini açtı. Yanmış isli ipi pencereye bağladı. Sağlamlığından emin olduktan sonra ipe sıkıca tutunarak pencereden dışarı çıktı ve ikinci kattaki dairelerinden aşağıdaki bahçeye doğru dikkatlice inmeye başladı. İçindeki kelebeğin yeniden kanat çırptığını hissedebiliyordu. Dışarıdaki temiz hava çok hoşuna gitmişti. Derin bir nefes alıp “oooooohhh!” diye nefesini bıraktığında ağzından rengârenk bir kelebek çıkıp gökyüzüne doğru uçtu.

Emre bahçeye inince gökyüzüne baktı; kelebeğin nereye konacağını biliyordu. Ve gözyaşlarını koluna silerek tüm gücüyle kelebeğin peşinden koştu; gözden kayboldu.

Emre SELES

Bir Yazı

2009-12-09T19:41:00.000-08:00

09.12.2009, Ankara

SAKLAMBAÇ

Hava çok sıcak. Önümde bir yüzme havuzu. Atlıyorum ve yüzmeye başlıyorum. Tenim suyu tanıyor. Hücrelerimin çoğunda su var. Daha yüksek ısıdaki tenimden daha düşük derecedeki suya ısı enerjisi geçiyor. Bu ısı değişimini derimdeki sinirler algılayıp beynime aktarıyor. Ben yüzerken bu değişimi serinleme olarak yorumluyorum. “Su serin” diyorum içimden. Deri hücrelerim de moleküllerden meydana geliyor. Derimdeki moleküller de su moleküllerine dokunuyor sanıyorum. Aslında ne kadar “suyun içindeyim” diye düşünsem de hiç bir zaman atomlar birbirine karışmıyor ya da tam olarak değmiyor. Yakınlaşıyorlar ve sadece aralarında enerji akışı oluyor. Aslında ben hiç bir zaman suya dokunmuyorum. Ama suyla etkileşiyorum. Ben suya ısı verirken su beynimde serinleme hissi yaratıyor.

Yaşam olağanüstü karmaşık bir etkileşimler birlikteliği. Uzaydaki galaksilerin, yıldızların ve gezegenlerin etkileşimlerinden çok da farklı değil. Tüm yaşam tek bir hücreden başlıyor. Basit ve masum. Tek amacı hayatta kalmak. İnsan da hücrelerden oluşuyor ve insanın da amacı hayatta kalmak. İnsan doğanın sert koşullarında ayakta kalacak güçte fiziğe sahip bir canlı değil. Ancak daha rahat yaşayacağı şekilde doğayı kullanmayı öğrendi. Bu bilgiyi kendi nesline aktardı. Aktarılan bilgileri yorumlayarak kendi yaşam koşullarını daha da iyileştirdi. İlkel insanla günümüz insanı arasında bilgi miktarlarındaki fark dışında bir fark yok aslında. Hâlâ doğaya karşı kırılgan canlılarız. Elimizdeki teknolojiyi alın; “ilkel” insandan bir farkımız kalmayacağını göreceksiniz.

Burada yaşamdaki masumluğu yok eden hayatta kalma iç güdüsü değil, bizi dünya üzerinde yaşayabilir kılan bilgilerin bilgeliğe dönüşememiş olmasıdır. Bilgi, insanın hayatta kalmasının aracı olabilir ama yaşamın kendisinden kopmaya başladıkça yapaylaşmaya başlıyor. Doğayı kontrol etme budalalığı bunun en güzel kanıtıdır. Dünya üzerindeki yaşamın insana bahşedilmiş sonsuz bir nimet yığını olduğunu sanmak, insanı doğanın bir parçası değil sahibi zannetmek, yaşamı anlamaya ve keşfetmeye çalışmak yerine sentetik düzen ve kurallar icat etmek bizi yaşamdan koparıyor.

Cehaletimiz teknolojimizle birleşip insanoğlunu yeryüzünün kanseri haline getirmiş durumda. Yaşamı ve yaşam döngüsünü henüz tam anlayabilmiş değiliz. Doğadan alınan bilgi tekrar doğaya dönmüyor. Teknoloji, yaşamı yeniden üreten değil, sürekli tüketen bir araç. Bir Çin atasözünde dendiği gibi “Bir adama balık verirseniz bir günlüğüne karnı doyar, ona balık tutmayı öğretirseniz her gün karnını doyurursunuz”. Burada teknolojinin ve bilginin hayatta kalmak için önemi açıkça görülüyor ancak bu atasözünde bilgelik yok. Denizlerdeki balığın sonsuz olmadığı, balıkların da üremek için süreye ihtiyacı olduğu, ihtiyaçtan fazla balık tutulursa karın doyurmak için balık bulunamayacağı bilgisi eksik. Bilgelik insana güç verdiği kadar, sorumluluk da verir. İnsanların elde ettikleri bilgilerle sahip oldukları güce tapmaları, sorumsuzca yaşamı tüketmeleri bilgeliğe olan ihtiyaca duyarsızlaşmalarına ve körleşmelerine neden oluyor. Yapaylaşan dünyayı daha çok yapaylıkla iyileştireceğimizi sanmamız hep bu körlükten kaynaklanıyor. Yaşamı anlamak zahmetli olduğundan işimize geldiği gibisini yapıvermek insan doğasının gereği sanılıyor.

Aslında sevgi, şefkât, paylaşmak her insanın doğasında mevcut. Dünyanın hangi köşesine giderseniz gidin, kültürler birbirinden çok farklı olsa da bu duyguların insanlar arasında kendiliğinden var olduğuna şahit olabilirsiniz. Bu masumiyet yaşama dair bilgisizliğimizle bozulmaya, cehaletle bir silaha dönüşmeye hazır bir saatli bomba aynı zamanda. Bilgiyi elinde tutup elde ettiği güce tapanlar, cehaleti körükleyerek daha da güç kazanmaya devam ediyorlar. Kontrol manyaklığıyla oluşturulmuş, doğallıktan uzak düzenekler, kurallar, kaideler büyümeyi engelleyen, dimağları cüceleştiren, kutuplaşmayı besleyen zehirlere dönüşmüş durumda. Daha fazla güç için bu zehir dünyanın her köşesinde farklı isimler altında şırınga edilmekte. Cahillerin o güce eriştiği ve artık hayatta kalmanın bilgiye gerek duymadığı gün kıyametin yaşanacağı gündür. Teknolojinin silah olarak ortaya çıkmasını ve silahı oyuncak olarak oynayan masumiyetin simgesi bir çocuğu düşünün. Bu durumun sonuçlarını kestirebiliyor muyuz?

Doğadaki diğer canlılarla birlikte varolma sorumluluklarımızı yerine getirmedikçe, yaşam döngüsüne katılmadıkça, kıtlık, açlık, savaşlar devam edecek. Bizimle beraber yaşamın kendisi de her anlamda yok olana kadar da son bulmayacak. Ne kadar kendimizi zırhlı duvarlar, bilmişlikler arkasına saklasak da cehalet canavarının ne zaman ve hangi acımasızlıkla bizi sobeleyeceğini kestiremeyiz. Çünkü yaşam, yaşamaya devam ettikçe sürecek, kopamayacağımız bir etkileşmeler ağı. Bu kırılgan dengeyi geri dönülemez şekilde bozmak ya da bozmamak tamamen bilgelikten yana durup durmamamıza bağlı.

Emre SELES

ÖYKÜ

2009-10-05T23:23:00.000-07:00

06.10.2009, Ankara

DUVAR

Sabit Bey, nakliyecilere kitapların bulunduğu kolileri boş kitaplığın önüne yığmalarını söyledi. Nakliye kamyonunda başka eşyası kalmamıştı. Alınlarından boncuk boncuk ter damlayan adamlara bir miktar bahşiş verip uğurladı. Kapıyı ardlarından kapattıktan sonra salonda tozla karışık hafif ter kokusunu duydu. Odayı havalandırmak için pencereye gitti. Perdeler henüz takılmadığı için ev hem çok aydınlıktı hem de ağustos ayı olduğı için bir sera gibi fazlasıyla ısınmıştı.

Pencereden dışarı baktı. Sokak tenha görünüyordu. Ağaçların dalları ve yaprakları sokağı neredeyse tente gibi örtmüştü. Ev üçüncü katta olduğu için pencereden dışarı hafif eğilip de sağa bakıldığı zaman uzaktan deniz görülebiliyordu. Sabit Bey balkona çıkıp daha rahat görebilirdi denizi ama üşendi gitmeye. Kendisi de terlemişti ve oldukça da yorulmuştu bu taşınma işinden. Tek başına bu işi çabucak hallettiği için memnundu. Kimseye yük olmadan, taşınıvermişti işte. Açık pencerenin önünde salona baktı. Sağa sola yığılı eşyaları kendine benzetti: dağınık ve toparlanması güç. Akşam güneşi eşyalara vuruyor, gölgelerini uzatıyordu. Uzayan gölgeler, Sabit Bey’in yeni evinin salonunun adeta bir labirent gibi görünmesine neden oluyordu. Acaba kutuları, eşyaları öylece bıraksa mıydı? Sonra bu düşüncesinden vazgeçti. Taşındığı gün yerleşecek değildi ya. Yorgunluğuna verdi. Nedense acıkmamıştı da. Yatak odasına gitti. İki kişilik yatak, bazasının üzerine konmamıştı. Gelişigüzel yere atılmış olan yatağın ucunda dizleri üzerine çöktü; yatağın tam ortasına doğru kendini yüzükoyun bıraktı. Duş mu alsaydı? Düşünürken gözlerini kapadı; içi geçti.

Uyandığında sabah 11:00 olmuştu. Bu kadar saat uyuduğuna inanamadı. Oysaki her sabah 7 gibi uyanırdı. Emekli olmadan önce de işi gereği erken kalkardı. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı yapmıştı. Önemli bir görev. Çok çalışkan bir mühendisti. Genel müdürlükten, hatta bakanlıktan verilen üstün hizmet ödülleri salondaki kolilerden birinin içindeydi. Sabit Bey, bir yandan kafasında kolileri açma ve yerleşme planı yaparken bir yandan da yer yatağında doğruldu. Nasıl perişan uyuduysa ağzı açık kalmış, akan salyası yatağı nemlendirmiş, o da doğrulurken eline bulaşmıştı. “İyice bebek gibi olduk. Salyama bile hakim olamıyorum; şu hale bak” diye geçirdi içinden.

Kalkıp pencereyi açtı. Sokak hala dünkü sakinliğindeydi. Tam aradığı sessizlikti. Tam ciğerlerini oksijenle doldururken “GÜMM!” diye bir sesle irkildi ve nefesini tuttu bir kaç saniye. Ne oluyor diye anlamaya çalıştı. Paldır küldür koşuşturan bir takım çocuk sesleri duydu. Çocukların gülüşme sesleri yan komşuyla paylaşılan duvardan geçip geliyordu. Tahminen komşunun çocuğu yüksek bir yerden yere atlamıştı ya da ağırca bir şey düşürmüştü yere. Duvarın iyi yalıtılmadığını düşündü Sabit Bey. “Ne yaramaz çocukları varmış komşunun.” diye geçirdi içinden.

Neşeyle koşuşturan çocukların sesleri duvardan geçip bu yorgun adamın yalnız ve sessiz kalmak isteyen ruhuna iğne gibi batıyordu. İçeri, mutfağa kendine bir kahve suyu koymaya gitti. Çocukların sesleri uzaktan da olsa hala duyulmaktaydı. Sabah sabah evde böyle gürültü yaptıklarına göre henüz okul çağına gelmemiş çocuklar olmalıydılar. İlkten rahatsız olsa da, kavga etmeyip gülüşen, oyun oynayan çocuk sesleri bir huzur verdi Sabit Bey’e. Kendi çocukluğunu hatırlattı. O zamanlar İstanbul’da Kuzguncuk’ta, vaktiyle çıkan yangında kül olan ahşap bir evde otururlardı. Sabah gözünü açıp gece gözünü yumana kadar hayat oyundu. Mahallede oynadığı oyunları, arkadaşlarını, babası işten gelmeden annesinin onu nasıl sokaktan zorla ve telaşla topladığını, yaramazlıklarını hatırladı. “Sabit Bey” değil, sadece annesinin yumurcak “Sabit”iydi o zamanlar. Hareketli bir çocuk olacağı daha annesinin karnında belli olan bu çocuğa Sabit ismini boşuna koymamışlardı.

Uyandığındaki aksi halinin aksine, şimdi Moda’daki bu evde, ince ve ses geçiren duvarın ardındaki çocukların neşesi yüreğine dokunmuş ve tepkisini yumuşatmıştı. Hayatta oyun da kalmamıştı, oyun arkadaşı da. “Varsın gülüşsünler, koşuştursun veletler. Biz de zamanında az koşturmadık” diye düşündü ve tebessümle kahvesini yudumladı. Kendi çocukları aklına geldi. Koca adam olmuşlardı. “Ne ara büyüdüler; ne ara yaşlandım ben?” diye düşündü. Ne zamandır görmüyordu onları? 3 ay? 4 mü yoksa? Merak etmemeleri için üzerinde gönderici adresi olmaksızın yolladığı mektupta, taşınacağını ve bir süre her şeyden ve herkesten uzak kalmak istediğini yazmıştı çocuklarına. Onları görmek acı veriyordu Sabit Bey’e. Hatta çocuklarını telefonla bile aramıyordu. Kimse ona ulaşamasın diye, çocuklarının vaktiyle zorla aldırdıkları cep telefonu hattını da taşınmadan önce kapattırmıştı.

Ankara’daki uzak kalmak istediği hayatından kaçmıştı ve çocukluğunun geçtiği şehirde, bu eve sığınmıştı. Şimdi Arnavutluk Büyükelçisi olan mahalleden çocukluk arkadaşınındı ev. Eskiden oturdukları ahşap evlerin cumbaları birbirine bakardı. Cumbadan cumbaya kibrit kutularının arasına gerili ip ile yaptıkları telsizle konuşurlardı birbirleriyle. Çok iyi arkadaşlardı. Evini kiraladığını kimselere haber vermemesi için yeminler ettirmişti ona. Arkadaşı da, ne kadar istiyorsa evinde kalabileceğini, hatta kiraya bile gerek olmadığını söylese de Sabit Bey kira konusunda da ısrar edip kabul ettirmişti.

Çocukluk hayallerine dalmak, doğduğu şehirde olmak Sabit Bey’e iyi gelmişti. Sıcak ve nemli hava bunaltsa da çocukların sesleri, içinde bir yeniden doğma isteği uyandırdı. Yeniden nasıl başlamalıydı hayata? Önce şu kolileri açmakla, eşyaları yerleştirmekle başlayabilirdi. Kolları sıvadı.

Tüm gün, komşu çocukların oyun oynarkenki neşeli seslerini dinleyerek, evi toparladı. Tek başına, elinden geldiğince, kendini de perişan etmeden ağır ağır yerleşti. Bir kısım eşya ve koli hala bir köşede yığılıydı ama akşam olmuştu. Hava sıcaktı ve yorulmuştu Sabit Bey. Akşam üzeri, yemek yaparak iyice yorulacağını düşündü ve dışarı attı kendini. Gün boyu çalıştığı için kendini ödüllendirmek için Bahariye’de bir lokantaya gitti. Kolesterolü biraz yüksek olduğu için kebaplarla arası mesafeli olmasına rağmen bu gittiği lokanta Anadolu Mutfağı’nın unutulmaya yüz tutmuş tatlarını sunmaktaydı ve Sabit Bey’e beklediği ödülü fazlasıyla verdi: kesme çorbası, üstüne Nizip yoğutlusu ve kuru sebze dolması yedi. Bir de teleme-incir dondurması denedi tatlı olarak. Hepsi birbirinden lezizdi yemeklerin. Yemek sonrası ikram edilen çayı geri çevirdi çünkü aklında Moda’daki çay bahçelerinden birinde çay içmek vardı denize karşı. Öyle de yaptı. İçmeyeceğine dair çocuklarına söz vermişti ama çayın yanında bir de sigara yaktı. Dumanını denize doğru üfledi. Duman çok yoğundu, dert yüklüydü. Rüzgârla denizin üzerinde sürüklendi. Sabit Bey’in çocukluğunun geçtiği mahalleye gelene kadar da dağılmadı.

Eve döndüğünde hava kararmıştı. Ev artık daha yerleşmiş görünüyordu. İçeri girdiği zaman içi kararmadı bu nedenle. Yatmadan önce mutlaka bir şeyler okurdu Sabit Bey. Koltuğa oturdu, okuma lambasını yaktı, tam kitap ayracını sayfanın arasından sıyıracaktı ki bir inilti duydu. Kaşları çatıldı. Şimdi daha net; bir kadın sesiydi duyduğu. Kesik kesik inliyordu kadın. Kitabını sehpaya bıraktı. Sesin kaynağını anlamaya çalışırken duvarını paylaştığı komşudan geldiğini anladı. Şimdi bu iniltiye bir erkek sesi de katılmıştı. Arada gıcırdayan ve çatırdayan yatağın sesi de eşlik ediyordu. Rahatsız edici bir oda müziği diye düşündü Sabit Bey. Kadın, adam ve yataktan oluşan üçlü, zayıf yalıtımlı duvardan yayın yapmaktaydı ve tahminen içlerinden birinin dirsek ya da topuğunun duvara vurmasıyla mini konserlerine son vermişlerdi. Seks yapan bir çifte bu kadar yakından şahit olmak, en azından seslerini duyarak, tedirgin etmişti Sabit Bey’i. Özellikle de gününü çocuklarının masum gülüşmelerini dinleyerek geçirdikten sonra ebeveynlerinin masum gelmeyen bu seslerini duymak çok yabancı gelmişti ona; fakat ayıplamamıştı da onları.

Herşeyden uzak kalmak istediği bu evde, komşularının cinselliğini düşünüyordu şimdi. Acaba yatakta neler yapmışlardı? Bunu düşündüğü için kendinden utandı birden. Bunları düşünmek istemiyordu. Rahatsız olmuştu. Kitabına dönmek istedi. Nerede kalmıştı en son? Kitabı eline aldı. Deri ciltli bir kitaptı. Elinde deri cildi hissetti. Bu his huzursuzlandırdı onu. Açamadı en son kaldığı sayfayı...Karısının cildi...Bir tanesinin yumuşacık huzurlu kokusu...Kitabı sehpanın üzerine geri bıraktı. Ellerini yüzüne kapadı. Ellerinde yüzünü, yüzünde ellerini hissetti. Tene dokunmak...Yüzüne kapalı ellerinin içinde karısının yüzünü gördü. Avuçları ıslandı. Tutmaya çalıştı ağlamasını; olmadı. Karısının güzel yüzü silinmesin diye açmadı gözlerini. Sırılsıklam olan ellerini, bu hayal gözyaşlarıyla akar gider diye korkarak, ayırmadı yüzünden. Öptü karısının dudaklarından, boynundan, göğüslerinden. Sarıldı sımsıkı ona “hayatım” diye. Onu böylesine arzulamayalı ne çok olmuştu. O hastayken, kanser yüzünden rahmini ameliyat ettiklerinde ve sonrasında karıcığının kırılgan bedeni karşısında kendi arzularını köreltmesi şimdi bu hayal karşısında işe yaramıyordu.

Hastalıkla birlikte gittikçe çöken aşkının bedenini ölüm alıp götürmüştü. Fakat Sabit Bey’in hücrelerine kazılıydı sevgili hayat arkadaşı. Her köşesine sinmiş mutlu beraberliklerini hatırlatan Ankara’dan, ölümü hatırlatan 30 yıllık evinden, ona sürekli karısını hatırlatan güzel evlatlarından kaçmış ve özlemini doya doya yaşayacağı o ana kadar da sabretmişti. Hastalığın ilk teşhisinden beri çevresince bir direnç abidesi olarak algılanmıştı. Sırf anaları için çırpınan evlatlarının kemikleri bu ağır yükün altında kırılmasın diye, Atlas gibi, evini tek başına sırtına almıştı. Altı ay boyunca umudun davullarını çalıp durmuştu. Hayatın müziği susunca o da her şeye sağır, sessizliğe gömülmüştü. İlk yılın ardından körelen her şeyini bavuluna doldurup dayanmaya artık gücünün yetmediği acılardan uzağa bir yolculuğa çıkmıştı. Şimdi köşe bucak kaçırıp içinde sakladığı hazinesi, sevgili karısının hayali, gözlerinin önünde; içi katılana kadar ağlıyordu.

Acaba komşuları da duymuşlar mıydı Sabit Bey’in ağladığını?

Sabit Bey ertesi sabah bir takım çatırtılar duyup uykusundan sıçrayarak uyandı. Deprem oluyor sandı. Uyku sersemi tek gözüyle tavandaki avizeyi kontrol etti. Sallanmıyordu. Kırılan dökülen bir eşya da yoktu etrafta. Ancak bu sesler de neyin nesiydi? Birden bu sesi tanıdı: bir daktilo! Evet evet, bu bir daktilonun sesi olmalıydı. Çatırtılar bir süre devam ettikten sonra belli belirsiz bir zil sesi duyuluyordu. Tahminen yazan kişi satır sonuna geliyordu ve paragraf başı yaptığında bu tiz ses duyuluyordu.

Yine yandaki komşudan gelmekteydi bu daktilo sesi. Belki de komşusu bir roman yazarıydı, ya da bir gazeteci... “Çok ses geçiriyor bu duvar canım. Ben bu evin mal sahibi olsam kesinlikle ses izolaysyonunu güzelce yaptırır, öyle otururdum” diye söylendi kendi kendine. “Bu adamcağızın işi ne zaman biter? Tüm gün böyle çatır çutur devam ederse başım şişer” diye endişelendi. Acaba gidip nazikçe sorsa mıydı? Çünkü kafasında, kalan kolileri açıp yerleştirdikten sonra bir önceki gece okuyamadığı kitabı bitirmek vardı. Sese rağmen kalan yerleşme işine başladı. İlk açtığı kutudan kaç gündür aradığı, içinde çok sevdiği Bach İngiliz Piyano Süiti’nin bulunduğu, CD çıktı. Müthiş sevindi ve CD çalara koydu. Bir yandan çalışıp bir yandan da dinlemeye başladı. Şimdi daktilonun sesi hiç rahatsız etmiyordu onu. Müziğin sesinin daktilonun sesini bastırmasından da değildi nedeni. Garip bir şekilde daktilonun ritmi müziğinkine çok uymuştu.

Salondaki kitaplığın yanındaki son kutuda da bir kısım kitabı ve bir kaç defteri buldu. Hatta bu defterlerin içinde çok özel bir tanesi, karısının hastalanmasıyla yazmaya ara verdiği günlüğü vardı. Hepsinin içinde işte buna gerçekten çok sevindi. CD’nin bir yerlerden çıkacağını biliyodu ama günlüğünü tamamen unutmuştu. Rastgele bir sayfasını açıp bir kaç sayfa okudu. Anıları canlandı. Kendi yazdıklarını, aradan geçen zamanın da etkisiyle, sanki bir başkasınınmış gibi okuyup pek sevdi. Sabit Bey, devlette çalışırken de bazı akşamlar eve geldiğinde bir duble rakı eşliğinde yazılar yazardı. Denemeler, öyküler, şiirler. Karısıyla bu yazdıklarını paylaşmaktan büyük keyif alırdı. Mühendis bir bürokrat olarak yıllarını devlete hizmet ederek geçirmişti geçirmesine de, esasında içten içe yazar olmayı da hep istemişti. Gençliğinde karısını, ona yazdığı şiirlerle tavlamıştı. Fakat yine de iş hayatındaki sorumluluklarını bahane edip yazmayı meslek edinmeye çekinmişti.

Günlüğünü bir çekmeceye koyup kilitledi. Akşama kadar toplanacakları toplayıp, yerleştirilecekleri yerleştirdi. Etraf bir kaç ıvır zıvır dışında sonunda toplanmıştı. Bu arada CD çalardaki müzik bitmiş, hatta komşudan gelen daktilo sesi de kesilmişti. Sabit Bey yarı huzurlu yarı huzursuz kesik kesik iç çekti. Biraz temiz hava almak istedi. Akşam belki bir şeyler karalar düşüncesiyle kendine güzel bir defter ve bu karalamada ona eşlik edecek 35’lik bir şişe rakı almaya çıktı. Yakındaki markette defter yoktu maalesef. Onun yerine kavun ve de beyaz peynir vardı. Neye niyet neye kısmet diye düşünüp bir de ekmek aldı ve eve döndü. Pencerenin önündeki ufak masanın üzerine sofrayı tek kişilik bir keyif adası olarak kurup alacakaranlığın çökmesini bekledi. Hava kararınca bir mum, bir de sigara yaktı. O sırada yine komşudan gelen kalabalık insan seslerini ve kahkahaları duydu. Tahminen komşu aile akşam yemeğine dostlarını davet etmişlerdi. Bu neşeli sesler Sabit Bey’i hüzünlendirdi. Kendini çok yalnız hissetti. Bu melankolik havaya müzik iyi gider diye düşündü. Müzik setine Münir Nurettin’in kendi sesinden şarkılarının yer aldığı CD’yi koydu. Sabit Bey kadehini yalnızlığına, tekrar kabaran yazma isteğine, güzel karısına, uzaktaki evlatlarına ve taşınalıberi kulak misafiri olduğu neşeli komşularına kaldırdı. Hoperlörlerden “Aziz İstanbul” parçası odaya akıyordu; rakıya karışıp Sabit Bey’in yüreğine doluyordu.

Biraz çakırkeyif olunca, olumlu bir dönüşümün sınırında olduğunu hissetti. Her şeyin aslında kendine bir duvar kalınlığı kadar mesafede olduğunu düşündü. Kendi ördüğü bu duvarları yıkmanın zamanı gelmişti. Kendini korumak için sağlamlaştırdığı bu duvarlar artık onun ufak hapisanesiydi. Ne kadar uzağa kaçarsa kaçsın aslında her yerde kendi kendisinin tutsağı olduğunu farketti. Bu tutsaklıktan kurtulmak için ilk olarak, hep seslerini duyduğu ama hiç karşılaşmadığı komşularıyla tanışmaya karar verdi.

Ertesi gün akşama doğru, elinde karısının tarifiyle yaptığı havuçlu kekle komşularının kapısına gitti Sabit Bey. Zili çaldı. Kek hala ılıktı ve kokusu çok iştah açıcıydı. Bir süre heyecan ve sabırsızlıkla bekledi. Ama kapıyı açan olmadı. Evine döndü. Kendine çay demleyip kekten de bir dilimi afiyetle yedi. Herhalde ailecek bir arkadaşlarına gittiler diye düşündü. Şansını bir sonraki sabaha denemek istedi. Sabah olunca, geçen bahar İzmir Çeşme’den aldığı açılmamış bir kavanoz incir reçeli ile komşu kapıya dikildi; zili çaldı; bekledi. Bu sefer de açan olmadı. “Hayret” dedi içinden. Tatile gitmiş olabileceklerini düşündü ve emin olmak için kapıcıya sormaya gitti.

Kapıcı Sabit Bey’i görünce “Buyur abi; bir şey mi vardı?” diye sordu. Sabit Bey de yan komşunun tatile gidip gitmediğini sordu. Kapıcının kafası karıştı. Önce hangi daire olduğu konusunda bir anlaşamadılar. Kapıcı Sabit Bey’in bir yanlışı olduğu konusunda tutturdu. Israrla Sabit Bey’in duvarının bitişik olduğu dairede kimsenin oturmadığını söylüyordu. Sabit Bey ise her gün seslerini duyduğunu söylüyordu. Kapıcı alt daireden ya da yukarıdaki daireden ses gelebileceğini ama üst katta bekâr iki gencin, alt katta ise yaşlı bir çiftin oturduğını ve her iki dairede de çocuk olmadığını söyledi.

Sabit Bey kapıcıya kızdı. “Sen benimle dalga mı geçiyosun be adam?” diyince kapıcı da “Gel abi gel. Bende dairenin anahtarı var; gidelim de göstereyim sana. Gözlerinle görünce inanırsın” diye homurdandı. Sonunda, kapıcının satılmak üzere bir kaç aydır boş olduğunu söylediği bitişik daireye gittiler. Kapıyı açıp içeri girdiklerinde Sabit Bey şok geçirdi. Soğuk terler boşandı. Daire bomboştu: ne çocuk, ne komşu, ne de eşya vardı içeride. Sadece salondaki parkenin üzerinde bir kaç parça gazete, boş duvarlar, perdesiz pencereler karşıladı onları. Sabit Bey odaları gezerken aklını yitirdiğini düşündü. Büyük korkuya kapıldı. Fakat yanında Sabit Bey’in bunağın teki olduğunu düşünmeye başlayan kapıcıya renk vermek istemedi: “Haklıymışsın kardeşim, ben herhalde üst kattaki gençlerin izlediği filmin sesini duydum. Bir ara söylerim televizyonun sesini fazla açmasınlar; malum duvarlar pek ince, yanılttı beni” demekle yetindi.

Daireden çıktılar. Kapıcı kapıyı kilitleyip iyi günler diledikten sonra aşağıya indi. Sabit Bey hızlı adımlarla kendi evine geçti. Kapıyı ardından kapayıp gözleri fal taşı gibi açık yumruğunu ısırdı. Bunun nasıl bir akıl oyunu olduğunu çözmeye çalıştı. Bu yaştan sonra hayalet öykülerine inanacak hali yoktu. Ancak kendi aklı böyle bir oyunu ona nasıl oynamıştı?

İçeriden bir sandalye alıp denizin uzaktan da olsa görülebildiği balkona çıktı. Bir sigara yaktı. Gözlerini kapadı. Sesleri duymaya çalıştı. Balkonun önündeki ağaçtaki kuşların ötüşü, sokaktan geçen bir araba, bir vapurun düdüğü, denizin sesi, çocuklarının sesi, “babaaaaaaa.....” Gözleri doldu. Akan bir damla yaşı öptü yanağının üzerinden sevgili karısı ve ona şöyle fısıldadı:

“Bitanem. Korkma. Beni çok özledin biliyorum. Beni kaybettiğin için hayata küsme. Bak hayat tam da burada. Aç gözlerini ve içindeki zümrüdü anka kuşunu serbest bırak. Sen yaşadıkça ben de yaşayacağım”

Sabit, gözlerini açtı. Denizi gördü. Günlerdir yanıp kavrulan bunaltıcı hava birden esmeye başladı. Rüzgâr tenini yaladı, bir ferahlık kapladı içini. Ayağa kalkıp kendini sokağa attı. Doğru Bahariye’ye gitti. O gün doğum günüydü Sabit’in. Kutlamaya değer bulmadığı yaşamına ne de haksızlık etmişti. Bu uyanış için kendine bir doğum günü hediyesi almaya karar verdi. Yürürken birden bir antikacı dükkanının vitrininde onu gördü: Erika marka bir daktilo. İçeri girip çok iyi korunduğu anlaşılan bu antika daktiloyu satın alıp koşa koşa evine döndü. Çocuk gibi sevinçliydi. Balkonda daktilosunun başına geçip, çocuklarına onları ne kadar özlediğini, eşini kaybettiği için hayata küstüğünü, yaşamla kendisi arasına nasıl da bir duvar ördüğünü uzun uzun yazdı. Bu yazdıklarını mektup zarfına koyup üzerine de yeni adresini yazdı. Ertesi sabah mektubunu çocuklarına postaladı.

Yıllarca ertelediği yazarlık serüvenine sonunda atılmıştı ve gece gündüz komşularının sesleri zannettiği hayallerini kağıtlara dökmekteydi. Hayallerine öyle yabancılaşmıştı ki ördüğü duvarın arkasından seslerini duyabilmek için yapayalnız kalması gerekmişti. Sabit, dizginlenemez bir iştahla her gün daktilosunun başına geçiyordu. Artık çocukluğunun, aşkının ve yalnızlığının romanını yazmaktaydı.

Evlilik yoldönümünde vefat eden eşi ve kendisi için iki kişilik bir masa hazırladı. İkisi için de yıldönümü hediyesi masanın üzerinde duruyordu: tamamladığı romanı. Tam yemeğe oturacağı sırada kapı çalındı. Akşam saati kapıcıdır diye gidip çöp poşetini mutfaktan aldı. Kapıyı açtığında ellerinde çiçeklerle bekleyen oğlu ve kızı özlem dolu bakışlarla kapıdaydı.

Emre SELES

Bir Yazı

2009-08-05T16:53:00.000-07:00

05.08.2009, Ankara

HASTALIK

Bir gün eski işverenim bana, kanser, çevre sorunları gibi dünya meselelerine kafayı çok takmanın insana kafayı yedirebileceğini söylemişti. Dünya’nın meseleleri öyle çok ve büyükmüş ki, insan hepsi için endişe ederse hastalanırmış. Dünya’yı anlamaya ve barındırdığı tüm yaşamı kucaklayacak sevgiyi, ucundan bile olsa, hissetmeye çalışmak hastalanmamıza neden olabilirmiş. Bakın siz şu işe!

Bu saptamayı yapan zat-ı muhtereme uzaya gitmesini öneririm. Binelim bir uzay mekiğine, ya da Ay’a bir merdiven dayayalım. Çıkalım uzaya. Arkamıza bakarsak, kendi etrafında dönen mavili beyazlı bir küre görürüz. İşte orası bizim evimiz, hem de anamız Dünya’dır. Yer yuvarlağına öyle bir mesafeden bakmalı ki, sarıldığımız zaman ellerimiz kavuşacak kadar olmalı görünen büyüklüğü. İşte o zaman şefkatle okşarız denizlerini, öperiz tepelerinden. Burnumuzu yaklaştırıp atmosferini içimize çekeriz. Dünya Ana’yı kucaklamak ne güzel.

Sevgiyle sarılmak yerine, anamızı malımız yaptık oysaki. Satıyoruz onu, daha tepelerden bakmak için, boyumuza bakmadan. Pisliyoruz kendi evimize. Daha kendisi ölmeden, hayat denen mucizevi mirasını aramızda pay ediyoruz hain evlatları olarak. Şanslı doğanlarımız, belki de uyanıklarımız büyük payları kapıyoruz. Daha çoğunu kontrol etmek için, kapanın elinde kaldığı, albenili at gözlükleri pazarlıyoruz. Kendimizin olmadığı halde, yaşamın kaynaklarını sömürerek birbirimizi köleleştiriyoruz.

Yaşam, insana zekâsını geliştirme fırsatı verdi. Uzaya çıkabilmemizi sağlayan teknolojimiz, uzaktan küçük görünen yerküreye büyüklük taslamamıza neden oldu. Oysaki Dünya’ya yukarıdan bakabilmek, çizdiğimiz sınırların aslında olmadığını ve yaşamın küresel bir bütünlük, denge ve uyum içinde devam ettiğini göstermişti. Bu anlayış, bütünlüğün aslında yaşamın tüm parçalarından daha büyük ve değerli olduğunu anlamamıza yaradı. Fakat yaşamdan aldığımız bu bilgileri paylaşmak ve yaşamı zenginleştirmek yerine, kendi zekâmıza taparak, bizi doğurana yabancılaştık. Gelişimimize neden olan uyum ve doğayı anlama yetimiz, gittikçe körleşti. Ergenlik dönemini yaşamakta olan insanoğlu, ya bu asî halleriyle kendi büyük felaketini hazırlayacak, ya da olgun bir döneme geçiş yapacak.

Sevgiyi hissetmek, insana bir alçakgönüllülük getiriyor. Dünya’yı anlamaya çabalamak yerine Dünya’ya hâkim olmaya çalışmak, bu alçakgönüllülüğe ters elbette. İmâl ettiğimiz dev aynalarıyla, kendimizi aslında ne kadar değersizleştirdiğimizin ve küçülttüğümüzün farkında bile değiliz. Yanağımızdan kan damlasın diye, milyonlarca masumun kanını döktük. Bir gün biz de belki ölümsüz oluruz sanıp Nosferatular’a çıplak boyunlarımızı uzattık. Kendi tel örgülerimiz, duvarlarımız içinde, tehlikeli hastalıklardan korunduğumuzu, her şeye hâkim olduğumuzu sanarken, gezegenimizdeki yaşam için hastalığın kendisi olduk.

Zorbanın Zekeriya sofrasında sağlık bulmaktansa, gerçeğin çölünde aç kalalım. Dünya’yı yemek yerine, gelin kafayı yiyelim. Mozart gibi kahkahalar atalım; Einstein gibi dilimizi çıkaralım; Martha Graham gibi havalara sıçrayalım; ürettiğimiz karbondiyoksiti emecek kadar çok fidan dikelim; annesi babası AIDS’ten ölmüş, dokuz yaşındaki HIV taşıyıcısı, yapayalnız ve umut nedir bilmeyen Afrikalı bir çocuğun elinden tutalım; yoksullukla, eğitimsizlikle, eşitsizlikle savaşalım; aşkımız için ölelim.

Yeryüzündeki tüm hayat kansere yakalanmış durumda ve Dünya dediğimiz bu küçücük mavi misketin içinde yok olmak üzere. Eğer evrende yaşamın bir tek bu gezegende var olduğunu varsayarsak, bu bir mucizenin sonu demektir. Kafayı yememek için daha iyi bir mazeretiniz var mı?

Emre SELES

ÖYKÜ

2009-08-02T16:25:00.000-07:00

28.07.2009, Çeşme

William saatine baktı. 9’u 10 geçiyordu. New Orleans’tan havalandıklarından beri 40 dakika geçmişti. Financial Times’ta Stefan Stern’in yeni dünyaya adapte olmak için şirketlerin izlemesi gereken strateji tavsiyelerini okumakta ve sabah kahvesini yudumlamaktaydı. On dakikaya kadar platforma ineceklerini bildirdi pilot. William, asistanı Jane’e gazetesini emanet etti ve yapacağı konuşmanın metnini inmeden önce bir kez daha gözden geçirmek üzere ondan vermesini istedi. Vakti kısıtlı olduğu için iner inmez toplantı salonuna geçecekti. Jane’den, sunum için projeksiyon cihazının hazır edilmesini istedi.

Toplantı notlarına uzandı; alırken kol düğmesi kahve fincanına takıldı ve kahve William’ın gömleğine döküldü. William aniden, kahvenin sıcak olmasından ötürü, sıçradı yerinde. Kahve çok sıcak değildi aslında; yanmamıştı William, ancak Jane’e öfkeyle çıkışarak “ne diye alçaktan veriyorsun şu lanet kâğıtları, görmedin mi kahve var elimin altında; yandım. Titiz olduğumu bilmiyor musun Jane? Bizim toplumumuzun sorunu bu işte. Bu konuda yazılmış bir kanun-kural yoksa aklını kullanma zahmetine girmezler. Projeksiyon cihazından önce temiz bir gömlek ayarlasınlar” dedi.

Jane çok özür dileyip hemen telefona sarıldı. William özrü duymamış gibi, hatta Jane orada değilmiş gibi başını çevirip asık bir ifade ile alçalmakta olan helikopterin penceresinden aşağıda yakınlaşmakta olan platformun iniş pistine bakıyordu. Jane’in telefonla görüşürken panikle titreyen sesi helikopterin motor uğultusuna karışmaktaydı.

Az sonra inecekleri petrol platformu Meksika Körfezi’nin ortasında kocaman çelik vinçleriyle dev bir metal yığınıydı. Sarı renk çelik kolonların üzerinde yükselen küçük bir yüzer köydü bu yapı. Bulutlardan aşağı bakılınca adeta suya konmuş ve deniz tabanından dünyanın kanını emmekte olan bir sivrisineği andırıyordu. Helikopter iniş pistine konar konmaz William başını eğerek yardımcısı Jane, danışmanı ve iki korumasıyla idari binaya doğru hantal adımlarla ilerledi. Kapıda, platformun başmühendisi Tom Peterson karşıladı onu. İçeri girer girmez temiz bir gömlek askıda onu bekliyordu. Hemen üstünü değiştirdi. Jane konuşma metnini dosyasıyla büyük patrona verdi. Tom, “toplantı salonu hazır Bay Jackson. Mühendis arkadaşlar salonda sizi bekliyorlar. Beni izleyin” dedi. Beraber toplantı salonuna doğru yürüdüler.

William personeline, bir süredir izledikleri çalışma politikasının son yönetim kurulu kararıyla artık yön değiştirdiğini ve bu şekilde çalışmaya devam edilemeyeceğini, çünkü bu performansın yetersiz olduğunu söyleyerek sözlerine başladı. Önlerindeki dönemde daha verimli çalışmaları gerektiğini, diğer petrol şirketlerinin temsilcileriyle yaptıkları toplantıda üretimin artırılması yönünde karar aldıklarını, bunun için fazla mesai yapılabileceğini söyledi. Projeksiyon cihazından, hazırlanan grafiksel tablolardan, verimliliğin artırılması, masrafların kısılarak kâr payının nasıl artırılacağı konusunda verileri ve alınacak tedbirleri sundu. Bu tablolara göre, çalışma yükü oldukça artıyordu platformda çalışanlar için. Eğer bu dünya düzeninde ayakta kalmak isteniyorsa bu şartlarda çalışmak zorunda oldukları bilgisi net bir şekilde personele aktarılmıştı. Şirketin borsadaki hisseleri ile ilgili bilgiler bu mühendis sürüsünü ilgilendirmiyordu. William patronluk görevini yerine getirmiş, platformdaki çalışanlara şirketin yönetim kurulu başkanı olarak isteklerini aktarmıştı. Genelde kurul kararlarını görevlendirilen alt seviye bir yönetici bildirirdi. Fakat bu küresel ekonomik kriz döneminde personele yönetim kurulu başkanının bizzat açıklama yapması danışmanları tarafından William’a tavsiye edilmişti. Alışılmış bir durum değildi bu; ancak bu şekilde hem personel motive olacaktı, hem de işin ciddiyetinin bu yaklaşımla daha iyi kavranacağı düşünülüyordu.

Şimdi büyük patronun ziyareti onuruna verilecek yemeğe geçilebilirdi. William yemek yemeyi çok seven, sevdiği de fiziksel olarak dışarıdan görülebilen, dünyanın birçok ülkesinde değişik lezzetleri tatmayı hobi haline getirmiş birisiydi. Emekli olduğunda dünya mutfağıyla ilgili bir kitap yazmayı hayal ediyordu. Florida’daki çiftliğinde özel olarak tasarlattığı bir mutfağı, ağzına kadar değişik soslar ve malzemeyle dolu bir kileri vardı. Hafta sonları evinde yakın dostlarına partiler düzenlemeyi ve yemeklerin bir kısmını da kendi yapmayı seviyordu. Çok titiz ve detaycı olduğu için her davet evde çalışanlar için bir krize dönüşse de kendi ince zevkinin konuklarınca takdir edilmesine çok önem veriyordu.

Meksika Körfezi’nin ortasında olmalarına rağmen patronlarının beklentisini karşılayacak titizlikte, zengin bir sofra donatılmıştı. William sabahki kahve krizini unutmuş, Jane’e çabası için “aferin, iyi organize ettin bu toplantıyı” bile demişti. Masanın başına oturttular onu. Tüm mühendisler masada hazır bulunuyordu. Onlara hitaben William ayağa kalkarak kadehini kaldırdı ve “sizden beklentim büyük ama aç karnına da çalışılmaz ki” diyerek bir kahkaha patlattı ve tüm masadakilerin gülüşmesiyle yemeğe başlandı. Yemekte yine işle ilgili detaylar, sabahki toplantıyla ilgili kısa notlar başmühendis Tom, William ve danışman arasında konuşuldu. William yemekleri beğenmişti. Sohbet esnasında konuşmaya dalıp, ihtiyacı olmadığı halde, aşırı derecede yemek yediğini fark etmemişti. Sohbet ilerlerken midesinin sancıdığını hissetti ve bir an duraksadı. “Çok mu kaçırdım bu sefer yemeği” diye sordu içinden kendi kendine. Sonra bir sancı da bağırsaklarında hissetti. Karnı sancıyla guruldamaya başlamıştı. Soğuk ter boşandı. Konuşulanları dinleyemiyordu. Bağırsakları kasılmaya, sancılanmaya başlamıştı. Tuvalete gitme ihtiyacı hissediyordu. Yan tarafta bekleyen yemekhane görevlisini yanına çağırdı ve eğilerek alçak sesle WC’nin yerini sordu. Korumaları da hemen peşinden gelecek oldular; durdurdu onları. Neredeyse altını tutamayacaktı. Dışarı çıktı. Platformun yeşil renk epoksi zemininde siyah beyaz takım elbisesiyle ve WC kapısına doğru koca göbeğiyle yalpalayarak koşan bir pengueni andırıyordu. Tuvaletin kapısını açıp alelacele kilitledi içeriden. Boyuna gaz çıkarıyor, altına kaçırmamak için bacaklarını bir Rock’n Roll solisti gibi bir o yana bir bu yana eğiyordu. Kemerini sabah zor iliklemişti; çabucak açılması için var gücüyle çekiştirdi. Kemer’in metal parçası koptu. Sonunda pantolonu gevşemişti. Donunu sıyırmasıyla, koca cüssesiyle, klozete düşer gibi oturması bir oldu.

Bağırsakları bozulmuştu William’ın. Karnı ağrıyordu. Çelik WC kabininde otururken bağırsaklarının neden bozulmuş olabileceğini düşündü. Sabah kahvaltıda yediği yağlı domuz pastırması mı bozuktu? Yoksa yanında yediği yumurta mı? Belki de Jane’in helikopterde verdiği kahveye konan süt? Hepsi de olabilirdi. Gerçi hiçbirinin tadında bir gariplik hissetmemişti. Belki de bağırsaklarını üşütmüştü. Çıkınca Jane’den ona bir kemer bulmasını isteyecekti. Bir yandan bunları düşünürken bir yandan bağırsakları sancıyla kasılmaya devam ediyordu.

Tam bunları düşünürken birden kabinin ışıkları söndü. William içeride bir hareket algılayıcı olabileceğini düşünerek ellerini kollarını sağa sola salladı. Fakat ışıklar geri yanmadı. “Hey!” diye bağırdı. Dışarıdan birilerinin duyabileceğini düşündü. Bir süre bekledikten sonra yine bağırdı. Cevap veren olmayınca korumalarının adlarını bağırdı, belki peşinden bir süre sonra gelmişlerdir diye umarak. Fakat dışarıdan bir tepki gelmiyordu. Karnı hala ağrıyordu ve karanlıkta bir süre oturduktan sonra gözleri karanlığa alışmaya başladı. Zor da olsa kabinin duvarlarındaki fayansların derzlerini seçmeye başlamıştı. Daha sonra bu derzlerin daha parlak ışıdığını fark etti. İshalden dolayı tansiyonunun düştüğünü düşündü William ve yine soğuk ter boşandı. Derzler gittikçe ışımaktaydı ve içerisi neredeyse aydınlanmıştı. William ne olduğunu anlayamamıştı. Çok mu su kaybetmişti acaba birden? Neden derzleri bu kadar parlak algılıyordu? Panikleyip telaşla dışarı sesini duyurmak için bağırmaya başladı. Bu sırada fayanslar da ışımaya başladı. Sesini duyuramayan William, klozette oturduğu yerden cep telefonuyla korumalarını aramak istedi; fakat telefonu kapsama alanı dışında görünüyordu.

Bir yandan karnı ağrıdığı için klozetten de kalkamıyordu ve oturduğu yerden kapıyı yumrukladı, yardım istedi; kimse sesini duymuyordu. İçerideki ışık seviyesi ortalığı günışığı gibi aydınlatmıştı; hatta öyleki, sanki kapalı bir yerde değil de kendini açık havada oturuyormuş gibi hissetti William. Etrafına bakınıp kapıyı açmaya yarayabilecek bir levye ararken, artık kabinin içinde değil de gerçekten de açık havada oturduğunu gördü. Artık fayanslar pencere camı gibi şeffaf olmuştu ve belli belirsiz parlayan derzleri görmekteydi. Bu ışıktan tel örgünün ardında ise platformun yeşil epoksi zemini yerine yeşil bitkilerle kaplı bir alan gördü. Artık petrol platformunda değil, bir ormanda olduğunu anladı. Ormanın ortasında, pantolonu sıyrılmış bir şekilde klozetin üstünde karnı ağrıyarak oturmaktaydı.

Tansiyonu öyle düşmüş olmalıydı ki artık sanrılar görüyor olduğunu düşündü William. Gözlerini ovuşturdu. Görüntü kaybolmamıştı. O sırada ormanın içinden bir takım insan sesleri duydu. William’ın oturduğu yere yaklaşıyorlardı. William daha iyi seçebilmek için gözlerini kıstı. Ağaçların arkasında, ormanın içlerinde bir yerde, palmiye yağı fabrikasının tüten dumanları yükselmekteydi. İleride, ağaçların arasından işçi kılıklı birilerinin çıktıklarını gördü. “Heeeeey!” diye var gücüyle seslendi onlara. Duymuyorlardı. Adamlar yabancı dilde konuşuyorlardı. Meksikalı olabilirler miydi? Pek Meksikalı’ya benzemiyorlardı daha çekik gözlüydüler. Ellerinde elektrikli testereler vardı. William tekrar bağırdı. Hiç fark etmemişlerdi onu. Elektrikli testerelerini çalıştırdılar. Motor gürültüsü William’ın bağırışlarını bastırmıştı. Sonunda dev bir ağacı kestiler. İki yüzyılda göklere erişen gövdesi gürültüyle sarsıldı. William’ın önündeki düzlüğe, önceden kesilmiş ağaç gövdelerinin üzerine, tiyatro sahnesinde son tiradını oynayan bir oyuncu gibi devrildi. William ağacın tam üzerine düşeceğini sanarak büyük korku yaşadı. Ağacın dalları onu sıyırmıştı. “Görmüyorlar mı beni Allah aşkına, dikkatsiz herifler!” diye öfkeden deliye döndü. Az kalsın öleceğini sanmıştı; fakat Borneo Adası’nda olduğunu anlamamıştı. Böyle bir ihtimal aklının ucundan geçmezdi.

Bu kâbustan kurtulmak istiyordu. Bir tuvalette kapalı kalmış, şimdi de üzerine bir ağaç devrilmişti. Çıkmak istiyordu kapalı kaldığı yerden. Karnı da aralıksız sancımaya devam ediyordu. Adamlar da ağaçları birer birer devirmeye devam ediyorlardı. Birden klozetin yanında duvara monte edilmiş küçük bir kapağı fark etti William. Kapağı hemen açtı ve kapağın içinde ufak bir otomatik vezne makinesi belirdi. “Nakit ya da kredi kartı” yazmaktaydı üzerinde. Tuvaletin paralı olduğunu ve ödeme yapılmadan kapının açılmayacağını tahmin ederek nakit para atmaya karar verdi. Kendi petrol platformunda paralı bir tuvalet; bu saçmalığa onay veren kim acaba diye düşündü. Çıkınca onu bu dâhiyane fikrinden dolayı tebrik edip sonra da işten kovmaya karar verdi. Ancak ne kadar ödenmesi gerektiği kutunun hiç bir yerinde yazmıyordu. Önce biraz bozuk para attı. Kapı açılmıyordu. Tüm bozuklukları bitince cüzdanındaki nakitleri makineye attı.

Para makinesiyle meşgul olduğu için başını kaldırmamıştı. Birden, her para attığında bulunduğu mekân görüntüsünün değiştiğini farketti. Denemek için bir 10 $ daha attı makineye. O an Hindistan’da su kuyusunun başında rengârenk kıyafetleriyle yüzlerce Hintli kadın ve çocuğu, leğen ve taslarını bulanıkça bir suyla doldurup başlarının üzerinde taşıyarak uzaktaki köylerine doğru götürürlerken gördü. Daha ileride, Muson yağmurlarını toplayabilmek için su rezervuarları kazan başka yüzlerce köylü kadın ve çocuğu toz toprak içinde toprağı çapalarlarken gördü. Dudakları çatlamış küçük bir kızla göz göze geldiler. Gerçekten görüyor muydu William’ı. Bir 20 $ daha. Maldivler’de canlı çeşitliliğinin yok olduğu rengi ağarmış bir mercan resifine bakıyordu şimdi. Karısıyla tatile gitmişlerdi vaktiyle. Bu ada değildi herhalde diye geçirdi içinden. Böyle hatırlamıyordu oraları. Bir onluk daha; Suudi Arabistan’da kurumuş onlarca fosil suyu kuyusundan birinin başındaydı. Denizin ortasında petrol çıkarmak için kendi şirketi bunca zahmete ve riske girerken bu adamların kendi ülkelerinde bu kadar rahat para kazanmalarına katlanamıyordu William. Sert bir rüzgâr çölün kavrulmuş kumunu William’un yüzüne savurdu. Bir yirmilik; Palm Springs’te göz alabildiğine uzanan yemyeşil çimlerle kaplı bir golf sahasındaydı şimdi. Birden sahanın sulama sistemi devreye girdi. William irkildi ve sonrasında ıslanmaya başladı. Islandığı için alelacele cüzdanından bir 10$’lık kağıt parayı makineye atıverdi. Tam arkasında, biraz uzakta golf oynayan bir iki kişiyi görmemişti. Oysa onlar William'ı görüp gülmüşlerdi. Islanan gözlerini ovuşturdu. Yüzerken de banyo yaparken de gözlerini açamazdı William. Gözlerini açtığında Haiti’de tonlarca odun kömürü istifi arasındaydı. Sırtına koca bir torba odun kömürünü yüklenmiş ve iki büklüm olmuş Haitili zayıf bir adamla gözgöze geldiler. William’a mı seslenmişti? Yoksa William’ın tam arkasındaki arkadaşına mı? Anlamadı. Fransızca bilmiyordu William. Cüzdanında nakit parası iyice azalmıştı. İstemeye istemeye bir 50$ attı makineye. Birden kendini Iowa’da, yüzlerce kesimlik sığırın arasında, etrafta en ufak yeşil otun bitmediği onlarca hektarlık bir açık besi çiftliğinde buldu kendini. Koskoca sığırların arasında, adeta bir toplama kampını andıran bu çorak yerde ödü patlamıştı William’ın ve panikle cüzdanındaki son 50$’lık parayı da makinaya sıkıştırıvermesiyle kendini Nijerya’da bulması bir oldu. Şimdi tanıdık bir manzaraya bakıyordu. İleride, ejderhayı andıran, bacalarından alevler püskürten, kocaman bir petrol rafinerisi vardı. Dev tankların etrafı dikenli tellerle çevriliydi. Onun da çevresinde yoksulluk sınırının altında yaşadıkları belli olan, derme çatma barakalarda yaşamaya çalışan insanları gördü. Kocaman bir kanoyla nehir kıyısındaki kulübesine yaşlı bir amca yanaştı. Kanosuyla taşıdığı bir takım sebze ve meyveleri kıyıya çıkarmaya başladı adam. William’ı görmüyordu. William da onu görmüyordu. Rafineri’den birileri William’ı görüp kurtarabilir miydi? Görüntü her seferinde değiştiğinde birileri onu görsün ya da duysun diye yapmadığı maskaralık kalmamıştı.

Nakit parası bitince bunun onun paralarını soymak için bir tuzak olabileceği düşüncesine kapıldı. LCD ekranlarla çevrili düzenek bir kabin miydi? Çevreci örgütlerden birinin tuzağı olabilir; hatta belki de kamera bile vardır ve onu bu yarı çıplak halde klozette otururken şu anda tüm dünyaya rezil bile ediyor olabilirler diye düşündü. Ya da rakip firmanın onu perişan etmek için korkunç bir planı da olabilirdi bu. Bu kadar ileri gittiklerine göre, petrole bağımlı hale gelmiş bir üçüncü dünya ülkesinin de intikamı pekâlâ olabilirdi.

Kredi kartını kullanmaktan vazgeçip “beni daha fazla soymanıza asla izin vermem” diye bağırıp sinirden ağzından köpükler saçtığı sırada fayansların ışıldayan derzlerinin de ortadan kaybolduğunu ve klozetiyle denizin ortasında küçük bir buz kütlesinin üzerinde oturduğunu ve ortamdaki ısının hızla düştüğünü fark etti. Karnının ağrısı geçmişti. Temizlenip klozetten kalktı; pantolonunu giydi. Artık çevresinde bir duvar, bir kapı, minik ATM yoktu. Denizin ortasında klozetin üzerine çıkmış sallanmaktaydı. William şok içindeydi. Bu düzeneği hazırlayanlara hem hayranlık hem nefret duyguları beslemekteydi. Zemindeki buz tabakası, soğuk olmasına rağmen gökteki yakıcı güneşin etkisiyle giderek erimekte ve klozetin üzerinde durduğu yüzeyi azaltmaktaydı. Çok ilerilerde kendisininkinden az daha büyük bir buz kütlesinde bir anne kutup ayısı ve iki minik yavrusunu gördü. Uzaktan William’a bakıyordu anne ayı. Saatler sonra neredeyse sadece klozetin kendisi kalmıştı. William batmamak için bir su kuşu gibi klozetin tepesine tünedi ve bu kötü şakanın biteceği anı beklemeye başladı.

William’ın farketmediği vahim şey ise aslında kabinde kapalı kalmadığı ve gerçekten de dışarıda olduğuydu. Soğuk rüzgâr saçlarını yalıyor, rüzgârın savurduğu deniz suyu zerrecikler halinde uçuşarak ellerini ve yüzünü hafif ıslatıyor, nefes verirken ağzından çıkan su buharı donuyor ve William bir çaydanlık gibi tütüyordu. Çok üşümüştü. Burnu kıpkırmızı olmuş, akmaya başlamıştı. Isınabilmek için kendini sıvazlıyordu. Tek düşündüğü, maruz kaldığı bu rezaletin sorumlularını kabinden çıkınca bulmak ve olabilecek en ağır cezayı verdirmekti. Bu aşağılamayı gururuna yediremezdi.

Buz kütlesi tamamen eridiğinde klozet batmaya başladı ve William canını kurtarma ümidiyle nefesinin yettiğince ses tellerini zorlayacak şekilde “İMDAAAAAT!” diye bağırdı. Duyan yoktu. Gerçekten ıssızlığın ortasındaydı. Öleceğini düşünüp servetinin nasıl paylaşılacağını, ömrünü adadığı şirketinin kimlerin elinde oyuncak olacağını umutsuzca hayal ederken son anlarında hayaline tutunacağı ve onu gerçekten seven hiç kimsenin olmadığını fark edecek gibi olduğunda, birden kendini tekrar WC kabininde buldu.

Tam da bunun bir komplo değil de gerçek bir deneyim olduğunu düşünmeye başlamışken, bu geri dönüş bardağı taşıran son damla olmuştu William için. Onu öldürmeye ve servetine konmaya çalışanları ortaya çıkarmaya yemin etti. Büyük risklere girerek ve paralar harcayarak dünyanın en önde gelen şirketlerinden biri haline getirdiği eserini böyle ucuz sirk numaralarına kurban etmeyecek kadar kibirliydi.

Uzun süre kabinde kapalı kaldığından, oluşan kötü kokudan kurtulmak için sifonun düğmesine bastı. Akan suyun, delikteki pislikleri temizlemek yerine klozeti doldurmaya başlaması ve daha çok insan dışkısı ve idrarıyla birlikte klozetten taşarak kabine yayılmasına neden oldu.

“Bir bu eksikti, hay lanet olsun böyle işe!” diye söylenirken William, giderek yoğunlaşan koku ve pislikten çok rahatsız olmuştu. Kabin gittikçe yükselen su nedeniyle doluyordu. Her geçen dakikada su seviyesi yükseliyor, alınacak oksijen miktarı düşüyordu. William için bu yaşadığı kâbus dolu dakikalar bitmek bilmiyor ve kendi pisliğinin içinde yüzmeye devam ediyordu. William’ın o an tek dileği kabinden çıkmak ve temiz havayı ciğerlerine çekmekti. Nefes aldıkça midesi bulanıyor, öğürüyor, bağırarak ve dışarıdan yardım dileyerek kabinin her bir yanını kurtarılma umuduyla yumrukluyordu. Bu sefer gerçekten sonunun geldiğine bir türlü inanmak istemiyordu. Çıkınca soracağı hesaptan başka bir şey düşünmüyor, ağzına ve burnuna giren pisliğinin içinde çırpınıyordu.

Kabin neredeyse ağzına kadar pis suyla dolmuştu. Su içinde doğmuş, su içinde ölüyordu. William klozete çıkmış parmak uçlarında yükselerek kalan oksijeni de tüketmişti. Mücadeleyi bıraktı. Aklı bulandı. Kibir silindi. Ortada sadece bedeni vardı. Gözünün önüne tek bir kişinin hayali geldi. Kabinin çelik tavanına bakarak son sözünü söyledi: “ANNE!”

William Jackson boğulduğunda, bir yunus Akdeniz’in serin sularından sevinçle mavi gökyüzüne sıçradı ve tekrar suya düşerek dibe doğru dalmakta olan arkadaşlarının arasına karıştı; derin lacivertte kayboldular.

Emre SELES

Bir Yazı

2009-06-23T02:36:00.000-07:00

22.06.2009, Ankara

23062009

Haziran’ın yirmi üçü. Yıl, bin dokuz yüz yetmiş sekiz. Nefes alıyorum.

Bugün, benim için dünyaya gelişinizin 31. yılı. Annem ve babam. Benim için ilk dünyaya gelenler onlar. Sizin beni çağırabilmeniz için Emre dediler adıma. Yoksa onlar için adımın bir önemi yok. Adım olmasa da onlar bilirler ben onlardanım, parçalarıyım. Varlığımın ilk şahitleri. Sadece sizin için işi kolaylaştırdılar.

Yıllar yılları kovaladı. Tanıştık. Her tanışmada biriniz doğdu benim için. Nefes alıyoruz.

Hissediyor musunuz? Benim için var olduğunuzu...şahidinizim. Uzaktan ya da yakından hissediyorum sevinçlerinizi, acılarınızı, öfkenizi, üzüntünüzü, mutluluğunuzu, endişelerinizi, varlığınızı.

Adınız ne? Söylememe gerek yok aslında. Önemli olan adınız değil; bana hissettirdiğiniz. Yaşınız kaç? Önemli değil. Önemli olan şu anda bir arada olmamız. Hissediyor musunuz? Birbirimize hissettirdiklerimizi? Birbirimizdeki yansımalarımızı görüyor musunuz?

İstiyoruz adımızı söylesinler, takılsın adımız zamana. Granite kazısınlar harf harf. 1000 yıl geçse aradan, taştaki adımız, dokununca soğuk bir his bırakır yalnızca. Bırakın silinsin. Önemli olan şimdi. Hayat şimdinin sınırında. Geçmişte ya da gelecekte değil.

Şimdi derin bir nefes alın. Emin olun sizinle birlikte nefes alıyorum. Bir bütünün parçalarıyız. Ayrı sanmayın benden kendinizi, ya da yeşeren çimenden, ya da okyanusun devi kambur balinadan. Hissediyor musunuz? Nefes aldığımızı...

Değişime ayak uydurmak için öyle çaba sarfediyoruz ki nefes almayı bile unutuyoruz. Soluksuz bir çabalama. Soluk alınmayan yerde hayat da yok. Tutmayın nefesinizi. Derin bir nefes alın.

Şimdi verin nefesinizi. Verdiğiniz karbonu bir çınar ağacı alsın. O da size oksijen versin geriye. Çekin oksijeni ciğerlerinize. İçinize dolan hayatı verin çocuklara sevgi olarak. Özgürce koşup büyüsünler, büyütsünler sevgiyi. Büyüyüp onlar da anlatsınlar çocuklarına yalnız olmadığımızı. Birbirimizi tanıdığımıza ve birbirimizi etkilediğimize göre yalnız değiliz. Hepimiz birbirimize hayat bağıyla bağlıyız.

Yaş günlerinde genelde doğum günü çocuğuna hediye verilir. Benim için var olmanızın 31nci yıl dönümünde ben de size bu hissettiklerimi vermek istedim.

Nefes aldığınıza göre, bu hayatın size ihtiyacı var demektir. Aldığınız nefesi tutmayın, siz de hayata bir şeyler katın.

Haydi alalım derin bir nefes, üfleyelim pastanın mumunu: İyi ki doğduk!

Emre SELES

Père Lachaise-Forever

2009-04-24T04:03:00.000-07:00

02.08.07
Moda-İstanbul

Kalbim Kum Tanesi

Fransız eleştirmen ve romancı Marcel Proust’un mezarına çiçek koyan Koreli gencin söylediklerinin çoğunu, kendi dilinde söylediği için, anlamıyorum ama yarım yamalak İngilizcesinden anladığım kadarıyla Paris’e gelip de Proust’un mezarına çiçek koymasının sebebini, onun kitaplarını çok beğenmesi ve ona olan minnettarlığının bir ifadesi olarak açıklıyor. Göz yaşlarıma hakim olamıyorum. Paris’teki meşhur Père-Lachaise mezarlığıyla ilgili bir belgesel filmden kısa bir bölüm. 2006 yılı Hollanda yapımı bu belgeselin adı “Forever – Sonsuza Dek”.

Sanat bunu nasıl başardı? Kore’den ya da dünyanın herhangi başka bir yerinden insanları bu eserler aracılığıyla nasıl birbirine bağlıyor? Sanat, insanların birbirinden etkilenmesinin ve birbirini etkilemesinin en güzel aracı sanırım. Hepimiz içimizin yanan hayat ateşini sönene kadar alevlendirip duruyoruz. Ne yaparsak yapalım, ne yanıcılar, ne tutuşturucular ekleyelim yine de söneceğiz ve bir zamanlar dünyada parıldadığımızı kimseler hatırlamayacak, bilmeyecek.

1804’te Napoleon tarafından kurulan Père-Lachaise mezarlığında yeryüzünün son 200 yılının parıldayan kalpleri yatmakta: Honoré de Balzac, Georges Bizet, Maria Callas, Frédéric Chopin, Eugène Delacroix, Yves Montand, Jim Morrison, Michel Petrucciani, Édith Piaf, Marcel Proust, Gioacchino Rossini, Auguste Comte, Sarah Bernhardt, Oscar Wilde…ve niceleri. Düşünürler, ressamlar, besteciler, oyuncular, müzisyenler. Tanınmış tanınmamış, hatırlanan ya da hiç hatırlanmayacak 300.000 insan.

Kimimizin alevi çok kuvvetli. Öyleki, kaynağı sönse bile ışığı adeta bir yıldız gibi zamanı delip yüzyıllar ötesine ulaşıyor. Kıtaları aşıyor. Sınır tanımadan, engel dinlemeden yürekleri ışıldatıyor. Yaşamın kendisi sanata evriliyor. Bedenimizin yetmediği noktalarda nota, ses, yazı, desen oluyor. Ölümden sonra yaşamı bekleyenler çok umutlanmamalı; çünkü her ruh, bedeni terk edecek güçte ve parlaklıkta değil. Bedenlerimiz yaşarken içindeki ruhu dökememişse geleceğin kovasına, o ruh çürüyüp toprağa karışacak. Böceklerden, solucanlardan başka da hatırlayan olmayacak.

İnsanoğlu ne çok öldü. Geri gelmeyecek yitenler. Milyarlarca yıldız kaydı. Onların sevinçleri, arzuları, aşkları, düşünceleri, öfkeleri, kahkahaları vardı. Çocuktular, yaşlıydılar. Açlığı, savaşı, hastalıkları, kazaları, felaketleri, cinayetleri, intiharları yaşadılar. Haindiler, masumdular, sahtekardılar, aşıktılar, büyük güçleri, krallıkları imparatorlukları vardı, kördüler, topaldılar, en güzel, en çirkindiler…

Yok oldular, aynı bizim yok olacağımız gibi. Şanslıysak, duygularımızın, düşüncelerimizin izini bırakabilmeyi başarırsak geleceğe, belki bir zamanlar atan kalbimizin sesini duyarlar.

Kağıda dökülür belki bu duygularım. Taşa yontulur bu düşüncelerim. Kala kala belki iki satır kalır mezar taşımda; şöyle bir geçerken okunuverir. Aşkı tattım, yas da tuttum. Acılar çektim isyanlar dolusu. Kahkahalarla güldüm hem, hem sel oldu göz yaşlarım sevdiklerime. Çok sevdim ben, tüm hücrelerimle. Sevgiyle yıkandım bedavaya.

Geriye hatırlayacak tek kişi kalmayıncaya; destanlarımı, şiirlerimi okuyacak, tablolarıma bakacak, bestelerimi dinleyecek tek kişi kalmayıncaya dek ‘ben vardım’ demeye devam edeceğim. Varlığım bir mucize. Duy, son kalan kişi. Evrende küçücük bir kum tanesiyim; tüm evren içimde… Kim bilir belki de hoş bir tesadüfümdür sonsuz boşluğun ve kaosun içinde.

Emre SELES

İlgili linkler:
http://www.pere-lachaise.com/
http://tr.wikipedia.org/wiki/Pere_Lachaise
http://www.imdb.com/title/tt0906743/

Belgesel Film: Zeitgeist

2009-04-12T16:56:00.000-07:00

13.04.2009, Ankara

Zeitgeist

Zeitgeist ya da Turkcesiyle "Cagin Zihniyeti" ya da "Zamanin Ruhu". Bir tur konjonktur ya da manipulasyon gibi algilanabilir. Eski caglardan gunumuze donemsel olarak ortaya cikan dinler ya da gunumuzun zeitgeisti "kuresellesme" gibi. Aynen algi gibi degisime ugrar ve sonraki donemleri de etkileyebilir. Bir tur toplumsal, ekonomik ve sosyolojik ruzgar.

Bu baslikta bir belgesel izledim dun gece. Su anki dunya duzenine karsi bir belgesel oldugu icin ve soyledikleri son derece inanilasi oldugu icindir izleyince taraf tutmamak elde degil. O kadar soke edici ki, bilimsel bir gozle bakilinca savunduklarinin kanitlarini sinamak istiyor insan; cunku cok sert ve goz actirici gorunuyor. Bir de bu kadar derinlemesine arastirilmis ve net gorunen bir belgeselin arkasindaki kisi ya da kisilerin niyetini anlamak istiyor insan.

Denebilir ki simdiki dunya duzeni ya da belki oncekiler, bu kadar guclu sekilde dunyaya hakim olmak icin milyonlarin olmesine, degersizlestirilmesine goz yumabiliyor da bu belgeselin yapimina engel olamiyor mu? Dunyadaki herkesin vucutlarina kontrolu daha da artiracak cipler yerlestirmek icin teknolojiler gelistirirken bunlarin aciga cikmasindan endise etmiyor ve acik mi veriyorlar?

Ya da o kadar medyaya ve kontrol sistemlerine hakimler ki verdikleri aciklardan korkmayacak kadar gucluler mi? Yarattiklari degersizlik ve guvensizlik ve korku ortamindan oyle eminler ki buna karsi duracaklarin cabalarinin zaten ise yaramayacak kadar zayif olduklarindan mi eminler? Milyonlarin hatta milyarlarin olusturdugu kole yiginlari arasindan itiraz eden "ben bir insanim, degerliyim ve doganin bir parcasiyim" diyenlerin sayisinin azligi yuzunden mi; belki de binlerce yildir isleyen dunyayi yonetme sisteminin guvenirligine mi dayaniyor bu cesaretleri? Duzeni sorgulayanlari her cagda susturacak guce sahip olduklari ve toplumlari bilincli bir sekilde cahillestirdikleri icin mi korkmuyorlar?

Irak ya da Afganistan'daki ya da Afrika'daki ya da Avrupa'nin gobegindeki savaslarin, Turkiye'deki PKK gibi teror orgutleriyle suregelen kanli catismalarin, kuresellesmenin, cevre kirliliginin, sefaletin, acligin, insanlarin devletlere, devletlerin devletlere araliksiz devam eden borc bataginin nerye gittigini tahmin edebiliyor muyuz? Bu caresizlik hissinin yayilarak uzayip gitmesi kimlerin isine geliyor? Peki ya son gunlerin bombardiman sozcugu "kuresel ekonomik kriz"in de bir zeitgeist olmasi durumu...

Belki bu belgesel bize sunulanlarin ya da cocuklugumuzdan beri ice alinmis her tur bilginin temelinde insan oldugumuz ve cevremizle uyum icinde yasamamiz gerektiginin es gecilmesine yonelik bir tur goz acma. Her gordugumuzu yutmamamiz icin bir tur uyarici. Benim de izlerken supheye dusup bu belgeselin cekilmesinin nedenlerini sorgulamama neden olan bir tur katalizor. Beyinlerimizin yikanmasina karsi bir dur deme cagrisi.

Hemen taraf olmak belki dogamizda var. Hemen karsimizdakini siniflandirmak, istismara ve ayrimciliğa gitmek aslinda insan olarak hepimizin ortak yonlerinin oldugunu kesfetmekten korktugumuz icin. Zaten oldugumuz seyden korkuyoruz, gormek istemiyoruz. Kendimizi guvende hissetmek icin. Harekete gecmek, kendimizi korumak, ihtiyaclarimizi karsilayabilmek icin. Bu belgeselin soylediklerinin tarafinda olmak da bir secenek ama sanirim esas onemli olan her seyin sorgulanabilir olmasi ve mutlak sandiklarimizin degisebilecegine ihtimal vermek. Yani bilime kulak vermek, bilimsel dusuncenin onemi. Bu belgeselin de sorgulanabilir olmasi gibi.

Dunyada azinliktaki ve perde arkasindaki deger belirleyicilerin olcutlerine inanmak isinize geliyor mu? Degerli insanlar oldugunuzun ve dunyanin hepimize yetebileceginin ve dogayla bir butun olarak uyum icinde surdurulebilir bir yasama sahip olabilecegimizin farkina varacak miyiz? Filmde de dendigi gibi "sevginin gucu, guce olan sevgiyi yendiginde dunya barisi taniyacak" mi?

Kendinize sorun ve farkindaliginizi artirin!

Emre SELES

Belgeseli izlemek icin internet adresi:
http://video.google.com/videoplay?docid=6407999517568154752

ÖYKÜ

2009-03-05T16:04:00.001-08:00

06.03.2009, Ankara

NUMARA

Duvardaki saate baktı Ediz. Yediye on vardı saat. On dakika sonra ofisteki görevi sona erecekti. Çıkmadan önce, teknik çizimlerini yaptığı mimari projede, kolonların bir kaç ölçüsünü daha verdi ve çizim programından çıkarak bilgisayarını kapattı. Her günkünden farklı olarak evine dönmeyecekti bugün Ediz. Şimdi konsere falan gitmenin ne gereği var diye düşündü. Ama iş yerinden arkadaşı Arzu’yu kıramamıştı. Tuvalete koşup alelacele makyajını yaptı, paltosunu giydi ve Arzu’yla çıktılar dışarı.

Dışarıda kar yağmaya başlamıştı. Bir kaç gündür devam eden aşırı soğuk hava nedeniyle düşen karlar hemen erimiyor; yollar, arabaların üstü, ağaçların dalları karla kaplanıyordu. Çok yoğun kar yağmadığı için hava henüz yumuşamamış, Ediz’le Arzu’nun yüzleri soğuktan gerilmiş ve kızarmıştı. Hızlı adımlarla otobüs durağına vardılar. Duraktaki bir kaç kişiyle beraber otobüsün gelmesini beklemeye başladılar. Arzu, Ediz’in koluna girdi ve konsere birlikte gittikleri ve onu yalnız bırakmadığı için Ediz’e teşekür etti. “Benim için de bir değişiklik olur” dedi Ediz. Halbuki içinden, sıcacık evinde oturacakken, bu soğukta dışarılarda gezmenin ne kadar da gereksiz olduğunu düşünüyordu. Hele ki bir klasik müzik konserine gitmek aklının ucundan geçmezdi.

Uzaktan bir otobüsün yaklaştığını farketti Ediz. Yağan kar yüzünden gözlükleri ıslandığı için zor görünse de, otobüsün ön camındaki tabela daha da belirginleşti. Gerçekten de onların binecekleri otobüstü bu. Soğuktan içinin titrediğini hissetti ve otobüsün kapıları açılır açılmaz hemen kendini içeri attı. Biletini cihaza okuturken, dışarıda buz gibi soğuyan gözlükleri otobüsün içindeki ısı yüzünden buharlanıverdi. Çocukluğundan beri bu duruma çok sinirlenirdi Ediz. İlkokul dördüncü sınıftan beri taktığı gözlüklerinin, dünyayı bir çerçeveye hapsetmesi yetmiyormuş gibi bir de kumlanmış cam gibi gözünün önüne perde çekivermesi onu çileden çıkarıyordu. Kendini aciz bir varlık gibi hissediyordu Ediz. Çoğu arkadaşı lens kullanıyordu, hatta bir kaçı da lazerle göz ameliyatı olup gözlüklerden tamamen kurtulmuştu. Oysaki, on iki yıldır bu çerçevelerin ardında, kaderiymiş gibi, gizlenmekten bıkmıştı Ediz.

İki kişilik boş bir koltuğa oturup gözlüklerindeki buharı mendiliyle silerken, yanına oturan Arzu, bu gidecekleri konserin çok ilginç bir konser olacağını heyecanla Ediz’e anlatmaya çalışıyordu. Ediz ise Arzu’yu dinlermiş gibi yaparak, dediklerini başıyla onaylayarak, bu soğuktan kaskatı kesilmiş akşamda ne demeye bir piyano resitali dinlemeye gittiğine anlam veremeyerek oturdu durdu koltukta.

İnecekleri durağa yaklaşmışlardı. Arzu, ineceklerini şoföre ikaz eden düğmeye basarken, Ediz’in bu durgun halinden şüphelenip bir problem olup olmadığını sordu. “Seni zorla mı götürüyorum acaba Ediz’ciğim?” diyince Ediz, günün yoğunluğundan ve yorgunluğundan durgun olduğunu söyledi. Aslında bu geceki değişiklik, Ediz’in kendisi için sıkıcı ve değersiz olan hayatının ona daha da sıkıcı ve değersiz görünmesine neden olduğu için gereksiz geliyordu. Bunun ortaya çıkmasından korktuğu için de alışılagelen hayatının dışında hiç bir şey yapmak içinden gelmiyordu.

Otobüsten inip de Arzu ile konser salonunun önüne vardıklarında kar şiddetini iyice artırmıştı. Otomatik açılır kapılardan geçer geçmez önce yüzüne çarpan sıcak havayı, sonra da konser salonunun fuayesindeki kadınlı erkekli bir grup insanın konser saatini beklemekte olduklarını fark etti Ediz. Vestiyere paltolarını bırakıp bu kalabalığın arasına karıştılar. Fakat Ediz kendini hiç rahat hissetmiyordu bu ortamda. Daha önce hiç piyano resitaline gitmemişti. Türkçe pop müzik ya da arada yabancı bazı pop müzik parçaları dışında klasik müzik hiç dinlemezdi. Fuayedeki herkes konser konusunda pek bir hevesli göründü Ediz’in gözüne. Vestiyere paltolarını telaşla teslim edenler, heyecanla sohbet edip gülüşenler, ellerindeki konser programını dikkatlice gözden geçirenler... Kendisini yakından tanıyan eski sınıf arkadaşlarından birinin, solistin Amerika’daki sıradışı komik anılarını anlatırken kulak misafiri bile oldu Ediz. Arzu büyük ihtimalle çok defalar klasik müzik konserlerine gitmiştir ve bir mimar olarak iyi de anlıyordur bu tür müzikten diye geçirdi içinden Ediz. Kendisi teknik ressam olarak yüksekokuldan mezun olduktan sonra bir çok konuda kendini yetiştirmişti Ediz ama nedense zaten anlamayacağını düşünerek klasik müzik dünyasına pek yaklaşmamıştı.

O sırada, seyircilerin konser salonuna girme zamanlarının geldiğini bildiren gong sesi duyuldu. Ayakları geri geri giderek içeri girdi Ediz. Arzu’yla yerlerini bulup oturdular. Işıklar karardı. Sahne aydınlandı.

Sahneye, Ediz’in korkularının, endişelerinin yersizliğini ispatlamaya hazır gibi görünen bir genç adam fırlayıverdi. Kıvırcık saçları, Salvador Dali’yi andıran kıvrık bıyıklarıyla ve beyaz takım elbisesiyle az sonra piyano çalacak birisi değil de şapkadan tavşan çıkaracak bir sihirbaza benziyordu.

Ediz yabancısı olduğu bu seyirci topluluğundan ve ortamdan ister istemez bir anda soyutlanıp sahnedeki bu değişik adama odaklandı. Bu ilginç görünümlü sanatçı önce çalacağı eserlerden ve müzikte doğaçlamanın ne demek olduğundan bahsetti izleyenlere. Ediz’in çok ilgisini çekmişti anlattıkları. Öyleki çevresindeki insanları, hatta Arzu’yu bile unutmuştu. Sanki sahneden sadece ona anlatılıyordu her şey.

Konser, geçmiş yüzyıllardan bestecilerin eserleriyle başladı. Ediz, tanımadığı bu bestecilerin duygularının salonda yankılanmasına şahit oluyordu. Eserler, içindeki doğaçlama öğelerinden dolayı özellikle seçilmişti. Sanki piyanist, bir medyumdu da dinleyiciler de bu ruh çağırma seansına ve eserlerin ortaya çıkış anlarına tanıklık ediyorlardı. Ediz de sanki yeniden hayata dönen bu besteciler gibi derin derin nefes aldı; ciğerlerini yaşamla doldurdu. Ediz, Arzu’nun fısıltıyla kulağına sanatçının ne kadar da hoş çaldığını söylemesiyle tekrar salondaki yabancılar topluluğuna geri döndü. Her zaman yaptığı gibi nefesini tuttu. Cevaben sadece başıyla onayladı. Sadece ‘Ne kadar da hoş’ değildi bu duydukları Ediz’in; çok daha fazlası vardı ona göre. Yoksa Arzu dahil kimse farketmemiş miydi olanları diye düşündü. Ediz bunları şaşkınlıkla düşünürken ilk yarının son eseri coşkuyla sona erdi ve alkışlar salonu doldurdu.

Konser arasında fuayede Arzu ilk yarıyı beğenip beğenmediğini sordu Ediz’e. “Güzeldi” diyerek kısa bir cevapla geçiştirdi. Çünkü ilk yarıdaki tanıklığının heyecanını paylaşmaktan çekindi Ediz. İlk defa klasik müzik konserine gelen birisi ne yorum yapabilirdi ki? Değersiz bir iki cümle kurup rezil olmaktan korktu ve susmayı tercih etti. Heyecanını ve coşkusunu gizleyerek tekrar girdiler salona Arzu’yla.

Ellerindeki konser programını gösteren kağıtta, ikinci yarıda piyanistin kendi doğaçlamalarına yer vereceği yazılıydı. Konsere gelmeden önceki düşünceleri dağılmış, az sonra duyacaklarını merak etmekteydi Ediz. Piyanist konserin ikinci yarısına seyirciler arasından verilen bir ana motif üzerine çeşitlemeler yaparak başladı. Çok bilinen bir klasik türk müziği bestesi, piyanistin doğaçlama yeteneğiyle, kulağa tanıdık gelen ama birbiri ardına kapılar açarak dinleyeni ötelere taşıyan bir araca dönüştü. Ediz bu dönüşüme hayran kalmıştı. Kendi kayığıyla okyanusa açılmak gibiydi bu. Kendisinin olduğu için kayık çok tanıdık ama görkemli uçsuz bucaksızlığıyla okyanus da bir o kadar yabancı ve korkutucuydu. Ediz, hem çınlayan müziği hissederek duygulanıyor hem de kendini ait hissetmediği bu dünyada duygularına bir yer bulamadığı için içinden çıkmasına izin vermemeye çalışıyordu. Bu konser bir yandan kendisini özgürleştiren, öte yandan da onu sıkıştıran bir deneyim olmuştu Ediz için.

Alkışlar yine yükseldi. Ediz bu zengin müzikten çok hoşlanmıştı. Sahnede spot ışıklarının altında siyah bir inci gibi parıldayan piyanoya ve onu çalan bu neşeli sanatçıya hayranlıkla baktı. Fakat nedense bu zenginliğin değerini farketmesine rağmen kendini bu zenginliği paylaşmayı haketmeyecek kadar önemsiz ve değersiz hissediyordu. Oysaki bu müzik izleyen herkese sahneden, cömertçe ve ayrım gözetmeksizin sunuluyordu. Sanatçı piyanonun başında tekrar yerini aldığında, Ediz zaten bunları anlayamayacak kadar bilgisiz olduğunu kendine söyleyerek içindeki coşkuyu kabuğuna hapsetti.

Piyanist, az sonra minik bir oyun oynayacağını söyledi. Seyircilerden bir kişinin cep telefonu numarasını rica etti. Do notasından si notasına kadar her notaya karşılık bir rakam gelecek şekilde bir kodlama yaptığını ve cep telefonu numarasına karşılık gelen notaları sırasıyla çaldığında ortaya bir melodi çıkacağını ve bu çıkan melodiyi sahnede doğaçlama bir esere dönüştüreceğini anlattı. Seyirciler homurdandılar yerlerinde. Sanatçı, elini spot ışığının güçlü ışığına karşı siper edip seyirciler arasından bir gönüllü ararken Ediz’le birden gözgöze geldiler. Ediz’in kalbi kanat çırpıp havalanacak gibi oldu. Sanatçı onu telefonla arayıp rahatsız etmeyeceğine dair güvence verip numarasını rica etti. Salonda gülüşmeler duyuldu. Ediz de utançtan kızaran yüzüne rağmen telefon numarasını söyleyiverdi. Birden ağzından çıkmıştı numarası. Arzu’nun kulağına eğilip “nasıl oldu da verdim; hiç bilmiyorum” dese de ağzından kaçırıvermesine neden olan diğer tarafı baskın çıkmıştı işte.

Piyanist önce bu numarayı bir etüd etti kendi kendine:

...447 16 20... dört yüz kırk yedi on altı yirmi...4-4-7-1-6-2-0... dört-dört-yedi-bir-altı-iki-sıfır.

1-Do, 2-Re, 3-Mi, 4-Fa, 5-Sol, 6-La, 7-Si, 8-Do, 9-Re, 0-Es.

Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es... İşte doğaçlamanın teması ortaya çıkmıştı. Sihirbaz, az sonra bu sıradan telefon numarasından tavşan çıkaracaktı. Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es.... Fa-Fa-Fa-Si-Si-Es............Do-La-Re-Es... Fa-Fa-Fa-Si-Si-Es............Dol-La-La-La-Es................................Re-Es......İşte dönüşüm başlamıştı. İlk temanın üzerine doğaçlamalar birbiri arkasına akıyordu salona. Ediz’in müziğiydi bu. İçindeki coşkuyu kabuğunun altına gizleyen Ediz’i anlatmaya başladı notalar dinleyenlere. Ne kadar duygularını gizlese, ne kadar kendini önemsiz ve değersiz hissetse de artık Ediz’in var olduğu, o salonda olduğu bu müzikle herkese ilan ediliyordu.

Basit ve anlamsız görünen ilk notalar sihirbazın elinde şekilden şekile giriyor, zenginleşiyor; gizlenenler, söylenmeyenler, değer verilmeyenler ortaya dökülüyordu; çoğaldıkça çoğalıyordu:

“Ben Ediz. 29 yaşındayım. Esmer, dalgalı kestane renkli saçlıyım. İçine bakılmasından korktuğum kehribar gözlerim var benim. İçine bakılmasından korkarım; çünkü tüm hassaslığım, acılarım bu pencerelerin içindedir. Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es... Bir anam vardı; Malatya’nın Onar Köyü’nde ben emzikliyken devrilen traktörün altında canı toprağa karıştı. Bu acıyla köyde daha fazla kalamadı babam; ortancaları olduğum iki kardeşimle birlikte göçtük şehre. Babam sigara fabrikasında işçi oldu. Emekli olana kadar biz okuyalım diye çırpındı durdu. Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es...Ben kıt olanaklara rağmen okudum. Ablam okumadı; erken yaşta evlendi. Erkek kardeşim de ilkokulu bitirdikten sonra demir atölyesinde çırak oldu. Şimdi kazandığım parayla hem kendime, hem babama, hem de kardeşlerime bakıyorum.”

Ediz’in hayat öyküsü nota nota seyircilerin kulaklarında çınlıyordu. Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es...Ediz’in önemsemediği, basit bulduğu hayatı müzikle anlam kazanmıştı. Piyano şimdi Ediz’i, doyamadan kaybettiği anasını, ona analık eden ablasını, arı gibi çalışkan küçük kardeşini, evlatları için her şeyini vermeye hazır şefkatli babasını anlatıyordu. Dahası, Ediz’in içinde ailesine duyduğu derin sevgiyi, kendi ayakları üstünde sağlam durmak için sarf ettiği emeği anlatıyordu salonu dolduran insanlara. Ediz’in varlığını ispatlamak için var gücüyle piyanonun çekiçleri çınlatıyordu telleri: Fa-Fa-Si-Do-La-Re-Es...

Yüzleşmekten ve olduğu gibi kabul etmekten çekindiği hayatı Karun Hazinesi gibi bütünleşmek için onu bekliyordu. Ediz’in kocaman, iyi yüreği bu güzel müziğin gücüyle kendi hayatını kucakladı. Anasının emziremediği kadar emzirdi onu Ediz. Ailesinin umudu, iyi bir evlat, iyi bir insan olduğu için kendisiyle gurur duydu. Hayatta daha ne istenirdi ki? Antik Sardes Kenti’nden geçen Paktolos Deresi’nin altınlı suları gibi kehribar pınarlardan sicim gibi akan yaşları süzüldü utançtan kızaran yanaklarına. Konser sona erdiğinde tüm salonun alkışları Ediz içindi. Onun çektiği acıları, sevinçleri, var olma çabalarını alkışlamaktaydı salondakiler.

Sihirbaz numarasını yapmış, şapkadan Ediz’in hayatı çıkmıştı.

Emre SELES

NOT: Bu öyküde bahsedilen piyanist Hakan Ali Toker'dir. Bana ilham veren şaşırtıcı ve güzel konseri için kendisine teşekkür ederim.
http://www.hakanalitoker.com/t_index.html

Yeni Öykü

2009-02-07T03:19:00.000-08:00

Yeni öyküm "Numara" yakında bu blogda.

Vallahi bak!

ÖYKÜ

2008-12-12T07:18:00.000-08:00

08.12.2008,Ankara

ÇÖL

"Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde!" dedikleri bir günde, memleketin birinde, insanın kıt olduğu bir yerde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben evimizin ortacığına oturmuş, bir anamın, bir de babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı maşayı, babam kaptı dolmayı. Baktım maşa yakacak, dolma da saçmalayacak, korktum kaçtım. Koştum koştum, dere tepe düz gittim; Kaf Dağı’nı aştım. Kaçtım kaçmasına ya, bir de baktım ki ancak bir arpa boyu yol gitmişim.

İyiye tuzak kurulup da kötünün ele geçirildiği bir eski zamanda; uzak, çöllerle kaplı diyarlardan birinde Halim adında bir genç adam yaşarmış. Halim, ufak tefek, temiz yüzlü, esmer, iyi yürekli, güleç birisiymiş. Kimsenin hakkında kötü düşünmez, çevresindeki insanlara hep iyilik yapmak istermiş. Varolmanın en iyi yolunun, kendinden çok çevresindekileri düşünmek ve onların hayır dualarını almak olduğuna inanırmış. Sevgili ailesinden ayrılıp, kendine bir hayat kurmak için çölde yeni bir yuva arıyor, devesi Maşuk ile göçebe bir hayat sürüyormuş. Çöl ise tehlikelerle dolu; Halim’e yuva olabilmek için fazla ıssızmış.

Halim, çölün kavurucu sıcağında umudu kalbinde gizli ilerlerken ufuk çizgisinde bir karaltı görmüş. Günlerdir, hazırladığı kumanyadan tırtıklayarak artırdığı yiyeceklerle idare ediyor, suyu sadece ölmemek için azar azar içiyormuş. Varış mesafesini kestiremese de, bu karaltının bir vaha olmasını umarak devesinin yönünü oraya doğru çevirmiş. Çölde görünenler hep aldatıcı, mesafeler göreceliymiş. Şansının yolunda gitmesi için dua ederek yol almış. Yolun ne kadar sürdüğünü ne ben söyleyebilirim size, ne Halim. Suyu buharlaşıp tükendiğinde, ufukta beliren karaltının bir vaha olduğunu fark etmiş Halim.

Güneş gökte, Ay’ın, Venüs ve Merkür’ün ötesinde, yaşamı ve ölümü birbirine katarak yanmaktayken; Halim, evrende kum tanesinden de ufak, yeryüzü denen mucizede, kum okyanusunun ortasında kavrulmadan hayatta kalmak için karşısına çıkan bu vahanın mucizesine şükretmiş. Maşuk’u bir ağaç gölgesine emanet ettikten sonra palmiye ağaçlarının, çöl bitkilerinin ve kayaların arasından geçerek su kaynağını aramaya başlamış. Etrafta dolanıyor fakat bir türlü suyu bulamıyormuş. Bir göl? Bir pınar? Çamurlu bir su birikintisi? Yok!

Halim çaresizlik içinde ağaçların ve yeşilliklerin yapraklarını kemirmeye kalktığı sırada ileride mavi renkli ipek bir çadır olduğunu görmüş. İçi birden sevinçle dolmuş. “Birileri yaşıyor demek ki burada” diye düşünerek, su bulma umudu ile, hemen oraya koşmuş. Vücudu, yaşama dönmek için, suyu dualarla çağırıyormuş adeta. “Bir yudum! Tanrım bir yudum!”

Çadırın önüne gelip “İçeride kimse var mı?” diye seslenmiş yüksek sesle. İçeriden sarı saçlı, mavi gözlü, pembe dudaklı, peri gibi güzel bir kız çıkmış. Halim hiç vakit kaybetmeden kendini tanıtmış. Devesi Maşuk ile çölde bu vahaya sığındıklarını ve sularının bittiğini anlatmış güzel kıza. “Ey gökyüzü gözlü güzel kız, bana yaşamam için su verir misin?” diye sormuş kurumuş dudaklarıyla. Kız da kendini tanıtmış: “Ben bu vahanın iyileştirici prensesi Nihan’ım. Bir çok yolcu geçti bu vahadan. Onlara daha önce dediğimi sana da söyleyeceğim”. Halim, hayallerini süsleyen suya kavuşmanın heyecanıyla “Söyle güzel gözlü prensesim” demiş. Prenses Nihan da Halim’e demiş ki:

“Yaralarını iyileştiririm; fakat sana su veremem; çünkü bende maalesef içmek için sana verecek su yok. Bu çadırın kuyusundan çıkan su ancak bana kadar var.”

Halim’in hayalleri, umudu, çölün yanan kumlarına düşmüş. Öleceğini düşünmüş ve kendine çok acımış ama sıcaktan dolayı ağlayacak gözyaşı bile kalmamış Halim’in. Hayal kırıklığını hemen fark eden güzel prenses, Halim’i yanına çağırıp ona bir şey göstereceğini söylemiş. Halim de prensesi takip etmiş. Prenses Nihan, çadırın arka tarafından Halim’i bir meyve bahçesine çıkarmış. Bu vahadaki özel meyve ağaçları havadaki nemi emerek hayatta kalıyormuş. Türlü meyvelerin bulunduğu bu bahçede dilediğini yiyebileceğini söylemiş prenses ona. Bu meyveler Halim’i hem iyileştirecekmiş hem de su ihtiyacını hiç olmazsa ölmeyeceği kadar karşılayacakmış. Halim de prensese çok teşekkür edip meyveleri yemeye başlamış. Meyveler, umduğu gibi içi bol sulu meyveler değilmiş. İştah kabartıcı çeşitli renkte ve biçimde görünseler de içlerinin kuruluğu yüzünden Halim’in susuzluğunu tam da gidermiyorlarmış. Halim elinden geldiğince bol yiyerek ölmeyeceği kadar suyu depolamış bünyesinde ve güneşte kalmaktan cildinde açılan tüm yaraları iyileşmiş. Acaba böyle yaşayabilir miyim, bu vahada yeni yaşamımı kurabilir miyim diye sormuş kendi kendine Halim? Bir süre daha bu vahada kalıp bunu yaşayarak görmeyi seçmiş.

Günler geceleri kovalamış. Baykuşlar çöl sıçanlarını kovalamış. Çöl engerekleri böcekleri... Halim, kaldığı süre boyunca yaptığı iyiliklerden dolayı prensesi seviyor ve vahasına kabul ederek gösterdiği cömertliğinden dolayı ona içten içe minnet duyuyormuş. Fakat ölmese de suya kanamadığı bu vaha, Halim’e yeni yaşamını kuracağı yer olmadığını her şekilde hissettirmiş.

Bir gün, Maşuk’u beslemek için yanına gittiğinde, devesinin yanında sahipli bir başka devenin ağaca bağlanmış olduğunu görmüş. Bir başka çöl gezgininin de aynı vahaya geldiğini anlamış. Bu misafirin de kendisi gibi su aradığını tahmin ederek doğru mavi ipek çadırın yolunu tutmuş. Bu yeni misafirle tanışmak için çadıra girdiğinde gördüğü manzara onu hayli şaşırtıp üzmüş. İkram edilen bir testi suyu kafasına dikmiş, dudaklarından taşanları şıpır şıpır yere damlatarak içmekte olan bu yabancıya ya da prensese tek söz söylemeden çadırdan çıkmış Halim. Bir kese altını çadırın dışındaki ağaca asıp Maşuk’la o vahadan ayrılmış.

Halim, vahadan kafası karmakarışık, alelacele ayrıldığı için yanına yeterince yiyecek alamamış. Çölün bitmek tükenmek bilmez dalgalı tepelerini bir bir aşarken Halim, Prenses Nihan’ın neden bir başka yabancıyla suyunu paylaştığını, neden kendisini değil de onu tercih ettiğini sorgulamaktaymış: “Benim ne eksiğim vardı? Prenses Nihan’la suyunu paylaşmaya layık değil miydim?” diye düşünmüş. Kendini çok üzgün ve eksik hissetmiş.

Kafasında bu kaygılı düşünce fırtınaları koparken ilerilerden bir kum fırtınasının yaklaşmakta olduğunu fark etmemiş Halim. Rüzgar hızını artırıp kum tanelerini savurmaya başladığında saklanacak yerlerinin olmadığı gerçeği Halim’i kendine getirmiş. Yaşlı Maşuk, kum tanelerinin iğne iğne derisine saplanması nedeniyle inliyor, durmadan silkinerek yürümeye devam ediyormuş. Halim de türbanını iyice sıkılaştırarak devesiyle ufukta saklanacak bir kayalık görmeye çalışarak yürüyormuş. Artık iyice şiddetlenen fırtınada göz gözü görmez olmuş. Nefes dahi almakta zorlanan Halim çaresizce olduğu yere çökmüş. Maşuk da yanına çökmüş. Birbirlerine sığınmışlar.

Fırtına dindiğinde, Halim içine gömüldüğü kum yığının arasından zorlukla çıkıp ayağa kalkmış. Maşuk’u da kaldırmak istemiş. Ancak yaşlı deve kalkmamış. Fırtınada her yanı kum dolan can dostu, Halim’e siper olurken canından olmuş. Halim vefakâr dostunu öpmüş son kez ve ağlamaya başlamış. Göz yaşları daha kuma düşmeden havada buharlaşıyormuş. Onu orada bırakmaktan başka çaresi olmadığını biliyormuş. Maşuk’un heybesinden erzakını aldıktan sonra yeni bir vaha bulma umuduyla çölde yol almaya devam etmiş.

Halim çölün kavurucu sıcağında günlerce ilerledikten sonra ufuk çizgisinde bir karaltı görmüş. Günlerdir, vahadan apar topar aldığı meyvelerle idare ediyormuş. Karaltının bir vaha olmasını umarak oraya doğru yürümeye devam etmiş. Çölde görünenler hep aldatıcı, mesafeler göreceliymiş. Şansının yolunda gitmesi için dua ederek yol almış. Yolun ne kadar sürdüğünü ne ben söyleyebilirim size, ne Halim. Yiyecekleri tükendiğinde, ufukta beliren karaltının bir vaha olduğunu hemen fark etmiş Halim.

Güneş gökte hükümdarlığını yeryüzündeki canlılara ilan ederek yanarken; Halim, canını güneşe teslim etmek üzereyken; akbabalar gökyüzünde zafer danslarını yaparken birden kumlar bitmiş ve Halim’in ayaklarının altına yeşillikler serilmiş. “Sonunda! Sonunda vardım Tanrım şükürler olsun!” diye bağırmış Halim. Bu yeni vahada hemen su ve yiyecek aramaya başlamış. Ağaçların arasında bir su kaynağı bulacağını sanarken bir kalenin harabeleriyle karşılaşmış. Yıkıntılar arasından geçerken birden yüzüne bir şey çarpmış. Acıyla sıçrayıp sendeleyen Halim ne olduğunu şaşırmış halde etrafına bakınmış. Acıyan alnını ovuştururken yüzüne çarpan bir şey olmadığını, esas çarpanın kendisi olduğunu fark etmiş. Kalenin yıkıntıları arasına inşa edilmiş tamamı camdan bir yapıya tosladığını anlamış.

Bu yapı camdan olduğu için fark edilmiyormuş ilk bakışta. Cam yapıyı incelemeye başlamış Halim; bir penceresi, bir girişi var mı diye. Yıkıntıların etrafı çok yüksek ve sık ağaçlarla çevrili olduğu için yapı güneşin yakıcı etkisinden de korunuyormuş. Derken gözleri parlayıvermiş. Çünkü bu cam yapının tam ortasında kocaman bir masa, masanın ortasında da içinden sular fışkıran, çok süslü, altın varaklı bir çeşme varmış. Masa türlü yiyecekle doluymuş. Masanın en başında oturan birini fark etmiş Halim hemen sonra.

Bu muhteşem sofranın sahibesi uzun boylu, narin omuzlarına dökülen dalga dalga koyu kahverengi saçlı, kehribar gözlü, belirgin kaşlı ama sade giyimli bir kızmış. Oturduğu yerden havalanıp Halim’in yanına konuvermiş. Halim hiç vakit kaybetmeden kendini tanıtmış. Devesi Maşuk’u çölde kum fırtınasında kaybettiğini, bu vahaya sığındığını, suyunun ve yiyeceğinin bittiğini anlatmış güzel kıza. “Ey kehribar gözlü güzel kız, bana hayatta kalabilmem için su ve yiyecek verir misin?” diye sormuş. Kız da kendini tanıtmış: “Ben bu vahanın sihirli prensesi Mina’yım. Bir çok yolcu geçti bu vahadan. Onlara daha önce dediğimi sana da söyleyeceğim”. Halim, hayallerini süsleyen suya ve yiyeceklere kavuşmanın heyecanıyla: “Söyle güzel saçlı prensesim” demiş. Prenses Mina da Halim’e demiş ki: “Önceleri bu vahadaki kalede yaşıyordum. Fakat kalem bir depremle yerle bir oldu. Ben de kendime bu cam yapıyı inşa ettim yaşamak ve kendimi dışarıdan gelecek tehlikelerden korumak için.” “Peki” demiş Halim: “Bana içeri gireceğim yolu gösterir misin?”

Prenses Mina: “Maalesef bu yapının bir girişi ya da çıkışı yok. Kendi güvenliğim için böyle olmak zorunda bu. Sana yiyecek ve içecekleri cam duvarın üzerindeki ufak delikten verebilirim ancak” demiş. Halim o kadar bitkin ve muhtaçmış ki, prensesin bu garip yaşamını sorgulamadan öneriyi kabul etmiş. Prenses de camın üzerindeki ufacık delikten bir bambu kamışını geçirmiş. Halim açmış ağzını. Hayat, damlasın dilinin üzerine diye beklemiş. Bir iki damla! Yutmuş. Sonra bir iki damla daha. Prenses bambuyu çekmiş geri ve elindeki su dolu kaba daldırmış ve tekrar cam delikten geçirip başlamış Halim’in ağzına suyu damlatmaya. Halim hayata dönecek kadar suyu damlalıkla içmiş ve kendine gelmiş. Prenses Mina, Halim’e yiyecekleri de o delikten vermeye çalışmış. Deliğin bir tarafından yiyecekleri bastırıyor, püre olan yiyecekler Halim’in tarafına geçiyormuş. Halim açlığın etkisiyle deliğe ağzını dayıyor, camın kenarlarına bulaşan yiyecekleri de yalıyormuş.

Halim yiyeceğe ve suya kavuştuğu için mutlu, camdan kalenin dışında, Prenses Mina’nın bitişiğinde yaşamaya karar vermiş. Belki burası yeni yuvası olabilir diye düşünmüş. Susadığında damlalıkla su içiyor; acıktığında camdaki deliği yalayarak karnını doyuruyormuş. Bir süre bu şekilde yaşamak, hayatta kalmasına yettiği için, Halim’e iyi gelmiş. Hem ihtiyacını karşıladığını düşünüyor hem de çöldeki zorlu göçebe hayatından kurtulup sığınacak bir vaha bulduğu için seviniyormuş.

Fakat tüm bunlar yaşanırken, o güzel sofra, o güzel yemekler cam kalenin içinde izleyicisine bu güzellikte sunulmuşken, bu şekilde açlığını ve susuzluğunu gidermeye çalıştığı için Halim birden Prenses Mina’dan utanmış. Bu utanç yüzünden her yemek ve su ihtiyacını karşılamak için camdaki deliğe yanaştığında kendisini daha zavallı ve bu güzelliklerden faydalanmaya çalışan bir asalak gibi hissetmiş.

Bu suçluluk duygusuyla biraz daha devam ettikten sonra bu derdini prensesine açmaya karar vermiş:

“Sevgili güzel prensesim. Bana sunduğun bu yiyecekler ve su için çok teşekkür ederim. Fakat böyle yemek-içmek beni zorluyor ve bana artık acı vermeye başladı. Yok mudur bunun bir çaresi, bir başka yolu?”

Prenses, Halim’in böyle düşünmesinden huzursuz olmuş ve bu konuda yapabileceği başka bir şey olmadığını anlatmış. Camdan kalesinin içine buyur edemeyeceği için üzgün olduğunu, başkalarıyla bu kadar yakın aynı sofrayı paylaşamayacağını söylemiş.

Prenses Mina’nın bu cevabı Halim’in umduğu cevap değilmiş. Ona hak vereceği, hatta bu halinden dolayı ona acıyıp içeri alacağını sanmış. Hayal kırıklığını öğütmekten başka çaresi olmadığını düşünmüş. Yıllarca çölde yaşamını kurabileceği bir vaha aramaktan bitkin bu son sığınağını bırakıp da gitmek ve yeniden yollara düşmek fikri Halim’e korkunç gelmiş. İhtiyaçlarını karşılamak için prensese daha fazla ısrar edip onu kızdırmak, üzmek istememiş ve ondan bir talep gelmedikçe isteklerini ona iletmekten vazgeçmiş.

Halim bir deney faresi gibi damla damla su içmeye ve diliyle cam temizleyiciliğe bir süre daha katlanmış. Öyleki, çoğu zaman prenses, Halim’in açlığını susuzluğunu Halim hiç sesini çıkarmadığı için tamamen unutuyor ve sofrasındaki nimetleri ona sunmak aklından bile geçmiyormuş. Bu eziyete neden katlandığını unutacak kadar bir süre geçtikten sonra Halim’in bedeni iflas edecek gibi olmuş ve istekleri isyana dönüşüp kurumuş dudaklarından volkan gibi patlayıvermiş:

“Ey güzel Prenses Mina. Biliyorum bu cam kaleyi kendini korumak için inşa ettin. Görüyorum ki, benim durumumu da benim talihsizliğim, senin imkansızlığın olarak görüyorsun. Fakat artık katlanacak gücüm kalmadı inan. Lütfen acı içinde kıvranan bu garip bedeviye acı” diye yakarmış.

Sihirli Prenses Mina, bu yakarışı duyar duymaz Halim’in yanında belirivermiş. Elinden bir şey gelmeyeceğini tekrarlamasına rağmen bu yakarışların onun için bir şey ifade etmediğini söylemiş. Bu ısrar sinirlendirmiş prensesi üstüne üstlük. Bu durumdan Halim’in utandığını bildiği için ve taleplerini karşılamak prensesin içinden gelmediği için onu daha da utandırarak kendinden uzaklaştırmak istemiş. Halim’e dönerek şöyle söylemiş: “Sana en fazla ne sunabileceğimi bildiğin halde zayıf karakterli leş yiyici bir akbaba gibi açgözlülükle nimetlerime üşüşmen, çıkarcı, içten pazarlıklı biri olduğunu gösteriyor. Bu iğrenç, aciz, zavallı, korkak tutumun yüzünden sana tüm sempatimi yitirdim. Artık soframdan hiç bir şeyi sana sunmak istemiyorum.”

Prenses Mina’nın sözleri Halim’i altüst etmiş. Utanç, öfkeye dönüşmüş ve Halim’in patlama noktasına gelen ihtiyaçları lav olup dudaklarından cam kaleye püskürmeye başlamış:

“Ben cam arkasında aç, bu sofraya oturmayı beklerken yemekler bozuldu ey bencil prenses. Bu duvarları aynaya dönüştürüyor ve suçlamaları geri yansıtıyorum. Benim ulaşmamı engelleyen cam artık beni koruyan bir silah. O sofra taze yemekle dolana ve beni davet edene kadar, ki o zaman ben ister miyim bilmiyorum, başka sofralara gidiyorum. Sen de kendi aksini izleyerek sonsuza dek güvende kal” demiş ve ninesinin evden ayrılırken zor zamanlar için heybesine koyduğu sihirli tozu cam kaleye doğru savurmuş. O an cam kale, ayna kaleye dönüşüvermiş.

Halim, yüksek duvarlı bir labirentte kaybolmuş bir adamdan daha kaybolmuş bir halde bu uçsuz bucaksız açıklıkta kalbi ve gururu kırık yeniden yollara düşmüş. Çölde bir yuva kuramayacağını anlamış. Artık çölde bir vaha daha aramamaya karar vermiş. Sınırı olmayan bu kapandan kurtulmak için tek kılavuzu umuduymuş. Günler serapları, geceler susuzluğu kovalamış. Artık yiyeceğe ya da suya ihtiyacı kalmayacak kadar ölüme yaklaştığı sırada Halim artık çölde yürümediğini fark etmiş. Her şeyden vazgeçtiği anda kendini çiçeklerle kaplı bir kırda bulmuş. Ölmek üzere gördüğü bir düş sanmış çevresindekileri.

Umudunun, kulağına “arkanı dön” diye fısıldadığını duymuş ve kumral ipek saçları omuzlarına dökülen, uzun kirpikli yemyeşil gözlerinin içi gülen, çiçek kokulu kır prensesinin şefkatli bakışlarıyla göz göze gelmiş Halim. Kendinden geçip prensesin ayaklarının dibine yığılırken bedeni, bu gördüğü güzelliğin de umudunun ona yeni bir oyunu olduğunu düşünüyormuş.

Halim kendine gelip gözlerini açtığında, bayılmadan önce gördüğü gözlerin hala ona baktığını görmüş. “Korkma” demiş prenses. “Ben kır prensesi Bengisu. Uzun ve zorlu bir mücadeleden çıktığını tahmin ediyorum. Çölü geçmeyi başaran pek az kişi olmuştur. Aç ve susuz musun?” Halim bunun bir düş olmadığını anlamış ve prensesi doğrular şekilde başını sallayabilmiş ancak. Prenses içeri odaya koştuğunda Halim de bir evde yatıyor olduğunu fark etmiş. Küçük ve sade bir evmiş burası. Yattığı yerden güçlükle biraz doğrulduğu sırada, prenses elinde bir tepsi yemek ve içi serin suyla dolu testiyle içeri girdiğinde gözleri parlamış Halim’in.

Testiyi alıp dikmiş tepesine. Kana kana içmiş, içmiş, içmiş. Sular ağzından taşıp süzülmüş boynuna doğru. Nefeslenip, biraz daha içmiş testiden. Göz göze gelmişler prensesle o sırada. Halim artık susuzluğundan ve açlığından utanmadan bakıyormuş o şefkatli gözlere. Bunca zorlu yolu teptiği ve mücadelesinden zaferle çıktığı için içten içe gurur duymuş kendisiyle. İçten bir “teşekkür ederim” çıkmış Halim’in ağzından. Prenses teşekküre gerek olmadığını söyleyerek yemeklerden yemesi için tepsiyi Halim’in önüne uzatmış. Halim de bu leziz yemeklerle bir güzel karnını doyurmuş. Sonra, prenses Halim’i dinlenmesi için yalnız bırakmış.

Günler geceleri kovalamış, mutluluk umudu kovalamış ve Halim iyileşip ayağa kalktığında evden dışarı çıkmış. İlk fark ettiği, ılık rüzgarla yüzüne çarpan ferahlık ve huzur olmuş. Yemyeşil kırda, çiçek kokuları arasında yürüyerek bir tepeye tırmanmış ve tepedeki çınar ağacının altında oturmakta olan prenses Bengisu’nun yanına gitmiş; izin isteyip yanına oturmuş.

Halim, prensese dönerek demiş ki:

“Ben kimsenin hakkında kötü düşünmem; çevremdeki insanlara hep iyilik yapmak isterim. Eskiden varolmanın tek yolunun, kendimden çok çevremdekileri düşünmek ve onların hayır dualarını almak olduğuna inanırdım. Fakat artık fark ettim ki kendimle temas etmeden, ihtiyaçlarım yokmuş gibi davranarak kendim yok oluyorum aslında. Sevgili ailemden ayrılıp, kendime bir hayat kurmak için çölde yeni bir yuva arıyordum; devem Maşuk ile göçebe bir hayat sürüyordum. Devemi ve umudumu kaybettiğim anda sen bana kucak açtın güzel prenses; sana minnettarım.”

Prenses Bengisu da gülen yüzüyle Halim’e dönüp:

“Burada açlık ya da susuzluk çekmezsin. Eğer yuva kurmaya değer bir yer olarak görürsen, burada kalabilirsin” demiş.

Halim de hayatında ilk defa, ihtiyaçlarından dolayı kendini utandırmadan var olabileceğini hissettiği bu cennet yerde kalmaya karar vermiş.

Ben de, bu sözlerimde yalan varsa; anlatanın yalancısıyım. Anlatıcı da böyle demiş; masalcı da böyle söylemiş; derleyici de böyle derlemiş. Sonunda da mavi gökten yere, üç altın elma düşmüş. Biri anlatana, biri masalcıya, birisi de derleyiciye.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

Emre SELES

Fragman

2008-12-05T07:11:00.000-08:00

Uçsuz bucaksız kum tepeleri üzerinde umuda bir yolculuk. Yeni öykü "ÇÖL" yakında bu blogda!

2008-10-07T13:53:00.000-07:00

06.10.2008, Ankara.

MEZAR

Ben dört yaşımdayken Ankara’da Emek Mahallesi’ndeki, hep güneşli hatırladığım, Beatles, Pink Floyd’un, Queen’in, Jethro Tull’ın, Ruhi Su, Nur Yoldaş, Ajda Pekkan’ın, Nükhet Duru’nun ve Sezen Aksu’nun, Bach’ın, Beethoven’in plaklarını dinlediğimiz, banyosunu karanlık odaya dönüştüren babam ve annemin kendi bastıkları siyah beyaz fotoğrafları buzdolabımıza astıkları, siyah beyaz televizyonda Kenan Evren’in siyah beyaz askeri siluetini hatırladığım, sadece kapıcı çocuklarının arkadaşım olduğu, geceleri içkili-sohbetli bol konuk ağırlamalı, babamın eczacı olarak çalıştığı Hıfzıssıhha Merkezi’nden getirdiği türlü tavşan, kobay ve farenin beslenebildiği, uyandığımda gün ışığıyla birlikte guguk kuşlarının seslerinin de odama dolduğu, huzurlu kiralık evimizde bir çocuğun sahip olabileceği en büyük özgürlüklerden birine sahip oldum.

Salona bitişik yemek odasındaki duvar bana verildi. Demir karyolama ek olarak ikinci demirbaş malvarlığım o duvardı. Çöp adamlar, arabalar, ağaçlar, evler, çizgi film kahramanları... O duvara ilk insanların mağaralara, çevrelerinde gördükleri dünyayı çizmelerine benzer bir iştah ve keyifle resimler çiziyordum. Sadece ben değil, evimize gelen tüm arkadaşlarım, kuzenlerim, hatta “Bak Emre, sana ne çizeceğim!” diye beni şaşırtmaya niyetli, çocukluklarında böyle bir özgürlüğe sahip olamamış büyükler bile resimler çizdiler. Orası benim çocukluk aynamdı. Halamın oğlu Sinan, çok güzel resim çizerdi ve duvarıma çok güzel bir şey çizmişti; hem de TV’den izlemeye bayıldığım Atom Karınca’nın resmini. Tüm çizimler içinde en güzeli oydu benim için. Herhangi biri duvara bir şey çizecek olsa; o çizime dokunmamaları konusunda uyarı gelirdi tarafımdan. Bir gün, nasıl olduysa, o çizimin kenarının hafifçe karalandığını görüp ortalığı birbirine kattığımı hatırlıyorum.

Bu kadar çok sevdiğim duvarımdan, o evden taşındığımızda nasıl vazgeçtim; annemle babam beni nasıl ikna ettiler hatırlamıyorum. Tek bildiğim, babamların ev sahibine evi teslim ederken kaç kat boyamalarına rağmen çizdiklerimin alttan tekrar belirdiği ve onları kapatana kadar canlarının çıktığıdır.

Yeni evimize taşınırken babam da askere gitmiş, ben de ilk özgürlüğümün devamını Bahçelievler’deki bu yeni evde getirememiştim. Ortada resim çizecek duvar kalmayınca, ya da belki de alt katta oturan anneannemin itirazı yüzündendir bilmiyorum, ben de kağıtlara çizmeye başlamıştım. Algıma sığdırdığım hayatı çöpadamlar olarak kağıtlara aktarmaya başlamıştım. Hayat, kağıtlara çizdiğim oyuncağımdı o zamanlar.

Babam askerden izinli Adapazarı’ndan Ankara’ya geldiği bir sefer bana bir kutu getirmişti. Ben pişmaniye kutusu sanmıştım; oysaki kutuyu açınca anladım ki bir Karagöz Hacivat setiymiş. Açılan kutunun kapağı perde oluyormuş ve içinde bir lamba tertibatıyla plastikten figürler varmış. Sevinçle Karagöz Hacivat setimi kurdum ve oynatmaya başladım. Resmin yanında kuklacılık da çok sevdiğim yeni oyunum oldu. Soranlara, “annemin kocası asker” dediğim zamanlardı ve o günlerde erkek kardeşim doğdu. Hayat taptazeydi ve her geçen gün hayatıma yeni ve güzel şeyler ekleniyordu. Oyuncaklarım ve oyunlarım çoğalıyordu.

Bir gün, babamın askerliği sona erdi ve eve döndü. Ben babamın gidişini, o yokken annemin yeni eve hamile haliyle taşınmasını ve babam olmadan kardeşimi doğurmasını ve bütün bunlar yaşanırken ne kadar zorluk çektiğini anlayamasam da babamın geri dönmesine fazlasıyla sevinmiştim. Döndüğü zaman bakalım bana ne gibi yeni şeyler getirecek heyecanı vardı içimde. Haksız da değildim; çünkü askerde bir arkadaşı olmuş ve beraber bize gelmişlerdi. Ben o zamanlar ne demek olduğunu bilmiyordum ama bu arkadaşı mimarmış ve adı Mehmet’miş. Bir gün babam beni Mehmet Amca'ların atölyesine götürdü. Kendisinden yaşça büyük, kendisi gibi çok güleç yüzlü, sevecenliğin ve hoş sohbetin doruklarında Selahattin Amca’yla beraber çalışıyorlardı. Atölyenin tam ortasında kocaman bir masa ve masanın üzerinde de kesilmiş kartonlardan yapılmış bir topografya maketi vardı. GAP’taki Atatürk Barajı’nın maketini yapıyorlardı. Hayatımda daha önce hiç görmediğim, muazzam bir şeydi bu. Duvarlarda önceden yaptıkları mimari maketlerin fotoğrafları, zarar görmesin diye üzeri camla kaplı maketler, etrafta çekmeceler içinde türlü maket malzemesi vardı. Müthiş iki sihirbazın işlettiği bir büyü dükkanı gibiydi orası. Büyülenmiştim. Kağıtlara çizdiğim dünyanın elle tutulur küçük modelleriydi bunlar. Ne kadar oturduk orada bilmiyorum ama bana bu süre içinde “Emre’nin Odası” diye kabartma yazısının bile bulunduğu, içinde yatağı, kitaplığı, kapısı, penceresi olan bir oda maketi ve ufacık kapıları açılabilen bir minik alış-veriş merkezi binası maketi yaptılar. Sanki sihir yapılmış gibi dünya küçülüp o atölyeye sığmıştı. Evde maketlerimle saatlerce oynuyordum; sürekli ev planları, odalar çizmeye başlamıştım. Kardeşim biraz büyüyüp oyuncaklarla oynayacak yaşa gelene ve bilmeden o maketleri parçalayana kadar da sakladım ve gözüm gibi baktım onlara.

Mimarlıktan, mimari maketlerden o kadar hoşlanmıştım ve etkilenmiştim ki bu yeni oyun alanının ileride mesleğim olmasını istedim. “Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” sorusunun cevabı belliydi o zamanlar. Duvarlara resim çizmenin benim için bir oyun olmasından, duvar çizmenin oyun olduğu bir dünyaya doğru yol alıyordum. Okul yıllarımda resimden hiç kopmadım. Resmin yanında hayatıma yeni bir çok oyun alanı ekleniyordu. Dar maddi koşullara rağmen, bir örtünün altına gizlenip “Emre, örtüyü çek ve altındaki sürprizi gör: Sihirbaz Simsalabim” yazılı bir kartla önüme sunulan renkli TV’den tutun da, sonraki yıllarda VHS video oynatıcı, Commodore 64 bilgisayara kadar bir çok şey. Oyunlar ve filmler; resme sinema da eklenmişti; 8mm film kamerası, taksitlerinin kaç ay sürdüğünü bilemeyeceğim video kameranın eve alınması hep babamın cinlikleriydi. Bunca teknolojik alete sahip olmanın masraflı oluşuna itiraz ediyo görünse de annem de babamın bu cinliklerde gizli ortağıydı her zaman. Bizim evde düş kurmak, yatırımı yapılan bir şeydi.

Okul yılları tren vagonları gibiydi. Bir kompartımandan ötekine, her sene bir öndekine geçerek lokomotife ulaştım. Vagonları çeken benim mimarlık düşümdü. Bilkent Güzel Sanatlar Fakültesi’nin dekanı evden telefonla beni aradığında ve içmimarlık bölümüne burslu kabul edildiğimi müjdelediğinde sevinçten ne yapacağımı şaşırmıştım. Duvarlara resim çizerek başladığım hayatımın dönüm noktalarından biriydi. Arkasından proje yetiştirmek için sabahlamalar ve yetişkinliğin temellerinin atıldığı üniversite yaşamı geldi. Hatta öğrenci kulübümüzün bir etkinliği olarak maketçi Mehmet Amca ve Selahattin Amca’yı okulumda maket yapımıyla ilgili bir konferans vermeleri için davet bile etmiş ve bu mesleği seçmemde bana verdikleri ilham için izleyenlerin önünde onlara teşekkür etmiştim.

Hayallerimin gerçekleşmesine bir parmak mesafe vardı. Çok yakında, mezuniyetle birlikte kendi hayatımın kaptanlığına soyunacaktım. Hayatımın altın anahtarını vereceklerdi bana. Hep öyle öğretilmişti. Fakat üniversite son sınıfta babam akciğer kanserine yakalandı. Bir yandan hastalıkla mücadele, bir yandan mezun olma çabası; tam ipi göğüsleyecekken tek kişilik maratonumda nefesim kesilmişti. Diploma törenim buruk kırık geçti. Hayaller, acı gerçeklerle katledilmekteydi. Hayallerimin bekçisi ve tetikleyicisi babam ölüyordu. Hayallerim de onunla birlikte ölüyordu. Altı ay hayallere değil, umuda sarıldık ailecek. Umut herşeyi silip süpürdü; hayallerimden de, babamdan da geriye hiç bir şey bırakmadı.

Cenazeden sonra babamın arkadaşları, hatta yakın ve uzak akrabalar babamla ilgili çok güzel sözler söylediler, onu anlattılar. Benim çocukluğumda hayal dünyamı resmetmem gibi, babam da anlatıla anlatıla bir hayal kahramanına dönüştü. O anlatılanlar, arkasından yazılanlar yığınının arasından babamı seçemiyordum. Çünkü şekil değiştiriyor, tasviri artık kendisinin yerini alıyordu.

Mezarlıklardan çocukluğumda hep korkardım. Fakat en büyük korkunla yüzleşince, hayatın anlamı da değişiyormuş; onu anladım. Ailenin en büyük oğlu olmam ve bir de içmimar olmam dolayısıyla babamın mezarını yaptırma işi de bana önerildi ailem tarafından. Bu fikir korkunç gelmişti bana. Cenaze töreni yapılmış, sonsuz üzülünmüştü. Şimdi bir mezar yaparak son noktayı ben mi koyacaktım? Aileme bunu yapacağımı söyledim ancak kendimi hazır hissedince. Ağır bir sorumluluktu. Ben, babamın verdiği özgürlükle duvarlara resimler çizen ben, içmimar olarak ilk profesyonel işimde babamı mı gömecektim? Mesleğimdeki ilk işim bir mezar yapmak mı olacaktı? EVET!

Okuldan tasarım hocamla birlikte üzerinde çalışıp brüt beton bir mezar ve camdan bir mezar taşı tasarladım. Yerinde de inşa ettirdim. Bu anıt-mezara babamın tasvirini, hayallerimin anahtarını, çocukluğumu gömdüm. Camdan mezar taşında da babamın vaktiyle yazdığı bir yazısından şu alıntı kazındı:

“Ertelememek gerek. Ertelemek, yaşamı askıya alıp bozulmasını beklemek demek. Nasılki güneşin doğması ve batmasındaki güzelliğin farkına varıyorsak ertelemeden, konuşmaların, dokunmaların, sevmelerin, gülmelerin de ertelenmemesi gerek.”

Hayallerimin lokomotifi raydan çıkmış ve devrilmişti. Hayatım askıya alınmıştı. Ne istediğimi bilmeden, hiç hayal kurmadan, düş görmeden yaşamı erteledim durdum yedi yıl boyunca. Babam “yazın oğlum; yazmak çok önemlidir” derdi. Oysaki ben çoğunlukla çizmiştim ve babamın ölümüyle çizmeyi de bırakmıştım. Hayallerime ulaşmanın bir yolunu bulamıyordum. Duygularım, düşüncelerim dışarı akmıyor; içimi zehirliyordu. Esas kaynak içimde olmasına rağmen ruhumun kaynağını hep başkalarında aradım durdum. Oysaki ruhuma ulaşmanın başka yolları da vardı. Birşeyler yapmak isteyip de ne olduğunu bulamayarak kendi kendimi baskılarken, birden herşeyden vazgeçtim.

Tasvirinden sıyrılıp içimde canlanan babam, benimle iletişime geçmişti. Beklentilerden kurtulunca içimdeki birikmişler de akmaya başlamıştı. Şimdi yazı yazıyorum iştahla. Artık babamın vaktiyle biz çocuklarına yaptığı cinlikleri kendi kendime yapıyorum ve büyümekten büyük keyif alıyorum. İstediğim zaman da babamı ve çocukluğumu elimde karanfillerle ziyaret edebileceğimi biliyorum.

Emre SELES

7 Günlük Bir Ayrılık Öyküsü

2008-09-23T14:09:00.001-07:00

23.09.2008, Ankara
HAYALET KRALİÇE

Pazartesi
Olgun bir vedalaşmaydı. Deniz’in yeni ilişkisine ve aşkına saygı duyduğunu, onu anladığını söyledi Devrim. Deniz’in kulağına eğildi ve “seni çok sevdim; hoşçakal aşkım” diye fısıldadı. Sımsıkı kucakladı onu. Deniz’in kokusunu içine çekti. Tenini, saçlarını hissetti yüzünde. Çenesinin titremesine hakim olamadı. Bulutlu ve kapalı kasım akşamının serinliğinden mi yoksa Deniz’in soğuk sarılışından mı tam da bilemeden içi ürperdi. Deniz’in deniz mavisi gözlerine uzun bir dalış. Acı bir gülümseme. Boğazı düğümlenmişti Devrim’in. Deniz sessiz kalmıştı. Sözler bitmişti.

Önce gözler birbirinden kaçtı; sonra eller. Devrim arkasına bakmadan ondan uzaklaştı.

Kestiremediği geleceğine doğru yürürken çevresindeki görüntüler alacakaranlıkta giderek silikleşti ve karardı. Deniz’in aşkı geceye karıştı; yitip gitti. İlişkileri ölmüştü.

Salı
Devrim gözlerini araladığında sabah olduğunu ve dışarıda yağmur yağdığını farketti. Yatakta yüzü cama dönük yatıyordu. Cama vuran yağmur damlalarının sesini dinledi bir süre. Dün gece fazlaca içtiği şarap başında bir ağrıyla uyanmasına sebep olmuştu. Uykuyla uyanıklık arası gördüğü rüyayı hatırlamaya çalıştı.

Rüyasında küçük ölü bir kuşu toprağa gömmeye çalıştığını hatırladı. Topraktaki çukura koyduğu kuşun üzerine toprak atıyor ama nasılsa bir türlü üstünü örtemiyordu. Her toprak atışında kuş şekil değiştiriyor ve gittikçe güzelleşip canlanıyordu. Öyle canlıydı ki kuşun renkleri şimdi, aslında ölmediğini düşündü bir an. Gömemeyeceğini anlayıp ölü kuşu eve getirdiği sırada uyanmıştı.

Tıpır tıpır cama vuran damlaların camdan aşağı süzülüşünü izledi bir süre daha. Şu baş ağrısı hemen geçse iyi olurdu. Mutfağa gidip bir ağrı kesici almak için yatakta doğruldu, gerindi, karışık saçlarını biraz daha karıştırdı ve yatağın artık boş olan diğer tarafına başını çevirdiğinde müthiş bir irkilmeyle ayağa fırladı.

Deniz’in boş bıraktığı yatağın diğer tarafında birisi yatıyordu şimdi. Yüzünü seçemese de uzun zarif vücudunu saran minik incilerle süslü ipek sabahlığıyla şiir gibi bir güzelliğe sahipti. Şarabın etkisi? Uyanamamış mıydı? Kabus devam mı ediyordu? Yoksa dün gece dozunu kaçırdığı alkolün etkisiyle yeni birisiyle barda tanışmış ve eve birlikte mi gelmişlerdi? Hatırlayamıyordu. Yoksa hayal mi görüyordu?

Koşarak mutfağa gitti. Hemen bir ağrı kesiciyi bol suyla içti. Alnındaki terleri kolunun tersiyle sildi. Bir süre boş bakakaldı hiç bir şey düşünmeyerek. Sonra koridorun sonundaki yatak odasının kapısına baktı. Odasına tedirgin adımlarla ve heyecan-merak karışımı hislerle geri döndü. Yatağına baktı. Buruşuk çarşafın ve bir çift yastığın dışında yatak boştu. Odayı ve evi kolaçan etti; evde yalnızdı. “Neler oluyor?” dedi içinden. Sabahın bu saatinde şahit olduğunu sandığı görüntünün etkisiyle şok olmuş, düşüncelerini toparlayamaz olmuştu. Ellerinin uyuştuğunu hissetti. İşe gitmeliydi. Kendini toparlamaya çalıştı. Dalgın dalgın giyindi. Yatak odasından çıkarken dönüp tekrar yatağına baktı; kimse yoktu.

Deniz de yoktu.

Çarşamba
Akşam eve geldiğinde karnı açtı ve yemek yapmaya da çok üşendiği için dışarıdan yemek siparişi verdi. Yemek gelene kadar günün haberlerini izlemek için televizyonu açtı. Yatak odasına gitti. Bir yandan üstünü değiştirirken diğer yandan da salondan sesi gelen haber programını dinliyordu. Gözü yatağa takıldı bir an. Dün sabahki garip halüsinasyon aklına geldi. Kime benziyordu yataktaki kız? Yüzünü hatırlayamadı.

Sonra Deniz’i düşündü. Kalp atışları hızlandı. Böyle mi bitmeliydi diye düşündü? Üç yıldır birbirlerini her an ararken şimdiki bu yapay ayrılık tam anlamıyla bir saçmalıktı Devrim için. Evinde tek başınaydı şimdi. Hayır dedi Devrim, bu aşk bitemez. Bu olanlar gerçek olamaz diye düşündü. Dün gördüğü hayal devam ediyor olmalıydı. Bu acıyı yaşıyor olamazdı. Hem ayrılırken nasıl da sarılmıştı Deniz ona. Her dakika birbirlerini arzularken bu aşk bıçakla kesilir gibi bitebilir miydi? Deniz hala beni seviyor diye düşündü. Ayrılmaz ikiliydiler; onsuz nasıl yaşarım diye düşündü. Birden bir gözyaşı seline kapıldı Devrim. Hıçkırarak ağlıyor, içinden sessizce “Hayır! Hayır! Hayır!” diye inliyordu.

Hıçkırıklarının arasından kapı zilini neredeyse duyamayacaktı ki son anda farketti siparişin geldiğini ve hemen banyoda yüzünü yıkayıp kapıya koştu. Kendini nasıl toparladığını bile bilemeden kapıyı açtı fakat pantolonunu değiştirdiği için cüzdanı yatak odasında kalmıştı. Siparişi getiren çocuğa beklemesini söyledi ve içeri gitti.

Cüzdanını ararken birden Deniz’in ona seslendiğini duydu: “Aşkım ben veriyorum borcu; sen arama cüzdanını”. Devrim’in gözbebekleri büyüdü. Kalbinin bir an durduğuna yemin edebilirdi. Hemen koridora yöneldi. Pizzacı çocuk gitmişti. Dış kapıyı kapadı ve Deniz’in nerede olduğunu anlamaya çalıştı. Salondan televizyonun sesi hala geliyordu. Oraya gitti. Deniz orada da yoktu. Şaka mı, kabus mu, neydi tüm bunlar? Salondaki koltuğa çöktü. Televizyonda haber programı bitmiş reklamlar başlamıştı. Boş gözlerle televizyon ekranına bakarken Devrim, içinin tekrar katıldığını hissetti ve yeryüzünün derinliklerinden yüzeye fışkıran bir gayzer gibi üzüntüsünün de kalbinden göz pınarlarına doğru fışkırmasına engel olamadı. Şimdi daha yüksek sesle “HAYIR! HAYIR!” diye ağlıyor. Bu gerçek değil; “o hala beni seviyor” diye hıçkırıyor, tüm gücüyle oturduğu koltuğun minderinin köşesini koparırcasına, parmak uçları acıyarak sıkıyordu.

Bir süre daha ağlayıp hıçkırıkları seyrekleşince başını iki elinin arasına aldı. “Yok” dedi içinden, “ben Deniz olmadan ne yaparım?” Ağlamaktan yüzü gözü birbirine karışmış burnunu sık aralıklarla çekerken birden hoş bir koku duydu. Orkide, gül, menekşe ve misk karışarak yaz hatıralarını canlandıracak bir etkiyle Devrim’in aklını aldı. Deniz’in parfümüydü bu. Olamaz diye düşünürken koltuğunun arkasından Deniz’in ince zarif parmakları Devrim’in karışık saçlarının arasına dalıverdi.

Devrim ayağa kalkıp geri döndü ve Deniz’in lacivert gözleriyle karşılaştı. Bu o muydu hakikaten, gerçek miydi bu? Ellerinde tuttuğu Deniz’in elleri miydi? Çekti kendine onu. Başını kibarca Devrim’in göğsüne dayadı Deniz ve sarıldı ona. Devrim sımsıkı sardı Deniz’i.

Hiç söz söylemediler birbirlerine. Sarıştıktan sonra uzunca bakıştılar. Ne kadar da güzeldi Deniz. Üzerindeki kıyafet göz kamaştırıcıydı. Turkuaz ve krem rengi ipek dekolte kıyafeti güzel küçük göğüslerini adeta aşk meyveleri gibi sunuyordu Devrim’e. Pırıl pırıl taşlarla süslenmiş eteğiyle adeta bir kraliçeyi andırıyordu. Pırıl pırıl uzun siyah dalgalı saçlarında minik zümrüt kelebekler vardı. Deniz’in güzel gerdanına bir öpücük kondurduktan sonra aşklarının henüz bitmediğine sevinerek mutfağa gidip pizzasını yedi. Döndüğünde güzel kraliçesi gitmişti ama bu kavuşmanın sarhoşluğu ile kendini yatağına attı. Deniz’in yastığına sarıldı. Hala parfümünden kırıntılar vardı. Orkide, gül, menekşe ve misk karışarak yaz hatıralarını canlandıracak bir etkiyle onu uyuşturdu ve hayalleriyle sarmaş dolaş uykuya daldı Devrim.

Perşembe
O sabah gözüne giren güneş ışığıyla uyandı Devrim. Odayı yalancıktan ısıtmış ve çiğ bir ışıkla doldurmuştu sonbahar güneşi. Her şey ne kadar çıplak görünüyordu bugün. Her sabah yaptığı gibi yanındaki yastığı yokladı. Tekti yatakta. Hayatta. Günışığının doldurduğu odada her şey apaçık görünüyordu. Yalnızlığını gizleyecek bir kuytu ve karanlık köşe aradı ama yoktu. Bu gerçekten olmuştu ve Denizle ayrılmışlardı. Yoluna artık tek devam edecekti.

Midesindeki sancıyla yataktan doğruldu. Bunları yaşamak için ne yapmıştı; haketmiyordu aşksızlığı. Sadece aşık olmaktı suçu. Deniz’i istiyordu. Vazgeçmek istemiyordu ondan ve aşkından. Kendini birden çok değersiz hissetti. Haketmiyordu yalnızlığı. İçi isyanla doldu. Bağırmak istiyordu.

Devrim’i neden terketmişti ki Deniz? Neden? Neden? Neden?

Ayrılırken o soğuk sarılma da neyin nesiydi? Bunca zaman beraberliğin vedalaşma sahnesi böyle mi olurdu? Benimle sevgili olmak istediğini söyleyen o değil miydi zaten önceleri diye sordu kendi kendine. Bunlar neden onun başına gelmişti? Deniz ve yeni ‘sevgilisi’ mutluyken Devrim mutsuzdu işte. Devrim’den daha heyecan verici birini bulmuştu Deniz. Şimdi onu düşünmediğine emindi. Artık Deniz tarafından düşünülmemek, ihtiyaç duyulmamak, vazgeçilmek kahrediyordu onu. Oysaki Devrim ne kadar da ihtiyaç duyuyordu Deniz’e. Ne güzel hayalleri vardı beraberlikleriyle ilgili. Umudu suya düşmüş ve boğulmuştu.

Odadan odaya ne yaptığını, ne yapacağını bilemeden hızlı hızlı yürümekte ve içinde derinlerde bir yerden öfke selinin yaklaşmakta olduğunu damarlarında hissediyordu. Bu gerçek çırılçıplaktı. Terkedilmişti. Sevgili olarak artık değersizdi.

Hışımla daldığı salonun en ucunda, pencerenin önünde Deniz’in olanca güzelliğiyle dışarı bakarak saçlarını taradığını görünce dona kaldı. Kararmakta olan kalbini bir sızı aldı. Parlak sabah güneşinde Deniz’in teni çini bir porselen gibi parlıyor, ondan yansıyan ışık Devrim’in gözlerini kamaştırıyordu. Tarağın, her aşağı doğru kayışında Deniz’in saçlarının arasından yıldızlar kayıyor, başının üzerindeki elmas tacın pırıltılarına eşlik ediyordu.

“Deniz beni terketme!” diye bağırdı birden Devrim. Güzel kraliçe dönüp bakmadı bile. Duymuyordu onu; hatta belki duymazdan geliyordu. Eteğinin yanında diz çöküp “Bana bak, yüzüme bak, burdayım” diye odayı inletti Devrim. Kraliçe yavaşça başını çevirip yukarıdan aşağı Devrim’i süzdü. Bu umursamaz ve mesafeli bakış Devrim’in kalbini acıyla buruşturdu. Bu Deniz’e benzeyen yaratıkta geçmişin izini taşıyan hiç bir sıcaklık yok muydu artık? Devrim, buz kraliçesinin mavi gözlerinde kendi yansımasını göremedi ve bir sıcaklık kırıntısı ararcasına Deniz’in ellerini tuttu. Buz gibi soğuktu. Sabah güneşinde porseleni andıran teni gerçekten de porselene dönüşmüştü. İrkildi. Güzel kraliçe, “bırak ellerimi değersiz soytarı” diye tersleyince Devrim’in içindeki öfke selini dizginlemeye çalışan bentler yıkıldı. “Artık bu kadar mı değersizim senin için ha?” diye bağırdı. Gözü kararmıştı. Eline geçirdiği sert bir objeyi çivit mavisi dal ve yaprak desenlerinin eteklerinde oynaştığı bu güzel ve soğuk bebeğe doğru tüm gücüyle fırlattı.

Porselen kraliçe darbenin etkisiyle kırılarak binlerce parçaya ayrıldı ve tüm salona dağıldı. Öfkeden, bir boğa gibi, burun delikleri bir açılıp bir kapanarak şiddetle soluyan Devrim’in tenine saplanan kırık porselen parçaları her yanını kanatmıştı. Canı acımıyor, çaresizliğine isyan ederek dizleri üzerine çökmüş Tanrıya haykırıyordu.

Cuma
Cuma günü çocukken en sevdiği gündü Devrim’in. Haftasonunun müjdecisi, okul haftasının bitişi. Cumaları okulda dersler şıp diye geçerdi; heyecanla eve koşulurdu. Büyüdükten sonra da aslında çok şey değişmemişti. İş yerinde tüm işlerini bitirip haftasonu tatili için ofisten çıktığı an haftanın en keyifli anıydı. Fakat bu cuma günü onun için sıkı bir pazarlık günü olacaktı.

Ofisten çıkınca, günlerdir yoğunlaşan duygularının ağırlığıyla dalgın sokaklara vurdu kendini. Ne haftasonu tatilini, ne de başka gündelik dertleri düşünüyordu. Sadece bu acıklı durumu tersine çevirebilecek bir çare olup olmadığını düşünüyordu. Ne yapsa Deniz ona dönerdi? Yeniden Devrim’i nasıl severdi? Yürürken vitrindeki mankenlere gözü takıldı. Acaba ruhunu pazara çıkarsa, aşkını vitrine koysa Deniz gelip satın alır mıydı bir daha?

Denizle Devrim sevgiliyken her şey aşk pembesi değildi elbet. Devrim, ilişkileri boyunca bir yanının ondan sıkıldığını bilmesine rağmen şimdiki bu aciz hallerine anlam veremiyordu. Beraberken de Devrim bu kadar aşık mıydı? Bu dayanılmaz acı kalbine saplanalıberi, Deniz’in bir sevgili olarak Devrim’i tam da tatmin etmediği fikri cılız bir içsesten ibaretti. Bu sese kulak vermek bir yana, aşkının gürültüsünden mantığına sağırdı şimdi. Şehrin Devrim’e bulamaç gibi gelen boğuk karmaşasının içinde bir sarhoş gibi oradan oraya savrula savrula evine ulaştı.

Canı arkadaşlarına sığınmak istemiyordu; sosyal çevreden bilmiş tavsiyeler ancak sinirini daha çok bozardı. Yemek yemek dahi istemiyordu canı. Sadece Deniz’in lacivert gözlerini, onun neşeli çocuksu kahkahasını istiyordu. Çalışma odasına daldı. Kütüphanenin çekmecesini hoyratça yerinden söktü. İçindekiler odanın zeminine saçıldı. Aradığı o çekmecede değildi. Diğerini çekti ve içini yere boşalttı. Büyükçe bir kutu renkli kurukalem düştü yere. Çocukluğunda resim yapardı bunlarla. Hala orada olduğunu biliyordu; bulmuştu onları. Kutusunu açtı ve mavi renkli boyayı eline aldı ve yatak odasının beyaz duvarına Deniz’in gözlerini çizmeye başladı. Pırıl pırıl minik okyanus küreleri Devrim’in aşkıyla duvara nakşoldu. Öyle inanarak çizildiler ki, Devrim bu mavi hapishanelere bakarken gözyaşlarına hakim olamadı. Gözyaşları akarken yanaklarına, duvardaki gözlerden de gözyaşlarının aktığına şahit oldu. Şimdi pembe boya kalemi vardı elinde. Deniz’in dudakları duvarda belirginleştikçe, Devrim’in de dudakları yandı ve çöl toprağı gibi çatladı. Öpmek istiyordu onu Devrim. Aşkıyla, çatlayan dudaklarını ıslatmaktı hayali. Deniz gülümsedi duvardan Devrim’e. Siyah kalem dalga dalga çizerken saçlarını, odada aşk rüzgarı esiyordu o saçları savurmak üzere. Elbisesini altın desenlerle süsledi, başına yakut ve elmaslardan taç çizdi. Kendi masalının sihirli kraliçesini yaratıyordu.

Devrim, Deniz’ini seyrederken onu ne çok sevdiğini, nasıl da deli gibi aşık olduğunu düşünüyordu. Duvardan kibarca sıyrılıp odaya geçen kraliçe Deniz, suskunluğunu bozmadan gülen gözleriyle tahtına kuruldu.

Devrim gözleri dolu “seninle evlenmeyi kabul etmeliydim” dedi. “Eğer bana bir şans daha verirsen her şey bambaşka olacak; senin istediğin gibi biri olacağım”. “Seni çok özlüyorum, seni çok arzuluyorum”. “Sana deliler gibi aşığım güzel gözlü kraliçem”. Devrim dökülüyordu.

Kraliçe Deniz bir el hareketi yaptı ve Devrim’e durmasını işaret etti. “Kör öldü, badem gözlü oldu derler” dedi. “Bizim ilişkimiz de öldü Devrimciğim, boşuna çabalıyorsun. Bana aşık olduğunu söylüyorsun, anlıyorum, ama ben artık bir başkasına aşığım. Başka bir masalın kraliçesiyim. Yollarımız ayrı artık. Benimle beraber olmaya devam edersen, biliyorum, seni üzerim. Bu zalimlik değil, sadece gerçek. Ben sana göre değilim; bunu sen de çok iyi biliyorsun. Zaten içten içe bunu bildiğin için benim evlilik teklifimi geri çevirmiştin hatırlasana”.

Devrim bu lafları duymak istemiyordu. “Hayır sen bana göresin. Başkasını istemiyorum ben, ben seni istiyorum; ne olur geri dön bana! Söz, evleneceğiz. Artık seninle evlenmek istediğimi biliyorum” dedi.

Deniz “Konu evlilik değil. Bunu sen de biliyorsun” diye çıkıştı. Benim senin kadar romantik ve duygusal bir insan olmayışımın senin hayatını ne kadar kuruttuğunu hatırlasana” diye uyardı. Fakat Devrim “duygusal olmayabilirsin ama benim hayran olduğum o kadar çok özelliğin var ki, seninle beraberken kendimi çok iyi hissediyorum. Kendini gerçekleştiren birisi olmana hayranım ve buna aşığım işte anlamıyor musun?” diye diretiyordu. Devrim, Deniz’e aşkını ve hayranlığını ilan ederken Deniz daha da güzelleşiyor ve artık neredeyse görünmeyecek parlaklıkta bir azize ikonasına dönüşüyordu. Devrim Deniz’i aşkıyla boyuyordu. Kendi yarattığı Frankensteinvari sevgili kraliçesinin ışığıyla gözleri kamaşıyordu. Aşkının hayaletiyle bağlantı kurmuş bir medyum gibiydi Devrim.

Deniz, Devrim’in kamaşan gözlerine ulaşmayı deneyerek “Devrim, hayranlık duymak da aşkın bir parçasıdır belki ancak bir ilişkide temel ihtiyacın bu mu gerçekten?” diye sordu. “Senin ruhunu beslemeyen bir insanı aşk uğruna daha ne kadar sırtında göklere taşıyacaksın? Kendini gerçekleştirdiğin için sana hayranım diyorsun; sen kendini gerçekleştirmeyecek misin? Var olmayacak mısın? Gözlerini kamaştıran bu ışığın kaynağının ben değil esas SEN olduğunu görmeyecek kadar kör mü oldun?” diye sordu.

Devrim şaşırmış, duraksamıştı. Deniz’in söyledikleri ayna tutmuştu kendine. Gerçek ihtiyaçları aşkının balçığı altında bir yerlerdeydi. Şimdi Deniz’in aşkının arasından kendi varlığının filizlerini hissetti ilk defa.

“Artık beni bırak aşkım. Beni aşkınla boyamaktan, süslemekten vazgeç. Daha fazla pazarlık, ruhuna bir işkence. Ölü bir ilişkiyi taşıma kucağında artık. Bir aşkın cesedini daha ne kadar saklayabilirsin kalbinde? Orası bir cesedi saklayabileceğin soğuklukta değil. Güzel ve ılık kalbine morg muamelesi yapma artık. Geciktirdikçe, bu aşkın kurtları ruhunu da kemirecek. Göm bu ilişkiyi” dedi kraliçe Deniz ve tahtından doğrularak Devrime yaklaştı. Yaklaşırken tacı, mücevherleri, altın işlemeli elbisesi üzerinden döküldü, eridi, yok oldu. Çıplak varlığıyla Devrim’e sarıldı. Dudakları birleşti ve öpüştüler uzun uzun. Kucağındaki aşkının gözlerine baktı Devrim ve ikisi de veda anının geldiğini biliyorlardı. Deniz’in kulağına eğildi ve “seni çok sevdim; hoşçakal aşkım” diye fısıldadı. Sımsıkı kucakladı onu. Deniz’in kokusunu içine çekti. Tenini, saçlarını hissetti yüzünde ve son bir öpücük.

Devrim’in aşkı gözlerini yumduğunda, çıplak bedeni kucağında çözülüp çürüyüverdi. İskeleti kollarında kaldı. O da küle döndü ve odadaki veda rüzgarıyla savruldu gitti. Devrim’in hayalet kraliçesi artık kalbini terketmişti. Yas tutmanın zamanıydı şimdi.

Cumartesi
Artık her şey bitmişti. O gün devrim bunu derinlemesine hissederek güne merhaba dedi. Geri dönüş yoktu. Pazarlık yoktu. Bahaneler yoktu. Sadece yokluk vardı.

Yitirmenin bembeyaz ve çıplak gerçeği tüm bedenine sertçe çarpmış ve kalbini sakatlamış, yara bere içinde bırakmıştı. Acıyordu kalbi.

Yas kapıdaydı. Devrim, kendi çektiği, Deniz’in çok duru ve güzel baktığı fotoğrafını eline aldığında kapıyı açtı. Korkmadı, şaşırmadı, öfkelenmedi, tartışmadı. Üzüntüyü buyur etti içeri. Aşkının ölümüne doyasıya üzüldü. Fotoğrafa bakarken ağladı ve içi katıldı. ‘Biz’den kopmak ve tekrar ‘ben’ olmak ne sarsıcı şeydi. Tıpkı yeni doğan bir bebek gibi etinden et koparmışlarcasına haykırdı.

Gün boyu ağladı. Midesine kramplar girdi, kıvrandı, dövündü. Acısını dindirmek için her şeyi denedi ve ertelenmiş hüznünü kustu. Ta ki, artık uyuşana, hiç bir şey hissetmeyene ve hiç bir şey istemeyene kadar.

Bu kadar üzülmeyi kendisi de beklemeyen Devrim, bunu atlatmanın başka çaresi olmadığını gördü ve sadece üzüldü, üzüldü, üzüldü.

Gün bittiğinde aşkıyla birlikte ümidi de, istekleri de, duyguları da tükenip bitti. Yorgun bir enkazdı artık.

Pazar
Pazar günü, dinginliğin çanlarının çalındığı bir gündü. Olan olmuş, biten bitmişti. Bir gün önce o kadar çok üzülmüştü ki artık daha fazla üzülemeyeceğine inanmış ve inkar savaşı sona ermişti. Fırtınadan sonraki bu dingin denizde seyrederken Devrim, teknesinde kalan duygu çiçeklerinin neredeyse tamamını bir bir denize serpti.

Acı dahil artık hiç bir şey hissetmiyor ve tek başına olduğunu biliyordu. Bundan sonra ne olacağını da bilmiyordu. Elinde sadece bu sarsıcı deneyim vardı. Yediği bu darbeyle denizin dibini boylamıştı aslında.

Hayalet kraliçenin iki gün önce Devrim’e söyledikleri geldi aklına. Önceki ilişkilerini ve kendini düşündü. Daha önce de terkedilişler ve terketmeler yaşamıştı ama bu sonuncusu onda bir darbe etkisi yapmıştı. Artık eski Devrim değildi. Bu sarsıntı onda bir değişimin tohumlarını da ekmişti. İlişkileriyle ilgili kendinde ortak bir yön öne çıkıyordu: kendini karşısındakiyle tamamlamak. Deniz’le, kendini tamamladığını hissederek içiçe geçmişti. Tamamlanan kendi yarısından vazgeçtiğini hissetmişti. Ayrılırken adeta yok olduğunu hissetmesinin en büyük nedeni buydu belki de. Kozasından çıkmaya çalışan bir kelebek, annesinden yeni doğmuş bir bebek gibi değişimin ve büyümenin eşiğindeydi.

Bugün ne mutluluğun günü, ne de hüznün günüydü. Bugün arınmanın, farkındalıkların ve belki de değişimin filizlenişinin günüydü. Belki de yeni Devrim’i tanımak, keşfetmek için başlangıçtı. Dipten yüzeye çıkmamak için bir neden yoktu. Başkasına hayran olmaya, tamamlanmaya koşullanmadan bir ilişki biçimi de mümkün olabilir miydi? Bugüne kadar bunu kendine hiç sormamıştı. Aslında eksik diye yorumladığı taraflarıyla temasın, bütünleşmenin, kendini gerçekleştirmeyi bekleyen Devrim’in zamanı gelmişti.

Geçmişe üzülmek ya da gelecekte hayallerindeki gibi bir ilişkiye kavuşmak kaygısı olmaksızın kendini yeterince dinleyebilirse belki de bir daha masal kraliçesini aramayacaktı. Çünkü o zaman buna ihtiyacı zaten kalmayacaktı. Yeni Devrim’in kuracağı yeni ilişkilerin eskisinden farklı olacağı umudu onu sarmaladı.

Şimdi çok yorgundu ama yeni bir savaş ufukta görünmüştü bile: kendisiyle!

Emre SELES

Yeni öykü yolda!

2008-09-11T23:42:00.000-07:00

Hayalet Kraliçe

7 günlük bir aşk öyküsü

Öykü: "Tüpler"

2008-08-19T16:13:00.000-07:00

20.08.2008, Ankara

TÜPLER

Önce rüzgarın ferahlatıcı serinliğini hissetti. Sonra rüzgarla uçuşan yaprakların gözünün önünden savruluşunu farketti. Gözleri uçuşan yapraklara takıldı. Onlar da rüzgarın kaotik gücüyle hayat vadisine savruldular hemen yanıbaşlarındaki uçurumun kenarından.

Uçurum, şimdi üzerinde durdugu güvenli düzlüğün bitiminde ve tüm hareketin başlangıcındaydı. Yaprakların uçuştuğu uçurumdan aşağı baktığında, düzlüğün bittiği sınırdan başlayıp boyluboyunca ve gözalabildiğine vadiye yayılan tüp ağını seyretmeye başladı. Tüpler bu sınırdan başlıyor, kilometrelerce aşağı dalıp bitmeyecekmiş gibi görünen bir uzunluğa ulaşıyor ve çizdiği kavisle tekrar gökyüzüne yükseliyor, oradan daireyi tamamlayarak yeniden güvenli düzlüğe ulaşıyordu. Gün batarken bu devasa halkalar ormanını izlemek ve batan günışığının bu saydam halkaların içinden süzülüşünü izlemek ona güven veriyordu. Burası onun dünyasıydı. Milyonlarca tüpün arasından kendi tüpünü görmeye çalıştı.

Cylindia’da gün batarken tüm cylindialılar tüplerdeki yolculuklarını tamamlayarak yavaş yavaş güvenli düzlüğe dönmekteydiler. Cylo da artık kovuğuna yerleşme zamanının geldiğini düşündü ve uçurumun kenarından uzaklaşarak, ağaçların arasından güvenli düzlükteki kovuk tarlasına doğru yürüdü. İşte oradaydı. Silindir formdaki vücudunun hacmi kadar toprakta bir boşluk. İçine girdi. Zeminle hemyüz oldu. Bunu kendi gibi milyonlarca cylindialı da takip etti ve hepsi de kendi bedenleri kadar hacmi bulunan kovuklarına girdiler ve toprakla bütünleştiler. Gece olmuştu ve geriye, vadideki boş tüplerden, sonbaharın habercisi serin rüzgardan, güvenli düzlükteki ağaçlardan ve rüzgarla kopup savrulan başıboş yapraklardan başka hiç bir şey kalmadı.

Ertesi gün tan ağarırken güvenli düzlük tekrar dalga dalga kabardı. Her sabah olduğu gibi, milyonlarca cylindialının uyanışı güvenli düzlüğü birden bir silindir okyanusuna dönüştürdü. Diğer cylindialılar gibi Cylo da kovuğundan yükselerek çıktı ve uçurumun kenarına geldi. Orada arkadaşlarını gördü. Ayaküstü sohbet ettiler. Sonra herkes gibi o da kendi tüpünün ağzına ulaştı. Tüpler de, aynı kovuklar gibi her cylindialının çapına uygundu. Tüm cylindialılar silindir formunda olmalarına rağmen çapları ve renkleri itibariyle birbirlerinden farklıydılar. Cylo da diğerleri gibi kendine has özelliklere sahipti. Kendi rengine ve çapına çok yakın bir çok cylindialı vardı hatta arkadaşları da vardı; fakat onu diğerlerinden yine de farklı kılacak bazı özellikleri vardı. Silindir formu dışarıdan pürüssüz görünmesine rağmen içindeki kabarcıkların bir tek o farkındaydı. Bu kabarcıklar zaman zaman içinde köpürür ve dışarı patlamak üzere pürüssüz formunu zorlarlardı. Bu durumunu, acaip bulunacağı korkusuyla, dışarıya belli etmemeye çalışır; gizlerdi.

O gün, bu farklılığının ona bir sürpriz hazırladığından habersiz tüpünün başında yerini aldı. Şeffaf tüplerin ardında hayat vadisi günün ilk ışıklarıyla aydınlanmaya başlamıştı. Vadi, alev alev yanan tüm ihtişamıyla, uçurumun kenarından cylindialıları ateş böcekleri gibi içine çekiyordu. Cylo da tüpünün içine yerleşti ve kendini yerçekiminin gücüne bıraktı.

Tekrar güvenli düzlüğe ulaşabilmek için gerekli ivmeyi kazanmalıydı. Her gün olduğu gibi tüpünün formuyla kendi formunu uyumlu hale getirdi ve giderek hızlandı. Hızla kayıyor, kayıyordu. Kayarken tüpünün şeffaf sınırlarından hayat vadisini izler, kendisi gibi kaymakta olan diğer cylindialıları gözlerdi. Bugün de öyle yapıyordu. Rengarenk silindirler muazzam hızlarda vadiye akıyordu şeffaf tüplerinin içinde. Hayat vadisini bu hareketten doğan güçlü bir uğultu kaplıyordu.

Güvenli düzlükte kimi zaman cylindialılardan bazıları renkleri ve formları uyuştuğu zaman içiçe geçer ve kütlesi artmış bir silindire dönüşerek daha genişçe bir tüpten kayarlardı. Bu olay cylindialılar için kutsal bir öneme sahipti. İçiçe geçmiş silindirlerin kaydığı tüpler, ‘tüpsüzler’ denen farklı silindirler tarafından renklendirilirdi. Bu sayede içiçe geçmiş olanlar kayarlarken ayırt edilebilirlerdi. Tüpsüzler denen cylindialıların kaydıkları tüpler yoktu. Onların geniş kanatları vardı. Vadiye bu geniş kanatlarıyla süzülürler ve saçtıkları ışıklarıyla tüplerden kayan cylindialıları etkileyerek onların da ışıldamasını sağlarlardı. Bu ışıltı, tüplerindeki sürtünmeyi bir süreliğine azaltırdı. Tüpün içindeki, kayıyormuş gibi değil de adeta uçuyormuş gibi hissederdi kendini. Kanatlı tüpsüzler diğer cylindialılar gibi içiçe geçmezler fakat içiçe geçmeyi ışıklarıyla kutsarlardı.

Bazı cylindialılar, tüpsüzlerin gereksiz olduğunu, hatta Cylindia’nın düzenine ve varlık nedenine aykırı olduklarını düşünseler de Cylo onlara hayranlık beslerdi. Kendi tüpünde kaymaktayken çevresindeki cylindialıları görmektense tüpsüzlerden birini görmeyi umardı. Tüpsüzlere özeniyordu. Çocukluğunda rüyalarında uçtuğunu görürdü ancak büyüyüp de tüplerde kaymayı öğrendiğinden beri bu rüyayı hiç görmez olmuştu. Herkes gibi tüpünde kaymasına kayıyordu ama zaman zaman sürtünmenin dayanılmaz bir hal aldığını hissediyor, bu acının dinmesi için tüpünden dışarı fırlamayı, vadinin derinliklerine düşerek yok olmayı bile diliyordu zaman zaman. Tüpsüzlerden birinin ışıltısından etkilendiği zaman hissettiği uçma hissi için her şeyini vermeye hazırdı.

Bugün de gözleri tüpsüzlerden birini görmeyi umuyordu. Gün ortası olmuştu ve hızı onu geri güvenli düzlüğe ulaştıracak miktara ulaşmıştı. Tüpünün kavisi onu şimdi vadinin dibinden yukarı gökyüzüne doğru yönlendirmeye başlamıştı bile. Bu ivmeyle akşama kadar göğe yükselecek ve gün batarken de çemberini tamamlayarak güvenli düzlüğe ulaşacaktı. Akşama doğru göğe tam yükselmişken, diğer renkli silindirlerin sağından solundan yoğun bir şekilde aktığı sırada, birden üstüne kocaman kanatların gölgesi düşüverdi. Tüm bedenini bir heyecan hissi kapladı. İşte tüpünün çevresinde dönerek uçan ve spiraller çizen bir tüpsüz! Rengarenk ışıltısı tüpleri aydınlatıyordu. Onu gören silindirler tüplerinde fosforlu renkler saçmaya başlamışlardı bile. Cylo’nun tüm gün beklediği an gelmişti. Ne kadar da serbest diye düşündü o tüpsüz için. Her gün kendi tüpünün içinde hareket etmek zorunda olduğunu düşündü. Şeffaf da olsa sınırlıydı hareketi; yolculuğunun başı sonu belliydi; sırası belliydi. Hayat vadisindeki yolculuğunda tüplerin ona güvenli ve garantili bir yolculuk sunduğunun farkındaydı. Ancak içinde zaman zaman beliren kabarcıklar Cylo için tüpte kaymayı acılı bir hale getiriyordu. Kendini çok çaresiz ve güçsüz hissetti.

Bu tüpleri kimin yaptığı bilinmiyordu ama silindirlerin varlığından beri var oldukları biliniyordu. Kimisi ilk cylindialıların, yaşam vadisinde seyahati ve yaşamı kendileri için güvenli kılan bu tüpleri kendilerinin inşa ettiğini savunuyordu. Kimileri ise cylindialıların varlıklarını borçlu oldukları bir gücün bu tüpleri de onlar için özel olarak yarattığına inanıyorlardı. Nedeni ne olursa olsun tüpler oradaydı ve kanatları olmadığı için cylindialıların vadiye inen tek bildikleri yol buydu. Güvenli düzlükten çıkmayanlar, vadiye inmemeyi tercih edenler de olurdu ama onlar da bir süre sonra içinden bile çıkmak istemedikleri için kendi kovuklarında yok olurlardı.

Tüpsüzün kanat çırpışındaki zarafete hayran hayran bakarken Cylo’nun ufak bedeni ışıldadı. Bu özgür hareketi tüm bedeninde hissetti. Kendini de adeta bir tüpsüz gibi kanat çırparken hayal ediyordu. Artık sürtünmeyi ve tüpü hissetmiyor ve uçuyor hissetmesi gerekiyordu fakat bu sefer öyle olmadı. Işıldıyor; fakat içindeki kabarcıkların her zamankinden de fazla köpürdüklerini hissediyordu bu sefer. İçi patlayacak gibi köpürmüştü. Birden panikledi. Aniden ışığı söndü; fakat içindeki köpürme durmamıştı. Engel olamıyordu buna. Tüpe birebir uyum sağlamış olan bedeni bu müthiş hızda formunu bozmamlıydı; yoksa ölümcül sonuçları olabilirdi. Hiç bir şey olmasa bile bozulmuş bir formla diğer silindirlerin arasında nasıl var olabilirdi? Formu bozulursa bir daha tüpten nasıl rahat kayabilirdi? Ölmese bile tüpünü parçalayabilirdi. Tek bildiği ve ona ayrılmış tüpünü feda edemezdi. Tüm gücüyle kendini kontrol etmeye çalılştı. Baloncuklar vücudunun her noktasına basınç uyguluyor, yüzeyde oluşan kabarcıklar sürtünmeyi daha da artırarak dayanılmaz bir acı veriyordu ona. Tüpsüzün oradan uzaklaşmasıyla birlikte kendini biraz daha kontrol etmeyi başardı Cylo. Gün batarken turunu tamamlamış ve çektiği dayanılmaz acıyla perişan bir halde güvenli düzlüğe ulaşmıştı. Yaşadığı bu kötü sürpriz, hiç alışık olmadığı bir şeydi ve düşünceleri darmadağın olmuş bir şekilde kovuğuna sığındı.

Ertesi sabah güvenli düzlüğün dalgalanmasıyla Cylo için de gün başlamış oldu. Fakat bu sefer Cylo kovuğundan daha tedirgin çıktı. Ya yine köpürürse diye düşündü. Ya tüpüne giremeyecek derecede deforme olursa ne olurdu? Vadiye nasıl inerdi? Onu böyle görenler hakkında neler düşünürlerdi? Bir yandan da ışıldamanın, kanat çırpmanın, hatta içindeki köpükleri daha da köpürtmenin ona verdiği hazzı düşündü. Işıktan etkilenmenin ötesinde ışığın kaynağı olmak onu bir heyecan fırtınasına sürüklüyordu. Köpürse, ışık saçsa, deforme olsa ve tüpünü bir daha kullanamasa ne olurdu? O zaman kovuğunda ölüme mi mahkum olurdu yoksa diğer silindir arkadaşları onu dışlayıp terk mi ederlerdi? Nasıl var olabilirdi bu şekilde? Tüm bu sorular kafasında girdap gibi dönerken tüpünün başına gelmişti bile.

Tüpün dairesel ağzı ne kadar da onu yutmaya çalışan bir canavarın ağzı gibi geliyordu şimdi Cylo’ya. Düne kadar tek doğru bildiği bu yol artık onun için bir tehdite dönüşmüştü. İçinden gelen bu köpürme fikrini bir kenara itti. Esas tehdit bu fikirdi aslında onun için. En güvenli bulduğu ve en bildiği yolu seçti. Çocukluğundan beri görerek öğrendiği şekilde ve en doğrusunun bu olduğuna inanarak tüpüne formunu uydurdu ve kendini kaydırıverdi aşağıya.

İşte yine başlamıştı hayat vadisine akış. Bir süre sağından solundan geçen diğer silindirlere bakarak onlarla kaymayı seçerek ne kadar iyi yaptığını düşündü. Olması gerekendi bu. Eğer vadiye inilecekse ve her gün çember tamamlanacaksa silindir formunun gerektirdiği kontollü kayışını gerçekleştirmeliydi. Ama öyle olmadı.

Kanat seslerini duyduğunda içi ışıkla ve coşkuyla dolmuş, her kanat ritminde kalbi de tempo tutmaya başlamıştı. Uzaklardan bu olayı gözleyen cylindialılar birden Cylo’nun tüpünün içinin adeta bir kuyrukluyıldızın izi gibi gökkuşağının tüm renkleriyle boyandığına şahit oldular. Cylo artık içinin kontrolünü kaybetmişti. Büyük hızla tüpünde kayarken içindeki baloncuklar ışıklar saçarak patlıyor, patladıkça pürüssüz silindir bedeninin pürüssüzlüğünü bozuyordu. Artık tüpünün formuna uymuyordu bedeni. Tüpün iç çeperine sürtünmekten çektiği acı tarifsiz bir doza ulaştı. Çevresindeki tüpsüzler şimdi uzaktaydılar ancak Cylo köpüren içinin ışığını saçmaya devam ediyordu. Cylo’nun tüpünün içinde çektiği acıdan habersiz çevre tüplerdeki silindirler de bu ışıktan etkilenip ışık saçmaya başladılar. Bunu hisseden Cylonun acısı birden hafifledi ve kendini neredeyse tüpü olmadan kayan biri gibi hissetti. Bu anın büyüsü uzun sürmedi çünkü gün bitmiş ve çember tamamlanmıştı. Güvenli düzlüğe ulaşıldığında artık acı yoktu. Cylo saçtığı ışığın sarhoşluğu ve gün boyu tüpünde çektiği acının bitkinliğiyle, bedenine artık uymayan kovuğuna, deforme olmuş bedenini tıktı.

Yeni günün ilk ışıkları güvenli düzlüğe vurduğunda, milyonlarca silindirin oluşturduğu dalgaların arasında bir nokta farklı parlıyordu bugün. Cylo bu sabah uyandığında artık eskisi gibi olmadığını farketti. İçinin köpürtüsü azalmakla birlikte dinmemişti. Patlayan baloncukların hafif de olsa renkli ışıkları farkedilebiliyordu. Cylo, diğerleri gibi silindir formuna dönmek için tüm gücünü harcadı. Bu hareket ona, tüpün içinde çektiği acıya benzer bi acı veriyordu şimdi. Çevresindeki cylindialıların garipseyen bakışları arasında uçurumun kenarına geldi.

Artık hayat vadisine tüpleri kullanarak inemezdi. Bu acı veriyordu. Silindir formuna dönemezdi bu da acı veriyordu. Kendini kovuğuna tıkıştırınca da acı çekiyordu. Kendi içindeki ışıklı ve renkli baloncuklar tek gerçeğiydi şimdi. Uçurumun kenarına vardığında hayat vadisinin okyanuslarına, uçsuz bucaksız ormanlarına, sonsuz çiçek tarlalarına ve gümüş gibi pırıl pırıl parlayan coşkun nehirlerine hayran bakakaldı. Bu güzellikleri yaşamadan kovuğuna kendini hapsetmek ve ölmek çok korkunç geldi. Bu haliyle nasıl çemberini tamamlayacaktı?

Tüm günü, kendi tüpünden kaymadan, vadiyi ve tüplerinden kayanları seyrederek geçirdi. Akşam geri döndüklerinde ya da sabah uyandıklarında cylindialıların onun yanından geçerken onu garipseyecek bakışlarını hayal etti. Işıklı baloncuklarının onları etkilediğinde nasıl da onların da ışıdığını hatırlayıp içi sevinçle doldu. Tüm gün o uçurumun kenarında, güvenli düzlüğün bittiği ve tüm hareketin başladığı sınırda, kördüğümünde kaldı. Ne ilerde, ne geride, ne ölümde ne sonsuz yaşamda, tam ortada ve dengede, o anda kaldı.

Gün bitti ama Cylo kıpırdamadı. Gündüzler geceleri, geceler gündüzleri kovaladı.

Ve bir gün, güvenli düzlükteki silindir okyanusu düzenli uykusundan uyanıp dalga dalga tüplere yaklaşırken Cylo, cylindialıların da kendisi gibi yaşam vadisinde var olabilmek için o sınırı geçtiğini anladı. Kendisini hem vadinin hem de cylindialıların bir parçası olarak hissetti. Varlığı için tüplere artık ihtiyacı yoktu. Kendini uçurumdan vadiye bırakıverdi.

Giderek hızlanarak vadinin derinliklerine doğru düştü düştü düştü.

Ormanların yeşilliğine büründü, okyanusların maviliğine büründü, çiçeklerin kokusuna ve rüzgarın serinliğine büründü. Çevresindeki tüplerde kayan silindirlere ışığını saçtı ve onlar da ışıldadılar. Daha da hızlanarak düşmeye devam etti. İçinde şimdi köpükler değil şelaleler çağlıyordu. Uçurumun kenarından dökülen bir şelaleye dönüşmüştü. Kendini inkar edemeyeceği kadar düştükten ve ışık saçtıktan sonra artık tüplere ihtiyacı olmadığı gibi düşmeye de ihtiyacı olmadığını hissetti.
İşte o anda tüm bedeni şiddetle sarsıldı ve bedeninin içinden iki yana dev kanatları fışkırdı.

Artık vadideki tüm renkleri ve hareketi yansıtan, çevresini ışık saçarak etkileyen parlak silindir bedenli ve çocukluk rüyalarında gördüğü gibi uçabilmesini sağlayan dev kanatlara sahip bir tüpsüze dönüşmüştü. Vadinin dibine çakılmadan süzülerek tüplerin arasında spiraller çizerek göğe yükseldi yükseldi yükseldi.

Gün bittiğinde cylindialılar silindir formdaki vücutlarının hacmi kadar topraktaki kovuklarına girdiler, toprakla bütünleştiler ve zeminle hemyüz oldular. Geriye, vadideki boş tüplerden, sonbaharın habercisi serin rüzgardan, güvenli düzlükteki ağaçlara konmuş binlerce ışıldayan tüpsüzden ve rüzgarla kopup savrulan başıboş yapraklardan başka hiç bir şey kalmadı.

EMRE SELES

http://www.vimeo.com/15802883

Fragman

2008-08-18T07:14:00.000-07:00

Yeni bir öykü. Bir silindir! Bir vadi! Bir uçurum!

"TÜPLER"

Yakında bu blogda!

2008-07-30T01:42:00.000-07:00

27.06.2006
Kazan, Tataristan

Bugün 27 Temmuz (Ankara'da can dostuma mektup)

Bundan tam 5 yil once yine bunaltici bir temmuz gunuydu. Gunler suren alev alev yanan bogucu hava birden esmeye basladi ferah ferah. O gun ben soyle dusunmustum bu esintinin sebebi irmak gibi akan gozyaslarimi havaya savurmakti. O gun, 6 ay boyunca cekilen istirabin, umudun, cabalarin son gunuydu. O gun, tukenmenin, cigerine coken acinin, yoklugun gunuydu. Biz, ki 6 ay celik gibi eleleydik, o gun dort bir yana dagildik. O gun esen belki de ruzgar degildi. Belki de o gozyaslarimi silmeye calisan babamdi.

Bugun icim buruk. Her sene biz bu temmuzun sonunda ailecek Ankarada oluruz ki babamiza gidelim onu unutmadigimizi gosterelim. Fakat bu sene oyle olamadi. Ben donemedim. Cok onemli mi orada olamamak bilmiyorum. Belki de sadece sembolik bir sey bu. Belki de esas olan gercekten unutmamak. Acaba unutuyo muyum onu? Burada, talasin tozun topragin icinde, ankarada ofiste cizim yetistirirken falan?

Babamin gidisinden sonra ev darmadaginik kaldi. Hic bir seye dokunamadik. Ama her baktigimiz kose bize cekilen istirabi, o kanserin etimize sinsice gecirdigi dis izlerini hatirlatiyordu. Biz o yuzden hayati, babamin bizlerle paylastigi sofra keyfini yasatmak icin, o aci izi silmek icin yemek odasini yeniledik. Ama acaba bir seyleri silince eskiye ne oluyordu?

Her seye yeniden dokunmaya basladiktan sonra evde, babamin yazdigi yazilar gecmeye basladi elimize. Yazmayi cok seven biriydi. Ve rakiyi ve sohbeti. Bize de yazin cocuklar derdi israrla. Aksamlari yemekten sonra alir rakisini yakar sigarasini o yemek yedigimiz odada yemek masasinin uzerinde yazardi. Kimi zaman eczaci odasiyla ilgili hazirladigi bir konusma metnini, kimi zaman guncel olaylarla ilgili yorumlarini, kimi zaman bir oyku, bir siir, bir romanin ilk satirlari belki, kimi zaman bize soyleyemedikleri, icine attiklari...

Aradan bir sure gectikten sonra o yazilar, o defterler teker teker ortaya cikti. Babamin el yazilariyla dolu sayfalar, sayfalar dolusu yazilar...Iclerinden bir gun bir tanesi, o gune kadar hic gormedigimiz bir tanesi cikti ortaya. Bir vasiyetname.

Hastaliginin ortaya cikisindan cok once yazilmis (acaba onceden biliyor muydu? bizden gizledi mi? sorularini sorduran cinsten). Cesaret isi onu okumak. Ortaya okunmadi hic. Herkes sirayla kendi basina okudu. Soyle diyordu ozetle: ben gittikten sonra bu evde yazilarimi bulacaksiniz, oykulerimi, siirlerimi, bitmemis romanlarimi, bestelenmemis senfonilerimi. Belki yatlar, evler, hamamlarim yok geriye birakacak ama bu evin kitapliginin arasinda benim en buyuk hazinemi bulacaksiniz sizlere biraktigim. Ilerde sahip cikarsaniz, okursaniz, belki oykulerimden bir roman bir film yaparsaniz diye.

Unuttuk mu onu? Israrla icme dedigimiz rakinin ardina gizli o yazilari okumayi biraktik mi? Kac kere gecirdigi mide kanamalarinin, onu bizden alan sigaranin dumaninin ardinda gizlenenlerle ilgilendik mi? Annem hala diyor: madem sonucu boyle olacakti hic olmazsa icme diye hiddetle cikismasaydim da geriye oyle tatsiz anilar kalmasaydi. Artik beraber yasanmamisliklar, paylasilamayanlar var simdi. Ozlediklerimi ise hic buraya yazmayayim. Yoksa bu yaziyi bitiremem.

Buyuk bir mirasa konduk fakat. Para pul degil. Ask, sevgi, dostluk miras kaldi bize. O mirasi da canim sevgilimle, can dostlarimla catir catir yiyecem. Ha ozledigim seyleri yazamam derken ozledigim babamin sesini yazilarini okumaya baslayinca duyuyorum. Birden canlaniyor tekrar. Evimizin kapisindan `naber len bebeler` diye giriyor. Canim oglum diye sariliyor bana. Cok sarhos oldugu bir gece oldugu gibi bana sarilirken `esasen ben senin baban degilim, bana ogrettiklerinle babam sensin` diyor. Ihmal mi ettim onu okumayarak ne zamandir?

Ben bugun sadece sana seni ozledim demiyorum bana kalan mirasi da ozledim diyorum. Sen de bana kalan o mirasin parcasisin. Babam seni de bana miras birakti can dostum benim.

Icim dopdolu. Sacim basim toz-talas icinde ama icim ozlemle, sevgiyle dolu.

EmRe

2008-07-30T01:28:00.000-07:00

23.08.2007
Moda, İstanbul

Vur Kır Parçala

Ne yazayım ki? İçimde zehir dolaşıyor. Hayatımda ilk kez fiziksel şiddete maruz kalıyorum. Çocukken ettiğim bir iki itiş kakış dışında her hangi bir insanla arbedeye girmişliğim yok. 6 ay gittiğim taekwondo kursunu saymıyorum cunku orada spor maksatlı ve kendini savunmaya yönelik bir çalışmaydı. Başparmağıma inen bir kaza tekmesiyle ufacık bir kırıkçık vazgeçtim bu sevdadan. Başka bir canlıya fiziksel acı verme fikri zihnimin içinde yok.

İçgüdüsel olarak aklımdan geçirmişimdir şu gerizekalıya iki tane patlatayım diye ama esip geçmiştir çoğu zaman. Nasıl olur da insanlar başkalarına öfkelerini şiddet uygulayarak yansıtırlar? Arkasında ne gibi korkular var?

Bugün boğazıma sarılıp beni yumruklamaya çalışan herifin de korkağın biri olduğunu düşünüyorum. Öylesine korkak ki öfkesini, korkusunu bastırmak için şiddete başvurabiliyor.

Nişantaşı’nda bir apartmanın görevlisi. Kira vermiyor. 2 kızı var boyunca. Okuyorlar. Güzel bir muhit. Tasarımcı, sinema işletmecileri gibi şahsiyetlerin oturduğu bir apartmanda. Ekmek elden su gölden. Tüm huzur ondan soruluyor. Yetkiler tam. Ya bunlardan mahrum kalırsa? İşten kovulursa ne olacak karısı 2 çocuğu? Sahipleniyor kanının son damlansa kadar kanını emercesine apartmanı. Bağırıyor çağırıyor burası benden sorulur diyor. Alamazsınız bunları elimden. Korkuyor ölesiye halı gibi altından çekiliverirse bunlar diye. Raporu varmış. Sinirli asabiymiş. Bahane hazır. Silahlar kuşanılmış.

Bu nimetleri riske atabilecek durumlar söz konusu. Film şirketinin nazik Amerikalı eşi nazlanmakta. Tahammül edemiyor gürültüye nazik hamın teyze. Ya ondan (kapıcıdan) bilirlerse? Bunun bir sorumlusu olmalı. Kim o? Ustalar mı? Galiba onlar. Bağıralım ana rahminden az önce çıkmışçasına. Şöle işkembeden bir gürleyelim bakalım. Forsumuz nüfuz etsin iliklere. Yok bunlar kalabalık bunlar değil sanırım. İşçilerin başındaki taşeron mu? Yok o da değil apartman sakinlerini idare ettiğim büyük hizmetlerimden dolayı gönlünden kopan hizmet bedellerini kabul ettim; o olamaz. Bu projenin fikir babası tasarımcı mı? Yok o da degil. O zaten yok. Yoksa tüm bunların altında ısrarla bu projenin bitmesini isteyen işveren mağaza sahibi mi? Yok haşa. O da yönetici, sinema patronu, apartman sakinigillerden biri. Duuuuur sen dur bu o çocuk kılıklı mimar olsa gerek. Pek sessiz pek sinsi. Mutlaka bir kastı var benim nazik mi nazik apartman sakinlerime karşı. Bir orman hayvanı şiddetinde şarlamalı korkutmalı. Görsün neymiş bedava nimetlerime el uzatmak. Şiddetli gürlemeye pek kibar yanıt aldım etki etmedi. Bir üst perdeye geçelim. Umarsız bir la notası verelim bakalım. Oooo bak kanı kaynadı o da bir fa verdi. Ne güzel bir düet. Benim orkestra şefliğinde gözü var bunun belli. Sesini kesmenin yolu basit. Sesin çıktığı soluk borusunu el yordamıyla daraltma operasyonuyla başlayalım. Gerisi gelir. Asabiyim dedim ya raporum da var silahlar tam teçhizat. Ufak tefek de bişi. Tutmayın ulan beni bir sıyırtma yumruk da çenesine.

Küfürler. Limbik sistemde sinirsel kopuşlar.

Fonda şirkette çalışan proje müdürü bayanın feryatlari. Noolur dur yapma insan bozuntusu abi. Sekreterin kirece dönmüş yüzü. Bu mutlu anı bozan ve mutlu çiftimizi pistten indiren işçiler ustalar.

Heyy gidi korku, zavallı kapıcıya patalojik boyutta sahiplendiği apartmanına nazar değdirmeye yeltenecek gözleri oymaya güç verecek korku nelere kadirsin.

5 aydır nazik bir şekilde sürdürdüğüm, bunca emeğe değmesi için katlandığım, kaliteden ödün verilmeden, alamet-i farika tasarımlara gül konduracak projemizin hazin ödülü bendenize verildi.

Ha bi de özür dilemem lazimmis tabi. Boynumu hizmette kusur etmez kapıcının ellerine sürttüğüm ve çenemle yumruğuna vurduğum için.

Tabi bu masaldan çıkarılacak dersler vardır. Belediyenin haraç mahiyetinde almayı talep ettiği astronomik tadilat bedelini bağış adı altında almak istemesinin ve buna ödenecek para, hatta projenin tamamlanması için gereken para olmaksızın işin zamanında ve mükemmel detayda bitirilmesi talebinin, tüm bu ağız ve işkembe kokularının çekilmesinin mimarın koşulsuz hak ve ödevi olmasının, bu gayri stabil durum içinde belediye zabitlerinin tırtık tırtık nemalanarak minareyi kılıfına uydumalarının tehditlerin, mimarın evinden sevdiklerinden ayrı kalışının, bu ayrı kalışlardan dolayı suçlanmasının, her gün 2 kez boğazı geçişinin, her 15 günde bir reklam mahiyetinde eski hayatına göz atışının, bu baskı stres karşılığında boğazın eşsiz manzarası ve iskelelerde burnuma dolan sidik kokusunun, et et üstüne gelen kalabalıkların, yalnızlığın konuyla yakından uzakta alakası yoktur.

Kapitalistler ermiş muradına, biz çıkalım özür dileyelim korkak uşaklarına.

EmRe